adaequo
adaequo, to make equal, equalize, level with
ăd-aequo, āvi, ātum, 1, v. a. and n.
- Act.
- A To make equal to, to equalize, to level with; hence,
- a In Cic. usually with cum (cf. aequare cum, Verg. A. 1, 193): qui cum virtute fortunam adaequavit, Cic. Arch. 10, 24: quae ... admonet, commemorationem nominis nostri, cum omni posteritate adaequandam, id. ib. 11, 29: in summa amicorum copia cum familiarissimis ejus est adaequatus (i. e. par habitus), id. Balb. 28, 63.—
- b In the histt. alicui rei (cf.: aequo and aequiparo): molibus ferme (oppidi) moenibus adaequatis, on a level with, Caes. B. G. 3, 12: omnia tecta solo adaequare, to level with the ground, Liv. 1, 29: quibus duobus operibus vix nova haec magnificentia quidquam adaequare potuit, id. ib. 56; and with solo understood: Alesiam flammis adaequare, Flor. 3, 10, 23: cum Claudius libertos sibique et legibus adaequaverit, Tac. A. 12, 60: colonias jure et dignatione urbi ... adaequavit, Suet. Aug. 46; so Dom. 2.—
- 2 Trop., to compare to or with: qui formam, aetatem, genus mortis magni Alexandri fatis adaequarent, Tac. A. 2, 73.—
- B To attain to, or reach, by equalling. —With acc. (cf.: aequo and aequiparo): ne quid absit quod deorum vitam possit adaequare, Cic. Univ. 11: longarum navium cursum adaequaverunt, Caes. B. G. 5, 8: ut muri altitudinem acervi armorum adaequarent, id. ib. 2, 32; cf. id. B. C. 2, 16, and Sall. J. 4.
- II Neut., to be equal.
- a Absol.: senatorum urna copiose absolvit, equitum adaequavit, the votes of the equites were equally divided, there was an equal number for acquitting and for condemning, Cic. Q. Fr. 2, 6, 6.—
- b With dat.: turris quae moenibus adaequaret, Hirt. B. G. 8, 41: se virtute nostris adaequare non posse intellegunt, Caes. B. C. 2, 16 Dinter, where some read nostros: adaequare apud Caesarem gratiā, sc. Aeduis, id. B. G. 6, 12.
ad-aequo, āvī, ātum, āre, gleichmachen, I) eig.: moles moenibus, Caes. – verwüstend, tecta solo, Liv.: Alesiam (verst. solo) flammis, einäschern, Flor. – II) übtr.: 1) gleichmachen, gleichstellen, a) m. cum u. Abl.: cum virtute fortunam, Cic.: adaequatus cum alqo, ihm gleichgeachtet, Cic. – b) m. Dat.: colonias iure ac dignitate urbi, Suet.: alqm sibi, Tac.: se virtute nostris, Caes.: se opibus et dignatione fratri, Suet.: quibus (senibus) nunc honore adaequatus est, Plin ep. – Insbes.: α) vergleichend gleichstellen, formam, aetatem, genus mortis magni Alexandri fatis, Tac. ann. 2, 73 in. – β) hervorbringend gleichmachen, quibus duobus operibus vix nova haec magnificentia quicquam adaequare potuit, konnte irgend etwas gleich Großes hervorbringen, Liv. 1, 56, 2. – 2) gleichkommen, gleichkommend erreichen, a) m. Acc. (s. Kraner Caes. b.c. 2, 16, 3): altitudinem muri, Caes.: navium cursum, Caes.: deorum vitam, Cic.: alqm gratiā apud Caesarem, Caes.: precationes alcis laudibus, jmds. Gebet mit entsprechendem Lobe preisen, Plin. pan. – b) absol.: senatorum urna copiose absolvit, equitum adaequavit, ergab Stimmengleichheit, Cic. ad Q. fr. 2, 6, 6.
ădæquō, (11) āvī, ātum, āre, tr. ¶ 1 rendre égal : a) une chose à une autre, rem rei Cæs. G. 3, 12, 3 ; Liv. 1, 56, 2 ; tecta solo Liv. 1, 29, 6, raser des maisons ; rem cum re Cic. Arch. 24 b) rendre qqn égal à qqn : aliquem cum aliquo Cic. Balbo 63 ; aliquem alicui Tac. Ann. 12, 11 ; 12, 60 ; Plin. Min. Ep. 2, 7, 4 c) comparer, assimiler, rem rei, une chose à une autre : Tac. Ann. 2, 73 ; Sil. 12, 278 ¶ 2 égaler, atteindre : equorum cursum Cæs. G. 1, 48, 7, égaler les chevaux à la course ; summam muri Cæs. G. 2, 32, 4, atteindre le sommet du mur ; famam alicujus Sall. J. 4, 6, atteindre (égaler) la renommée de qqn ; aliquem gratia apud Cæsarem Cæs. G. 5, 12, 7, égaler qqn en crédit auprès de César (égaler qqn dans la faveur de César) ¶ 3 [abst ] senatorum urna copiose absolvit, equitum adæquavit Cic. Q. 2, 4, 6, les votes des sénateurs lʼont absous largement, ceux des chevaliers se sont partagés ¶ 4 [emploi intr., exceptionnel, avec dat.] être égal à, égaler : Hirt. G. 8, 41, 5 ; B. Alex. 16, 5.
- 1. gelijkmaken aan (m. dat.) [tecta solo];
- 2. gelijkstellen aan (m. cum; dat.) [cum virtute fortunam; colonias urbi; se virtute nostris];
- 3. vergelijken met (m. cum; dat.) [sua fata fatis Alexandri];
- 4. evenaren, bereiken [altitudinem muri; navium cursum; deorum vitam].
ad-aequō āvī, ātus, āre,
- to make equal, equalize, level with: cum virtute fortunam: cum familiarissimis eius adaequatus, regarded as his equal: molibus ferme (oppidi) moenibus adaequatis, on a level with, Cs.: tecta solo, to level with the ground, L.: operibus quidquam, produce anything equal, L.: se virtute nostris, Cs.—To attain to, reach by equalling, with acc: cursum alicuius, to keep up with, Cs.: ut muri altitudinem acervi armorum adaequarent, Cs. — With ellips. of object: adaequare apud Caesarem gratiā (sc. Aeduos), Cs.