cambiare
de ‥ iij kernettis ferreis cruciatis ‥, duabus peciis ferri ~iatis ad unum capud longitudin’ utriusque per se ij pedum, tribus peciis ferri furcatis ad unum capud
j pecia ferri ~iata ad unum capud, long’ ij pedum
Cambire. Siculus Flacc. de Condit. agror. :
Emendo, vendendoque, aut Cambiando, mutandoqueOccurrit apud Columellam lib. 2. cap. 2. in Lege Salica tit. 39. § 1. tit. 49. in Lege Bajwar. tit. 15. § 8. in Capitul. Caroli C. tit. 28.similia finitionum genera inveniri possunt.
Cambiare.
Non distrahat, non minuat, non Præcambiat, non beneficiet alicui, etc.
Cambio,Ugutio :ἀμείβομαι , ponit Charisius, et ejus Præteritum Campsi : quodἀπὸ τοῦ κάμπτω, ἔκαμψα . Græco esse videtur. Unde et Campso, Campsas, solebant vetustissimi dicere.
Ut nemo Cambiat aliquid sine testimonio Præpositi.Petrus Blesensis de Eucharistia cap. 9 :
Utuntur præter veteres Scriptores, Anonymus de Miraculis S. Ludgeri Episc. num. 39. Chronicon Andrense pag. 349. 364. Cæsarius Heisterbach lib. 4. cap. 6. etc. Vide Casaubon. in Notis ad Apuleii Apolog. pag. 137.Qui nova vasa creans ea Cambit et aptius ornat.
Manum mittat dominus ad eam Cambitionem.Albertus Aquensis lib. 3. cap. 57 :
In auri vel argenti Cambitione.
In eadem Cambitione concessit ei et filiis suis ipse Dux quantumcumque vinearum in pago Belnensi possent plantare et colere. Cambitiones quæ factæ sunt inter Ecclesias Dei,apud Ludewig. tom. 1. Reliq. MSS. pag. 8.
Et pro eo, quod bonorum datores, sive Cambitores, tunc temporis sigilla non habebant, etc.Vide Campitor.
Reddent mihi vel præposito meo annuatim... quingentas marchas talis argenti quale Cambitores in nundinis inter se dant et recipiunt.
Cum suis gentibus familiaribus, jocalibus, auro, argento, equis, vesturis, LiterisCambitoriis et aliis bonis rebus et hernesiis suis, etc.
Cambitus, Gallis
Adjunximus autem donis nostris monetam et monetagium per Cambitum totius Episcopatus Xantonensis, etc.Alia Ludovici VII. Reg. Franc. ann. 1140. in Tabulario ejusdem Ecclesiæ :
Concedimus tibi et Ecclesiæ B. Mariæ, cui auctore Deo præsides, Cambitus, fractionemque monetæ veteris, si novam fieri jusserimus, perpetualiter habere, sicut Autbertus monetarius, et Willelmus Autberti filius ejus longis temporibus ab Ecclesia B. Mariæ feudali possessione tenuerunt, hac videlicet ratione, ut nullus homo vivens in toto Episcopatu Xantonico absque tua licentia Cambire audeat.In eodem Tabulario fit mentio in Charta ann. 1141.
Tabularum Cambitus Santonicæ civitatis.
Camio, es dar et otorgar una cosa senalada por otra : y en esta sinificacion Cambiar, vale tan solamente trocar, y permutar una cosa por otra.
y en esta, etc. non habentur in edit. Academ. Matrit.
Ut nullus militum Cambium aut precariam aut libellum sine eorum consensu facere præsumat.Lib. 1. Feud. tit. 22 :
Si quis fecerit investituram, vel Cambium de beneficio sui militis, etc.Adde lib. 4. tit. 1.
Et si ipsum Cambium minime facere potuerimus, aliud tantum de terra ad simile illius vobis in congruo vestro dare debeamus.
Nam juxta antiqua jura omne concambium ecclesiastici prædii, quinque mansos continens, instabile computabatur, nisi regia auctoritate firmaretur.
Commutatio, hoc est quod Cambias vocant, etc.Vetus Charta apud Henschenium 26. Mart. pag. 634 :
Accepi hovam illam a Luidgero in Cambia contra terram aratoriam rochi supradicti.
In omnibus vero quæcumque amodo... emptione, Cambiatione, commutatione, vel aliquo alio modo adquirere potueris, etc.
Cambium Parisiensein Magno Ponte teneri statuit :
Quod Cambium Parisiis erit et tenebitur super nostrum magnum Pontem solummodo a parte Graviæ, inter Ecclesiam S. Leufredi et majorem arcam, sive defectum ipsius Pontis, prout hactenus ante corruptionem pontis ejusdem quondam lapidei exstitit consuetum. Item quod nulli omnino liceat alibi quam in loco illo Cambiare, seu Cambium tenere Parisiis, etc. Act. Paris. mens. Febr. ann. 1304.In eodem Regesto Charta 232. 233. 234.
Cambium, sive tabula nummulariadicitur. Exstat etiam ibidem Statutum ejusdem Philippi ann. 1305. quo ejusmodi tabulas nummularias in quatuordecim Regni locis haberi præcipit.
Cambium Autissiod. debet Episcopo die Sabbati ante Natale quatuor libras.Hist. Mediani Monasterii pag. 368. e veteri Necrologio ejusdem loci :
Obiit D. Valentinus Abbas hujus loci, qui contulit nobis quatuor libras monetæ Argentinensis supra Cambium Argentinense pro anniversario suo.
