barbatus
barbatus, having a beard, bearded
barbātus, a, um, adj. [barba].
- Having a beard, bearded.
- A Of men: dicere licebit Jovem semper barbatum, Apollinem semper imberbem, Cic. N. D. 1, 30, 83; 1, 36, 100: quos aut imberbes aut bene barbatos videtis, id. Cat. 2, 10, 22.—Poet. as a designation of age, Plaut. Cas. 2, 8, 25 (461): equitare in harundine longā, Si quem delectet barbatum, i. e. an adult, * Hor. S. 2, 3, 249: sub Jove, sed Jove nondum barbato, i. e. in the earliest time, when Jupiter was yet young, Juv. 6, 16; 13, 56.—Hence,
- 2 Meton.
- a For a Roman of the olden time (in which the beard was not shaved, v. barba): aliquis mihi ab inferis excitandus est ex barbatis illis, non hac barbulā, sed illā horridā, quam in statuis antiquis et imaginibus videmus, Cic. Cael. 14, 33: unus aliquis ex barbatis illis, exemplum imperii veteris, imago antiquitatis, etc., id. Sest. 8, 19: haec jam tum apud illos barbatos ridicula, credo, videbantur, id. Mur. 12, 26; id. Fin. 4, 23, 62: hic mos jam apud illos antiquos et barbatos fuit, id. Fragm. Or. II. pro Cornel. 18; Juv. 4, 103.—
- b A philosopher (since they wore long beards), Pers. 4, 1; Juv. 14, 12; cf. Hor. S. 1, 3, 133; and as subst. barbatus nudus, Mart. 14, 81.—
- B Of animals, fishes, etc., bearded: hirculus, Cat. 19, 16; also absol. barbatus, a goat, Phaedr. 4, 9, 10: mulli, Cic. Att. 2, 1, 7 (cf. id. Par. 5, 2, 28, and Plin. 9, 17, 30, § 64): aquila, a species of eagle, also called ossifraga, Plin. 10, 3, 3, § 11.—
- II Transf.
- A Of plants (cf. barba, II. A.), woolly, downy: nux, Plin. 19, 1, 2, § 14.—
- B Of other things: ne toga barbatos faciat vel paenula libros, i. e. wear out, make bearded, Mart. 14, 84.—
- C A cognomen of Lucius Corn. Scipio, Inscr.
barbātus, a, um (barba), bärtig, I) v. leb. Wesen, A) v. Menschen, 1) im allg. (Ggstz. imberbis, lēvis), dicere licebit Iovem semper barbatum, Apollinem semper imberbem, Cic.: Iuppiter modo imberbis statuitur, modo barbatus locatur, Min. Fel.: quos aut imberbes aut bene barbatos videtis, Cic.: Apollo tot aetatibus lēvis (bartlos), Aesculapius bene barbatus, Min. Fel. 22, 5. – (poet.) zur Bezeichnung des Mannesalters, solet hic barbatos sectari senex, Plaut.: equitare in arundine, si quem delectet barbatum (Erwachsenen), Hor.: Iove nondum barbato, da Jupiter noch nicht bärtig (d.i. noch jung) war = in der frühesten Zeit, Iuven. – u. Barbatus als Beiname des Lucius Cornelius Scipio. – 2) insbes.: a) v. Römer aus der alten Zeit (in der man den Bart noch nicht abschor), zB. unus aliquis ex barbatis illis, Cic. Sest. 19. – b) barb. magister, der bärtige Meister, der Philosoph (da diese den Bart lang wachsen ließen), Pers. 4, 1 (von Sokrates) u. (Plur.) Iuven. 14, 12: u. subst., barbatus nudus, Mart. 14, 81. – B) v. Tieren, barb. hirculus, Priap. 86, 16 B = Anthol. Lat. 775, 16: u. subst. bl. barbatus, Langbart = Ziegenbock, Phaedr.: aquila barb., eine auch ossifraga genannte Adlerart, Seeadler, Beinbrecher (Falco Ossifragus, L.), Plin. 10, 11. – II) übtr.: A) von der Nuß, wollig, nux barb., Plin. 19, 14. – B) v. Buche, bärtig = zottelig, ne toga barbatos faciat libros, in Zotteln verwandele, Mart. 14, 84.
1 barbātus, (12) a, um (barba), barbu, qui a de la barbe, qui porte barbe : Cic. Nat. 1, 83 || ancien, du vieux temps [époque où on ne se rasait pas] : Cic. Cæl. 33 || = philosophe : Pers. 4, 1 ; Juv. 14, 12 || couvert de poils [en parl. des animaux] : Priap. 3, 16 || [subst. m. ] bouc : Phædr. 4, 9, 10 || laineux, couvert de duvet : Plin. 19, 14.
