barbarus
barbarus, of strange speech, speaking jargon, unintelligible
savage and uncivilized men
- I Prop., foreign, strange, barbarous, opp. to Greek or Roman.
- A In gen.: hospes, Plaut. Rud. 2, 7, 25 (583): mixta facit Graiis barbara turba metum, Ov. Tr. 5, 10, 28; Hor. C. 1, 29, 6: reges, id. ib. 1, 35, 11.—Hence, in Tac., in barbarum, adverb., in the manner or according to the custom of foreigners or barbarians: civitas potens, neque in barbarum corrupta, Tac. A. 6, 42; id. H. 5, 2.— As subst.: barbărus, i, m., a foreigner, stranger, barbarian: sin hoc et ratio doctis et necessitas barbaris praescripsit, Cic. Mil. 11, 30; id. Verr. 2, 4, 50, § 112; 2, 5, 60, § 157: quo neque noster adit quisquam, nec barbarus audet, Lucr. 6, 37: quippe simul nobis habitat discrimine nullo Barbarus, Ov. Tr. 5, 10, 30: barbarorum soli prope Germani singulis uxoribus contenti, Tac. G. 18: barbari praestabant non modicam humanitatem, Vulg. Act. 28, 1.—
- B Esp., of a particular people, in opp. to Greek or Roman or both; cf.: Romanus Graiusque ac barbarus induperator, Juv. 10, 138 (cf.: barbaria, barbaricus, and Fest. s. v. barbari, p. 36 Müll.).
- 1 (In the mouth of a Greek, or in opp. to Greek.) Italian, Roman, Latin (never so used by the Romans): nam os columnatum poetae esse inaudivi barbaro (sc. Naevio) (words of the Ephesian Periplectomenes), Plaut. Mil. 2, 2, 58 (213); id. Stich. 1, 3, 40 (194): i, stultior es barbaro Poticio, id. Bacch. 1, 2, 15 (123): absurdum erat aut tantum barbaris casibus Graecam litteram (φ) adhibere, aut recto casu Graece loqui, Cic. Or. 48, 160.—So also,
- b In the mouth of a Macedonian: cum alienigenis, cum barbaris aeternum omnibus Graecis bellum est eritque, Liv. 31, 29, 15.—And,
- c In reference to the inhabitants of Pontus: barbarus hic ego sum, quia non intellegor ulli, Ov. Tr. 5, 10, 37.—
- 2 Phrygian: tibia, Cat. 64, 264; cf. Lucr. 4, 546 Forbig.: sonante mixtum tibiis carmen lyrae, Hac Dorium, illis barbarum, Hor. Epod. 9, 6; Verg. A. 11, 777; Ov. M. 14, 163.—
- 3 Persian, a Persian: solere reges barbaros Persarum ac Syrorum pluris uxores habere, Cic. Verr. 2, 3, 33, § 76; Nep. Milt. 7, 1; id. Them. 3, 1; 6, 2; 7, 5; Curt. 3, 11, 16; 5, 10. 2.—Thus the king of the Persians is called barbarus, Nep. Them. 4, 4; id. Con. 4, 3; and high officers of the king, barbari, id. Ages. 3, 1; cf.: Romanum agmen ad similitudinem barbari incessus convertere, Tac. A. 3, 33.—
- 4 In gen., for any hostile people (among the Romans, after the Aug. age, esp. the German tribes, as, among the Greeks, after the Persian war, the Persians): opinio, quae animos gentium barbararum pervaserat, Cic. Imp. Pomp. 9, 23; id. Sull. 27, 76; of the Gauls, Liv. 6, 42, 7; the Germans, Tac. H. 4, 29; 5, 14; id. A. 1, 64; Suet. Aug. 21; id. Tib. 9; id. Calig. 5; 47; 51; id. Galb. 6; id. Dom. 6; 12; Amm.18, 2, 5: ut sunt fluxioris fidei barbari, id. 18, 2, 18; the Thracians, Nep. Alcib. 7, 4; Tac. A. 4, 47; 11, 51; Carthaginians, Nep. Timol. 1, 1; Cilicians, id. Thras. 4, 4; Phoenicians and Cyprians, id. Cim. 2, 3; Parthians, Suet. Vesp. 8; Tac. A. 2, 2; 13, 26; Africans, Cic. Att. 9, 7; Suet. Galb. 7; Claud. 42; Tac. A. 4, 25; Britons, id. ib. 16, 17; 12, 35; 14, 32; even of the Dassaretians, a Greek people, Liv. 31, 33, 5; while the Romans did not elsewhere use barbarus for Greek.—
- II Transf., foreign, strange, in mind or character.
