artillaria
licencias ‥ de ‥ vasis aureis vel argenteis, armaturis, artellariis ‥ extra regnum ‥ educendis(
cuidam artifici facienti arcus, balistas et alia instrumenta artelerie infra castrum
concessimus ei ‥ licenciam ‥ fugandi et interficiendi cum ‥ canibus ac cum ~iis ‥ de cervis ‥ leporibus ac omni alia fera cum canibus et arcubus fugabili(
camerarium ‥ Berewici ‥ ac custodem victualium et ~iorum ibidem
de ‥ asportacione ‥ ~ie
exceptis ‥ armaturis, ~iis et omnibus aliis hernesiis et habilimentis guerre(
proviso ‥ quod ‥ castrum predictum in fortitudine et ~ia nullo modo pejoretur
artillerias et alia invasiva et defensiva instrumenta
perditis omnibus nobilibus magnis machinis, tam cannalibus quam fundalibus artilliariis
magistro artilarie
cum ‥ bumbardis ac arteleria missis ad castrum ‥ pro municione ejusdem
pro artilyearia regis
pro ‥ expensis factis circa artilyeriam
ordinacionem pro defensione patrie in artilleria, viz. colubrinas, librillas ‥(
de thesauro nostro municionum, ~iorum, tentorum, pavilionum(
unum parvum tintinnabulum pro missa et duas fiolas argenti et omnes alias ~ias ‥ competentes(
Item, sed et omnia vasa vinaria et Artillerias, ubicumque fuerint in domibus et castris dictæ sedis existentes semel dat et legat.Apud Rymerum tom. 10. pag. 600 :
Decem et octo discos argenti, duas duodenas cocliarium argenteorum, unum calicem argenteum, unum parvum tintinnabulum pro Missa, et duas fiolas argenti, et omnes alias Artillarias sibi competentes, etc.
Guiartann. 1304. ubi de prælio ad Montem Puellarum :
Nul ne pense ore à lecherie, Plusieurs vont à l'Artillerie, Qui fus sans que ce trufle lise, Pres des tentes le Roy assise. Artillerie est le charroi, Qui par Duc, par Comte, ou par Roy, Ou par aucun Seigneur de terre, Est chargié de quarriaus en guerre, D'arbalestes, de dars, de lances, Et de targes d'unes semblances, De tiex harnois là prendre seulent, Li desgarni qui prendre en veulent, Cil qui les delivrent, en baillent A ceus à qui tiex choses faillent.
Plurimas expensas feceritInstrum.(Massilia civitas) tam in fortificatione murorum quam... in Artilheria et bombardis et similibus.
Nullo in castro Anthonis dimisso... magna quantitate victualium, Artilleriæ et tractus ibidem dimissa.Apud Rymerum tom. 5. pag. 323. col. 2 :
Et si ipse Dominus de Teubone poneret victualia et Artiliariam suam propria in dicto castro, etc.Paulo post ibidem recurrit.
Machinæ bellicæ seu Artilleriæ, in Actis SS. April. tom. 1. pag. 156.
du Chevalier au BariselMS. :
MartialisAvoit fait son Chastel fermer, Qui mout estoit bien batilliés, Si fort est et si bien Artilliés, K'il ne cremoit ne Roi ne Comte.
de Paris, in Vigiliis Caroli VII :
Vide Froissartem 2. vol. cap. 28. 30. etc. Monstreletum 1. vol. cap. 29. et Gloss. Meursii inS'il les monta et Artilla Ce feu Roy selon son désir, Et grandement les rabilla, Car à cela prenoit plaisir.
Artelharias, a saber, engenhos, bombardas, escallas, e outras quaesquer cousas necessarias, ou proveitosas pera feito de guerra.
Lesdiz complaignans.... getterent pierres, garroz et Arteillerie contre yceulx nos ennemis.Item Arma, quæ quis induit, Gall.
Le suppliant.... comme leur ami et complice en icellui cas se feust armé comme eulx de haubergon, chappeline, gardebras, arc, Artillerie et autres armeures invasibles.
Arcualia, quod olim arcus maximo essent in usu ; verum probabilius deducit Menagius a Gallico
Munireusurparunt nostri :
Artederivatum.
Artiglio.
aries, equus, etc. et apud nos
colubrina, serpentina, sunt accersita. Certe longum est iter a voce Ars ad vocem
Artiglio.