billa
si quis in servum transeat, ‥ in signum ‥ transitionis hujus ~um vel stumblum vel deinceps ad hunc modum servitutis arma suscipiat(
una ~a ad amputand’ spinas precii ijd(
percussit W. in capite cum uno ~o
cum baculo et j ~a ‥ verberaverunt et mutulaverunt
~is seu bipennibus decertant
vi et armis, viz. baculis, ~is et cultellis
in ferro empto ad fusas, inkas et bilas faciendas ad novum molendinum
in acero empto ad bilos fabricandos ad dictam molam perforandam
in byllis acuendis acerandis et elongandis
custus molendini ‥ in ~a acuenda per annum xij d.
in assero empto ad ~am molendini equini mundand’
in ij peciis ferri pro ‥ ij ~is ac aliis instrumentis ferreis ‥ molendini faciendis
domos molendinorum ‥ fregerunt et diversas ~as de ferro et acero factas ‥ inter molares ibidem molantes posuerunt(
aliam [pocham ] continentem xxvj li., ‥, prout patet in quadam ~a dicte poche appensa
cccliiij li. ‥ de denariis domini H. ‥ in ix sacculis, prout patet per ~as eisdem sacculis consutas
aperuerunt cistas et numeraverunt pecuniam, si non fuerunt bilie invente de quantitate; si vero fuissent bilie, crediderunt biliis
memorandum quod ‥ liberabantur ballivo ‥ xxiiij disci [etc. ] ‥ in cujus rei testimonium presens ~a ad modum indenture confecta remanet penes Garderobam
tenor recordi et processus loquele de qua in ~a huic rotulo consuta fit mentio(
una bursa ‥ cum ‥ diversis fragmentis reliquiarum sine ~is
~a de diversis legatis ‥, diversis personis in eadem nominatis
quod vicecomites ‥ ~am de recepcione eorundem brevium ‥ illis qui eam pecierint liberent
~am diem et locum recepcionis istius brevis continentem eidem portitori liberetis(
remedium contra vicecomites recusantes facere ~as et consignare super recepcione brevium regis
per ~am de Warderoba(
per ~am de Scaccario
per ~am de Garderoba
~a pro magistro W. de Luda
computet in Garderoba et habeat ~am(
cum ipsa mutuasset ‥ x li. super quadam ~a de ccxx li. quas dominus rex ei debebat
unam ~am signatam sigillo camerarii Scocie
per ~am thesaur[arii ]
quandam ~am de Garderoba ‥ continentem predictam summam
quod inde sibi fiat ~a de allocate de custubus predictis
qui [baro Scaccarii ] debet clare memoratori dare billam / ut breve cessare faciat cum viderit illam
per ~am de Recepta
in pane furniato pro expensis senescalli ‥ iij busselli per ~am
debita clara ‥ de domino T. de G. super compotum suum, ut patet per ~am liberatam executoribus, lxxij s.
fatetur dominus comes ‥ per ~am suam sub signeto suo signatam quod J. de L. ‥ recepit in custuma lane sue ‥ iiijc iiijxx j li.
de diversis ~is obligatoriis in quibus predictus R. obligatus est
super inde predictus R. W. apud Rochell’ [in Gallia ] ‥ deliberavit prefato T. S.; tres ~as excambii
[] per ~am de Scaccario letters of attorney warranted
per ~am missam sub privato sigillo
per ~am de privato sigillo
porrecta est quedam ~a sub magno sigillo de Cancellaria in hec verba: ‘cum ‥ rex ‥ transgressionem ‥ perdonavit ‥’
rex ‥ commissarios constituit qui in regis obedientiam jurandos admitterent et eis ~as testimoniales de fide prestita liberarent
per ~am signo manuali ipsius regis signatam, signeto aquile sigillatam
querela illa facta fuit ‥ per ~am et non per breve
questus fuit per ~am ‥ de detencione cujusdam debiti(
bene potuerunt ponere predictum W. ad legem vite et membrorum per vocem et per ~am quam N. ‥ porrexit versus W. ‥ de sedicione regem tangente, licet indictatus non esset per duodecim
sedebant apud Gildhalam ad recipiendas ~as super articulis de trailbastone
alii in ~a originali nominati nondum convicti sunt nec placitaverunt(
justiciarii ‥ querelas ‥ audiant et terminent et ‥ justiciam faciant per ~as sicut per brevia regis(
placitate et determinate fuerunt plures ~e inter querentes et defendentes ‥ ubi justiciarii sedebant pro hujusmodi ~is per totum iter
pro stipendio domus sue ubi justiciarii ad ~as assiderunt
cum quidam justiciarii nostri Hibern’ diversos homines Hibern’ ‥ per brevia, precepta, ~as et aliis modis voluntarie et absque indictamentis ‥ arestaverint
cum ballivi ‥ per ‥ carnifices ‥ per diversas ~as suas ‥ coram nobis in ‥ Scaccario implacitentur
excipiens exceptionem in scriptis redactam petat quod justiciarius ‥ sigillum apponat; et si querens prefatam ~am sigillatam ‥ ostenderit ‥
abbas super hoc petit ~am sibi consignari, ac si hoc quod dixit in forma excepcionis proposuisset
deliberata est ei copia ~e predicte et datus est ei dies ad respondendum
nullus ‥ breve de subpena ‥ conficiat ‥ priusquam ~am cum manu unius Consiliariorum barram Cancellarie frequentancium recipiat et in filum Cancellarie imponat
tenentes [(abbatis ] gravamina sua Cancellario regni ‥ intimaverunt et ~as eidem porrexerunt