- A In mind, uncultivated, ignorant; rude, unpolished: qui aliis inhumanus ac barbarus, isti uni commodus ac disertus videretur, Cic. Verr. 2, 3, 9, § 23: ecqua civitas est... aut tam potens aut tam libera aut etiam tam inmanis ac barbara, etc., id. ib. 2, 4, 11, § 24: nationes, Tac. H. 3, 5; Prop. 2, 16, 27: Maroboduus... natione magis quam ratione barbarus, Vell. 2, 108, 2.—Comp., of verses: non sunt illa suo barbariora loco, Ov. Tr. 5, 1, 72.—
- B Of character, wild, savage, cruel, barbarous: neque tam barbari linguā et natione illi, quam tu naturā et moribus, Cic. Verr. 2, 4, 50, § 112: immanis ac barbara consuetudo hominum immolandorum, id. Font. 14, 31 (10, 21); id. Phil. 3, 6, 15; 13, 9, 21: gens, id. Sull. 27, 76: homines, id. Verr. 2, 1, 32, § 81: homo, id. ib. 2, 5, 57, § 148: pirata, id. Rosc. Am. 50, 146: praedones, id. Verr. 2, 4, 55, § 122; Tib. 2, 5, 48: tollite barbarum Morem, Hor. C. 1, 27, 2: Medea, id. Epod. 5, 61: domina, id. C. 3, 27, 66: libidines, id. ib. 4, 12, 7: ignis, Ov. M. 14, 574: populus, Vulg. Psa. 113, 1.— * Comp.: sacra barbariora, Ov. P. 3, 2, 78.— Sup. not in use.—Hence, adv.: barbărē.
- A Prop., as a foreigner would, in a foreign tongue: Demophilus scripsit; Marcus vortit barbare, i. e. into Latin, Plaut. As. prol. 10; id. Trin. prol. 19; cf. barbarus, I. B. 1. —
- B Transf.
- a Rudely, ignorantly, in an uncultivated way: si grammaticum se professus quispiam barbare loqueretur, Cic. Tusc. 2, 4, 12: ut is, a quo insolenter quid aut minaciter aut crudeliter dictum sit, barbare locutus existimetur, Quint. 1, 5, 9: tota saepe theatra et omnem Circi turbam exclamasse barbare scimus, id. 1, 6, 45.—
- b Rudely, roughly, barbarously, cruelly: dulcia barbare Laedentem oscula, Hor. C. 1, 13, 15: ferociter et barbare facere, Vulg. 2 Macc. 15, 2.
barbara convertens doctrinis agmina sacris
unus ex ducibus paganus, alter quia ~us erat pagano saevior
~us, i. truculentus, gentilis servus velungereord
ego Ead[g ]arus gentis Anglorum et ~orum atque gentilium rex
dum ‥ in ~a regione omnes pariter ut hostes metuerent
in paludis antique ~a cohabitatione proscriptus
gens ~a et vere ~a, quia non tantum ~o vestium ritu verum etiam comis et barbis luxuriantibus ‥ incultissima et omnes eorum mores ~issimi sunt
plerique ~i, indignantes dominium, ‥ resistere decernebant
homines ‥ durae ac ~ae mentis
pertaesus ~ae loquellae, subintroduxit ‥ alium suae linguae episcopum
➳ gén. pl. -um, v. barbari
➳.
- 1. buiten de beschaafde wereld wonend, vreemd; ➤ -e loqui op niet-Griekse of niet-Romeinse manier;
- 2. onbeschaafd, ruw;
- 3. wreed, onmenselijk, wild [consuetudo; pirata]; II. subst. ī m barbaar, vreemdeling.
Barbroie, vocantur, id est,
filii deserti.
ab ultimis Barbariæ littoribus avulsi, arva jacentia, ut ait auctor Panegyrici Diocletiano et Maximiano dicti, et destinatas sibi terras coluere.
