cambium

cambium [cf. cangium] 1 exchange. b (w. littera) negotiable document; cf. cambitorius. communia naturalia usibilia et artificialia, ut apparatus, utensilia, et moneta, sunt nota cadere sub possessione hominum, et de eis ~ium fieri empcione, vendicione, promissione, accepcione et ceteris actibus dominii Wycl. Dom. Div. 52; cum cecum sit ~ium dare ad sui deterioracionem prestancius pro pejori, et specialiter si ex tali ~io perderet utrumque perpetuo Id. Ver. II 25; 1436 solutum pro ~io urceol’ et j olla de stanno pro vino Cant. Coll. Ox. II 148; bartrynge or chaungynge of chaffere, ~ium PP.  b 1423 misi ‥ literas cum una litera ~ii, viz. prima super cc m. monete Anglicane receptura in curia a vobis dccc florenos de camera ‥ ad solvendum ‥ cardinalibus Reg. Heref. 31; 1491 procuratores ad recipiendas ‥ litteras missivas ~ii ‥ pro capitulo ‥ missas ‥ necnon quascumque pecuniarum summas acquittancias et quecumque debita capitulo vigore dictarum litterarum ~ii spectancia ‥ levanda Reg. Glasg. 480. 2 exchange, change (of money). b (allowance for) rate of exchange. c office or place of exchange. d (as name of building). s1248 universitas populi Anglicani pro ~io captioso et sumptuoso nimium depauperatur M. Par. Abbr. 303 (cf. id. Min. III 35: pro reformatione monete ‥ corrupte); 1252 inde subtractis pro ~io et falsina monete DCCant. Register/H f. 175a; 1290 in recompensacionem cujusdam perdicionis quam ceperat in ~io denariorum quos receperat de denariis domini regis in Vasconia AcWardr (Chanc. Misc. 4/5) f. 45d.; 1295 xl s. quos ‥ debet pro transgressione ~ii Reg. Carl. I 65; 1310 pro quibus d li. ‥ teneor reddere ‥ mmmcclxx parvos florenos aureos ‥ viz. nomine precii et ~ii (Lit. mercatoris Florentini) Cust. Cant. 30.  b 1330 nostre intencionis existit quod ad monetam currentem levaretur ‥ decima ‥ ita quod pretextu alterius ~ii debitores et solutores ‥ decime nullatenus gravarentur Lit. Cant. I 326–7; 1432 magister N.B. debet michi cc ducatos de camera sine ~io. ‥ lego fratri P. de Roma l ducatos de camera cum ~io Reg. Cant. II 468.  c 1198 Nigellus Aurifaber et Odo Parvus ‥ c et xx li. ‥ de proficuo ~ii Lond’ de tempore quo habuerunt custodiam Pipe 171; 1203 H. debet xl m. pro habendo ~io Anglie ad firmam quamdiu bene servierit de anno in annum pro tanto quantum R. ‥ inde consuevit reddere Pipe 11; 1205 (v. cambire 2a); 1218 commisimus ‥ Willelmo ‥ ~ium monete nostre London’ ad se †sustendandum ‥, ita quod de ~io ‥ reddat per annum ‥ d m. ad sustentacionem castri nostri Dovre ‥, remanentibus in officio monetarie nostre custodibus cuneorum, assessoribus, monetariis et ceteris baillivis Pat 138; 1232 quod habeat toto tempore vite sue ~ium nostrum Hibernie Pat 494; c1285 in Hibernia omnes fere locuntur ‥ de pluribus ~iis factis ‥ primo de denariis magnis electis de veteri moneta cambiatis KR Ac 234/19 m. 2; 1311 clerico coketti et ~ii domini regis ville Berewic Cal. Scot. III p. 404; 1333 de tempore quo fuit custos ~iorum et London’ et Cantuar’ LTR Mem 105 r. 140.  d 1266 similiter fiat de bonis omnium hominum ejusdem ville [London’] qui sunt in ~io nostro ibidem (Pat) Leg. Ant. Lond. 82; 1419 major et aldermanni ‥ per vetus ~ium intraverunt ‥ clausum S. Pauli MGL I 30. 3 vicissitude. cum universitati fidelium predestinatorum cedunt ad bonum omnia ~ia temporalia Wycl. Ver. III 47. 4 matter transformable into living tissue (Ar. badal). tertia est humor ‥ unde materia est membrorum sed non orma, et ideo dicitur vere nutrimentum et ~ium Gilb. I 66. 2; forme complexionales inducuntur in ~ium, quod continuatum cum membro augmentato nec augetur nec membri materia; sed membrum manens idem, non secundum materiam sed secundum formam ‥, est per assimilacionem factum majus Wycl. Log. III 113.