comparuit ‥ ad respondendum ~e querele contra eum †propositum [? l. proposite ]
misit ‥ archiepiscopus regi ac consilio suo schedulam sive ~am in Gallico
que quidem peticio sive ~a in superiori parte intitulatur sic:le roi a grantee ceste bille
responsio ‥ patet in inquisicione huic brevi ac bulle consuta
‥ quandam ~am nobis ‥ exhibitam
talis consilii fuerunt cum predicto majore ac ‥ Thoma Usk(skriveyn ad scribendum ~as suas
una ~a inter ceteras inventa est in qua supplicatur regi ut omnia bona temporalia ecclesiarum assumat in manu propria
recuperavit ‥ redditum. per ~am in pleno Parliamento et breve concessum
[] per ~am de Parliamento restitution warranted
porrecte fuerunt ~e et peticiones domino regi et suo consilio in sequenti Parliamento
exhibuerat quandam ~am communibus regni nostri in ‥ Parliamento existentibus(
soient les billes terminez que liverez serront en Parlement
Henricus dux Herfoidie proposuit unam bullam appellacionis de summa prodicione contra Thomam ducem Northfolchie
si ~a dicta transiret, sive evaderet domum illam [sc. Inferiorem Parliamenti ] absque modificatione ulla
vobis ‥ auctoritatem ‥ concedimus ‥ cum dictis dominis [etc. ] nostri regni Hibernie ad Parliamentum nostrum venire consuetis ‥ de et super omnibus ‥ articulis, materiis, ~is et provicionibus ‥ per nos ‥ mittendis ‥ tractandi
decanus Lincolniensis proposuit unam ~am [] excusatoriam [ : cedulam W. Guisb. 214 apud concilium Lugduni ] quod terra Anglie in tantum fuerat depauperata ‥ quod non possent levare aliquod subsidium
optulerunt majori et comparibus suis quandam bullam in Gallicis uerbis
Habito consilio cum dominis prædictis, porrectæ fuerunt Billæ et petitiones Domino Regi.H. Knyghtonus ann. 1272 :
Decanus Lincolniensis proposuit unam Billam excusatoriam, quod terra Angliæ in tantum fuerat depauperata, etc.Spelmannus a Saxonico Bille, deducit, Somnerus ex
Libellus, corruptum putat, alii a Græco
Βιβλία, ἐπιστολαί.Lexic. Græc. MS. Reg. Cod. 2062 :
Rex quoque ad hujusmodi admittendos, viros justos, notabiles, prudentes suos commissarios constituit, qui in regis obedientiam jurandos admitterent, et eis Billas testimoniales de fide præstita liberarent. Bilheté,pro Syngrapha, Gall.
Deux Bilhetez ou brevez.Vide infra Bulleta.
billa:
Billetein Cons. Tur. art. 82. Andegavens. art. 52. Cenoman. art. 67. Juliodun. cap. 7. art 2.
Billet, in Trecensi art. 126. etc. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 654 :
Secundum quod continetur in quadam Billeta inter sigillum et scriptum ante consignationem affixa.
Et ideo volui me subtrahere a vobis,Hoc est, tam anxio animo esse, ut quid agendum dicendumve sit, ignoretur. Galli dicimus hoc sensu :et intendebam hodie venire ad vos, ut Deum rogaretis pro me, et diceret quilibet unum Ave Maria pro me : Et cum essem sic in pede Crucis et sic desolatus, quod ego eram in fine Billeti mei.
Etre au bout de son rollet.
Jumentum, asinus, in Gloss. Isid. Vide Bile.
Bille; unde
Biller, Pilis ludere,
Billouer, Pilaria tudicula, et diminut.
Billeteet
Billote. Lit. remiss. ann. 1353. in Reg. 81. Chartoph. reg. ch. 706 :
Cum idem Jaquetus post prandium.... ad Billas ivisset spaciatum seu lusum,... accidit quod cum dictus Jaquetus Billam cum quodam billardo percutere vellet, dictus billardus a manibus ejus evasit.Aliæ ann. 1375. in Reg. 108. ch. 248 :
Alons faire ceste carte de vin au jeu des Billes, et de l'autre beaucoup si burons très bien, quant nous arons beaucoup Billé ; et Billerent tant que le suppliant et son compaignon perdirent ladite quarte.Aliæ ann. 1389. in Reg. 138. ch. 131 :
Quant Felix voulut Biller son coup, il prit sa Bille, et la cuidant ferir elle echeut à terre, et en ce faisant dit, tirez-vous arriere, je doubte que mon Billouer, appellé en aucuns lieux quinque, ne m'échappe.... Et ainsi comme il estendit son bras cuidant ferir sa Bille, ledit Billouer ou quinque lui eschapa et encontra ledit Picard par la teste près de la temple.Aliæ ann. 1376. in Reg. 108. ch. 371 :
Guiot.... avec plusieurs autres compaignons illec assemblez pour eux esbatre et jouer à la Billote, etc.Aliæ ann. 1375. in Reg. 107. ch. 283 :
Plusieurs compaignons illecques assemblez.... pour jouer à la Bilote, autrement aus boules, etc.Aliæ ann. 1391. in Reg. 140. ch. 223 :
Ainsi que les compaignons s'esbatoient à un jeu, appellé la Billete, etc. Les aucuns se prindrent à dancer et les autres à jouer au jeu de Billon,in Lit. ann. 1470. ex Reg. 196. ch. 334. Sed et eodem nomine metulas, Gall.
Cum dictus Thomas et deffunctus Martinus..... luderent ad quillias, quæ in partibus illis(Bapalmis) vocantur Gallice Billes, etc.