Barbaros, sese appellasse constat, ex Lege Gundobada, in qua paris conditionis habentur tam
Barbari, quam
Romani, ut est in tit. 10. § 1. et tit. 15 § 1. Id præterea colligitur, ex eo quod Barbari Romanis in ea Lege semper præponantur. Verbi gratia in Præfat. :
Si quis judicum tam Barbarus, quam Romanus... non ea quæ leges continent, judicavit, etc.Ubi supra :
Tam Burgundiones, quam Romani, etc.ut tit. 4. 6. 7. 9. et alibi passim. Contra in tit. 44. § 1. tit. 47. § 1. etc.
tam Barbarus quam Romanus. Sed et tit. 55. Barbarorum hospites Romani dicuntur, quod, ut alibi docemus, in partem prædiorum quæ a Romanis possidebantur, adsciti essent Barbari, seu novi incolæ. Præterea observare est ex Fulgentio lib. 1. de Mysterio mediatoris, etc. Trasimundum Regem Vandalorum in Africa, ad quem scribebat, tanquam haud invidioso nomine,
Barbarum, appellari :
Sed quam rarum hactenus habeatur Barbari Regis animum numerosis regni curis jugiter occupatum tam ferventi cognoscendæ sapientiæ delectatione flammari, etc.Mox ejus subditos,
Barbaricam gentemappellat, cui
Romanosopponit, veteres nempe Africæ incolas.
Barbari, quos eosdem reor cum Burgundionibus, eadem prærogativa gaudebant, qua Franci, et qui Lege Salica vivebant, cum Romani longe inferioris conditionis haberentur. Id colligitur ex Pacto Legis Salicæ tit. 44. ubi :
Si quis ingenuus Francum, aut Barbarum, aut hominem qui Lege Salica vivit, occiderit, 200. solidis culpabilis judicatur. Si vero quis Romanum hominem possessorem occiderit. 100. solidis,Quo loco Editio Tilliana habet :(ita Edit. Pith.) si Romanum tributarium,solidis 45. tantum culpabilis judicatur.
Si quis ingenuus Francum aut hominem Barbarum occiderit qui Lege Salica vivit, etc.
Valesiana, qui
Barbari, qui
Romanidicerentur. Quotquot non ex provinciis Romanorum imperio subditis erant oriundi
Barbarivocabantur :
Romanivero qui ex iisdem erant provinciis. Nihil ergo mirum si
Barbariapud Francos eadem prærogativa gauderent, qua Franci, cum et ipsi Barbari essent et seipsos ad instar Burgundionum, Visigothorum, Gothorum, Hunnorum, Vandalorum aliorumve qui varias imperii Romani regiones invaserant,
Barbarosnuncuparent. Neque Francos Occidentales dixere
Francos Romanos, aut Occidentalem Franciam
Romanam Latinamve, nisi desinente Regum nostrorum stirpe altera, hocque confundendo duo nomina primum longe diversa, ut ex dictis satis liquet.
Barbariet
Romanicensebantur in Regno Gothorum Italico, ut ex Edicto Theoderici colligitur in Præfat. et cap. 32. 34. 44. 145. 154. ubi et
Barbari reipublicæ militantes, interdum etiam
potentesfuisse dicuntur, ita ut non fuerint ex infima rusticorum conditione, quod velle quidam videntur. Vide Senatorem lib. 5. Epist. 14.
Barbarosporro posterior ætas appellavit, populos omnes, qui Latina seu potius Romana lingua non loquebantur, seu quorum linguam non noverant. Nam, ut observatum a viris doctis, Græci veteres
Præsertim vero Franci nostri Romani, seu qui Romano idiomate utebantur, Transrhenanas gentes omnes, penes quas Theutonicum vigebat, ita appellarunt.Barbarus hic ego sum, quia non intelligor ulli, Et rident stolidi verba Latina Getæ.
Sermonis BarbariciFortunatus lib. 4. Poem. 26 :(Alemannici) perquam gnarus.
Idem lib. 6. Poem. 4 :Sanguine nobilium genita, Parisius urbe, Romana studio, Barbara prole fuit.
Et lib. 9. Poem. 1 :Hinc cui Barbaries, illinc Romania plaudit, Diversis linguis laus sonat una viri.
Walafridus Strabo lib. 1. de Vita S. Galli in Prologo :Chilperice potens, si interpres Barbarus adsit, Adjutor fortis, hoc quoque nomen habens.