- 1. met (een) baard, baardig (ook v. dieren);
- 2. (meton.) volwassen;
- 3. (Mart.) (v.e. boek) uit elkaar gevallen, rafelig, rommelig; II. subst. ī m
- 1. (gebaarde) Romein v.d. oude tijd;
- 2. (postklass.) filosoof (omdat filosofen vaak een baard droegen);
- 3. (poët.) bok, sik.
Barbatus, operarius, intimidus.
Barbatus, vas aquarium. In conjecturæ confirmationem laudat Varronem lib. 6. de Lingua Lat. et Festum in
Nanumet in utroque loco Scaligerum : quos consule si tanti est. Papias MS. Bituric.
Fratres conversiin Monasteriis, quod contra quam Monachi voto astricti, barbam nutrirent, uti etiamnum observare est apud Carthusienses. Exordium Ordinis Cisterciensis cap. 15 :
Tuncque definierunt Conversos laicos Barbatos ex licentia Episcopi sui suscepturos, eosque in vita sua et in morte excepto Monachatu, ut semetipsos tractaturos.Cæsarius Heisterbac. lib. 4. cap. 62 :
Die quadam Conversum ad se vocans, ait, Nosti, Barbate, quare venerim ad ordinem ?et lib. 6. cap. 20 :
Tales sunt multi ex his Barbatis, qui in habitu et tonsura religionis terras circumeunt, et plurimos decipiunt.Vita S. Erminoldi Abb. lib. 2. cap. 2 :
Frater quidam, ex his quos Barbatos dicimus, etc.In Edit. Canisii
Conversusdicitur.
Schannatpag. 164.
de Fratribus Barbatis:
Panis tribuatur Barbatis ejusdem quantitatis et qualitatis sicut Monachis.
Quidam Fratrum laicorum, quos Barbatos vocari usus obtinuit, etc.De iis ita Chronicon Laurishamense :
Nunc quoque Barbati qui sint, attentius audi. Sunt ergo laici Miliensibus (Monachis) associati,Quos risus populi dedit hoc agnomine fungi, Sunt quia prolixis barbis ad pectora pexis Deformes, hirti, revera moribus hirci,
Barbatos Grandimontenses sic exagitat Stephanus Tornacensis Epist. 152 :Barbis hircorum similes, larvis tragicorum. Quos quia vulgaris circumfert aura favoris, Austera facie sunt, et tonsi caput alte, Cautius incisis certoque tenore capillis, Et sunt immensis induti calceamentis, Amphibalis longis utentes et spatiosis. Quos quid habere putant, submissa fronte salutant, Gratia, Pax vobis, Benedicite, Credite nobis, Mille Pater noster, demandat grex tibi noster, Per venias centum verrunt barbis pavimentum, Ut Domini servos plebs mobilis æstimet ipsos. Verum fallaces fore se produnt et inanes, etc.
Luctuosum in Ecclesia Dei spectaculum fideli ac flebili compassione prosequimur : Grandimontenses Conversos miserabilem cœtum Clericorum exulantium barbis prolixis, tanquam cornibus ventilantes, etc.Exstant de hac Barbatorum Grandimontensium insolentia Diplomata Joannis Regis Angl. apud Guil. Prynneum in Libertatib. Eccles. Angl. tom. 3. pag. 23. Statuta Ord. Præmonstrat. dist. 4. cap. 11 :
In Ecclesiis vero, in quibus Conversi sunt adeo rebelles, quod nolunt cappas griseas et barbas ordinatas habere, de cætero non recipiantur Conversi, donec recepti cappas griseas receperint, et barbas habuerint ordinatas.Vide Miracula S. Wilfridi cap. 8.
Scripsit quædam de ordine Fratrum Templi et Barbatorum.Idem Albericus, et ex eo auctor M. Chronici Belgici ann. 1240 :
Ordo Fratrum Barbatorum, qui etiam circa hoc tempus cœpit, habebat domos 160.
Epilepticus. Papias ad vocem
barbātus
adj.
- barba, having a beard, bearded: Iuppiter: hirculus, Ct.: equitare Si quem delectet barbatum, a grown man, H.: nondum, i. e. while a boy, Iu.: bene unus ex barbatis illis, i. e. the old Romans(who wore full beards).—Of animals or fishes: mulli: hirculus, Ct. — As subst, a goat, Ph. —Since the Stoics wore long beards: magister, teacher of philosophy, Iu.