Qualiacumque sanctus Johannes... dono, vel comparatione vel Camio acquisivit.Hinc
Camiare, in eadem Charta. Vide Historiam Pinnatensem pag. 269. et Sandovallium in Episcopis Pampilon. pag. 40. 41.
Hoc Scamium laudavit nobis domnus Pontius.
Eschange. Charta Ricardi I. Regis Angl. apud Radulfum de Diceto :
In Escambium autem prædicti manerii de Andeli... concessimus.... omnia molendina, etc.Passim. Vide Cambium.
Quam exalodes... inter se communicare et Concambire debuissent, quod ita et fecerunt.
concambiat.
Concammiare, apud Stephanotium tom. 3. Antiquit. Pictav. MSS. pag. 239. Vide Præceptum Caroli Mag. tom. 1. Collect. Ampliss. col. 36.
In tentoriis habebamus congruum, si duraret, Concambium.Alibi :
Et ipsi forum idoneum, Concambium competens, et alia, quæ nostris utilia visa sunt pro suo Imperatore sacramento simili firmaverunt.Rursum :
In hacOccurrit apud Marculfum lib. 1. for. 30. lib. 2. for. 23. in Lege Aleman. tit. 20. in Vita S. Erminoldi Abb. et Mart. cap. 3. n. 11. apud Petr. Damian. in Vita S. Romualdi cap. 8. n. 39. in Chr. Casin. lib. 3. cap. 40. al. 42. lib. 4. cap. 14. 15. apud Jacob. de Vitriaco in Histor. Orient. cap. 73. etc.(terra) pro voto nobis fuerunt et forum et Concambium.
Concamiatura inter duos Abbates.In ipsa formula :
In commutatione vel in Concamio.
Data Concambio in mense Maio, etc.
Cartula Concambiationisin Chart. ann. 724. ap. Brunett. Cod. Dipl. Etrur. pag. 471. lin. 26.
Et hoc Procamium inter ipsos factum... stabile permaneat.Alia ibid :
Emptionem vel Procamia, etc.
Non distrahat, non minuat, non Procamiet, non beneficiet, etc.Vetus Charta apud Parardum in Chartis Burgundicis pag. 20 :
Ut aliquid de terris inter se commutare vel Procamiare deberent.Occurrit apud eumdem præterea pag. 22. 143. 144. 145. 151.
Prout Gratiano ipsum locellum Concammiaverat... Postque ipse Concammius fuit factus Gratiano.
Sig.┼
Hemmenone qui hanc Concammio isto fieri vel adfirmare rogavi...Hic est Concammius quam Emenus fecit in Culnago.
Ut tandiu retineret... medietatem recepti de gerberia, usque dum Abbas redderet Petro Congamium valentem.
Cambio. Tabularium Vindocinense Thuani fol. 1 :
Dicens, quod non dederit ei memoratus Episcopus suam Cambionem pro altaris parte, sicut promiserat.Et infra :
Ut etiam si non daret ei Episcopus Cambionem, non tamen reverteretur ad altare.Alia significatione vide h. v. suo ordine.
Cambiatorum. Miracula S. Aigulfi Abbatis Lerinensis, cap. 10.
Ante fores Ecclesiæ B. Martyris subter mensas, quas Cambios vocant, hospitatus est.
Gobelinus Persona in Cosmodromio ætate 6. cap. 76 :Alea ludentis ; ludentis mensa : tabella Cleri : Campsoris trapezetum liquet esse.
Campsores etiam pecunias per platearum theatra sparserunt.
de satisdatione a Campsoribus communi seu curiæ Massiliæ præstanda: quo in capitulo statuitur,
quodOccurrit rursus apud Stephanotium Fragm. Hist. MSS. tom. 4. in Narratione de rebus gestis apud Clarummontem Ludewig. Reliq. MSS. tom. 4. pag. 248. tom. 7. pag. 89. Rymer. tom. 13. pag. 461. Jos.nullus possit vel debeat esse Campsor vel nummularius, nisi fuerit civis Massil. et satisderit idonee... per 300. marchas, scilicet quod bene et fideliter exerceat officium suum, et tute et secure cum eo contrahatur, etc.
de AguirreConcil. Hisp. tom. 3. pag. 616. col. 2. Vincent. Mariam in Constitut. Dominican. col. 66. Menotum Serm. in fer. 2. post quartam Dominicam Quadrag. in Catalogo MS. Sodalium Confraternitatis B. M. Deauratæ, in Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 516. et apud Leibnitium tom. 2. Scriptor. Brunswic. pag. 57. etc.
Li Changeor i vindrent de Paris.
Philippusapud D.(Pulcher) Dei gratia Francorum Rex, notum facimus... quod cum capitaneus, universitas et societates mercatorum et Cambsorum, etc.
de Laurieretom. 1. Ordinat. Reg. Franc. pag. 326.
campsoremreceptus est, campsorumque privilegiis gaudet, puta tabula seu mensa pannis cooperta. Constit. Jacobi II. reg. Aragon. ann. 1301 :
Si aliquis vel aliqui campsores sunt, qui non solvant vel nolint solvere totum id quod debeant bene et plane, sicut planus Campsor consuevit... Qui(campsor) de cetero securitatem sub forma non præstiterit supradicta, non audeat tenere in sua tabula tapits, vel alios pannos.
Eschanger. Vetus Charta apud Perardum in Burgundicis pag. 62 :
Ragenardus Vicedominus Exquammiavit.... campum unum.Infra :
Signum Ragenardi, qui hoc Procamium fieri et firmari rogavit.Alia apud eumdem pag. 145.
Excamiare, vel commutarehabet. Vide Camium supra.