Priori nomine nos appellant circumscriptæ gentes quæ Latinum habent sermonem, sequenti usus nos nuncupat Barbarorum.Et cap. 6. de B. Gallo. :
Hanc a Domino gratiam meruit, ut non solum Latinæ, sedetiam Barbaricæ locutionis cognitionem non parum haberet,id est, Alemannicæ linguæ. Idem cap. 25 :
Ad utilitatem Barbarorum prolata interpretando transfunderet ;id est, Alemannorum. Testamentum Bertichrammi Episcopi Cenom. :
Similiter etSic deniquefamulos meos, qui inibi deservire videntur, tam natione Romana, quam et Barbara.
BarbarosAlemannos vocant idem Strabo lib. de Reb. Eccles. cap. 33. et Baldricus Noviom. lib. 1. cap. 79. ut regiones ultra Rhenum respectu Galliæ,
Barbaras, Flodoardus lib. 14. Carm. 18 :
Barbaris denique inscitiam propriam fuisse innuit loco citato Fulgentius :Inde fluenta legens Rheni, loca Barbara visit, Sarmatica sævos adiens regione Suevos.
Per te, inquam, disciplinæ studia moliuntur jura Barbaricæ gentis invadere, quæ sibi velut vernacula proprietate solet inscitiam vindicare.Hinc igitur
Hujus linguæ Barbaries, ut est inculta et indisciplinabilis atque insueta capi regulari freno Grammaticæ artis, sic etiam in multis dictis scriptu est propter literarum aut congeriem, aut incognitam sonoritatem difficilis.Paschasius Corbeiensis Abb. in Vita S. Adalardi cap. 50 :
Quis sine mentis scrupulo poterit epistolarum ejus nitorem eloquentiæ recitare ? quem si vulgo audisses, dulcifluus emanabat. Si vero idem Barbara, quam Theudiscam vocant, lingua loqueretur, præeminebat claritatis eloquio.Walafridus Strabo de Reb. Eccles. cap. 7 :
Dicant tamen secundum etiam nostram Barbariem, quæ est Theotisca, quo nomine domus Dei appellatur.Acta S. Mainbodi Martyr. in territorio Bisonticensi n. 8 :
Fontem invadunt eum, qui vulgari nomine vocatur Calebrannia, hoc est, Theutonica Barbarie, frigida aqua.Poeta Saxonicus de Gestis Caroli M. lib. 1 :
Eodem libro :.., Quod Barbara lingua Nominat Eresburg.
Lib. 5 :Nomen Heristalli dederat cui Barbara lingua.
De re eadem Eginhartus in Carolo M. :Nec non quæ veterum depromunt prælia Regum, Barbara mandavit carmina litterulis.
Item Barbara et antiquissima carmina, quibus veterum actus ac bella canebantur, scripsit.Adelmannus Scholasticus :
Neque alius videturRaginbaldus Agrippinas, vir potens ingenio, Barbaras aures Latino temperans eloquio.
Barbarismus, quam
lingua Barbara, seu Theutonica, apud Sidonium lib. 4. Epist. 17. lib. 5. Epist. 5.
Barbarice, id est, Theutonice, in Capitulis Ahytonis Episcopi Basil. cap. 2.
Barbarica facundia, in Vita S. Deicoli Abb. Lutrensis cap. 2.
Vulgare Barbarum, apud Pilichdorffium contra Valdenses cap. 35. Ita passim Scriptores, Joannes VIII. PP. Epist. 195. Glaber Rodulphus in Vita S. Guillelmi Abbatis Divionensis n. 27. Theodoricus Mon. lib. de Inventione S. Celsi Episcop. Trevirens. cap. 2. n. 16. Vita S. Præfecti Episc. cap. 2. n. 8. Vita S. Adelberti Episc. Pragens. n. 5. Willelm. Brito lib. 9. Philipp. pag. 210. etc. Sed et ita Latini Barbarum vocabant quodcumque idioma, quod Romanum non esset. Silius Italicus lib. 3 :
.... Misit Gallicia pubem, Barbara nunc patriis ululantem carmina linguis.
Synodus Hiberniensis ait : Qui præbet ducatum Barbaris, 14. annis pœniteat. Barbarus, id est, alienus. Quis est alienus, nisi qui morte crudeli et immani cunctos prosternit ?Vide Barbaricum. Hinc
Barbarias, vulgo
Barbarin, eodem sensu, in Chron. S. Dion. lib. 2. cap. 8 :
Attalus uns nobles enfés et estrais de grant lignage, fu vendus à un Barbarin en la cité de Treves. Langue Barbarine,ibid. cap. 10. Huc etiam spectat vox
Barbarime, ibid. lib. 3. cap. 22 :
Yronie, si est une figure ausi comme de Barbarime, si est faite, quant on dist aucunes paroles en desdaing, qui sont contraires à ce que l'on entent.
- with (poet.) comp., βάρβαρος, of strange speech, speaking jargon, unintelligible: lingua, S.: sum, quia non intellegor ulli, O. — Foreign, strange, barbarous, uncivilized, not Greek nor Roman: mixta Graiis turba, O.: reges, H.: gentes, the Germans.—As subst: multa milia barbarorum, L.: apud barbaros in honore: barbarorum soli Germani, etc., Ta.: quae tibi virginum barbara serviet?H.—Of things: carmen, Phrygian (opp. Dorium), H.: Prora, O.: tegmina crurum, V.—Like a foreigner, rude, uncultivated, ignorant, uncivilized: homines: superstitio.—Savage, cruel, barbarous, fierce: in edictis: pirata: consuetudo: mos, H.: sacra suo barbariora loco, O. —As subst: exsultat barbarus, the barbarian, O.
-
…iniquos, quod in suo iure se interpellaremus. Quod fratres a senatu Haeduos appellatos diceret, non se tam barbarum neque tam imperitum esse rerum ut non sciret neque bello Allobrogum proximo Haeduos Romanis auxilium tulisse neque ipsos in iis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…desperantes iam de pugna et dispersos subito adortum magis ratione et consilio quam virtute vicisse. Cui rationi contra homines barbaros atque imperitos locus fuisset, hac ne ipsum quidem sperare nostros exercitus capi posse. Qui suum timorem in rei…
Julius Caesar, Gallic War
-
…omnia exempla cruciatusque edere, si qua res non ad nutum aut ad voluntatem eius facta sit. Hominem esse barbarum, iracundum, temerarium non posse eius imperia, diutius sustineri. Nisi quid in Caesare populoque Romano sit auxilii…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Horum primo circiter milia XV Rhenum transisse ; postea quam agros et cultum et copias Gallorum homines feri ac barbari adamassent, traductos plures ; nunc esse in Gallia ad C et XX milium numerum. Cum his Haeduos eorumque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…consuescere Rhenum transire et in Galliam magnam eorum multitudinem venire populo Romano periculosum videbat, neque sibi homines feros ac barbaros temperaturos existimabat quin, cum omnem Galliam occupavissent, ut ante Cimbri Teutonique fecissent, in provinciam exirent atque inde…
Julius Caesar, Gallic War
-
…civitates in dicionem potestatemque populi Romani esse redactas. His rebus gestis omni Gallia pacata, tanta huius belli ad barbaros opinio perlata est uti ab iis nationibus quae trans Rhenum incolerent legationes ad Caesarem mitterentur, quae se obsides daturas…
Julius Caesar, Gallic War
-
…exercitu ductabat, iter faciens occisus est. Sunt, qui ita dicant imperia eius iniusta, superba, crudelia barbaros nequivisse pati ; alii autem equites illos, Cn. Pompei veteres fidosque clientis, voluntate eius Pisonem aggressos ;…
Sallust, Catilina
-
…, scitote neminem, neque liberum neque servum, neque civem neque peregrinum, qui illud signum auderet attingere ; barbaros quosdam Lilybaeo scitote adductos esse operarios ; ii denique illud ignari totius negoti ac religionis mercede accepta sustulerunt. quod…
Cicero, in Verrem
-
…sunt illi quos colimus et accepimus, cur non eodem in genere Serapim Isimque numeremus quod si facimus, cur barbarorum deos repudiemus boves igitur et equos, ibis accipitres, aspidas crocodilos pisces, canes lupos faelis, multas praeterea…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…nervos belli, pecuniam infinitam qua nunc eget, deinde equitatum quantum velit equitatum dico dubitabit, credo, gentis barbaras secum adducere. hoc qui non videt, excors, qui cum videt decernit, impius ; est…
Cicero, Philippicae