campus
campus, a plain, field, open country, level place
the Field of Mars
campus , ī, m.: a plain, field, 5.128, et al.; a race-course, 5.144; a field of combat, 12.116; (fig.), of the surface of the sea, plain, 6.724; Mavortis Campus, the Campus Martius, or Field of Mars, on the left bank of the Tiber at Rome, 6.873.
campus, i, m. [cf. κῆπος, Dor. κᾶπος; perh. for scampus from σκάπτω, to dig, scabo; whence Campania, and perh. Capua; for the inserted m, cf. ΛΑΒ- λαμβάνω].
- In gen.
- A Lit., of any open, level land, without reference to cultivation or use, an even, flat place, a plain, field (freq. and class.; cf.: ager, planities, aequor; opp. mons, collis, silva, etc.; cf. Doed. Syn. III. p. 8 sq.): saxum plani raptim petit aequora campi, Lucr. 3, 1015; cf. id. 5, 950: in camporum patentium aequoribus, Cic. Div. 1, 42, 93: aequor campi, Verg. A. 7, 781; Sil. 5, 376: aequo dare se campo, id. 9, 56: in aequo campi, Liv. 5, 38, 4: campos pedibus transire, Lucr. 4, 460; cf. id. 5, 493: campos et montes peragrantes, Cic. Div. 1, 42, 94; cf. id. N. D. 2, 39, 98: spatia frugifera atque immensa camporum, id. ib. 2, 64, 161; Col. 1, 2, 4; Lucr. 5, 1372: campus in prata et arva salictaque et arundineta digestus, Col. 1, 2, 3; cf. Auct. Her. 4, 18, 25; Curt. 8, 1, 4; Lucr. 5, 782; Tib. 4, 3, 1: virentes, Lucr. 1, 19: frequens herbis et fertilis ubere, Verg. G. 2, 185: gramineus, id. A. 5, 287; Hor. C. 2, 5, 6: pingues Asiae, id. Ep. 1, 3, 5: redeunt jam gramina campis, id. C. 4, 7, 1: herbosus, id. ib. 3, 18, 9: herbidus aquosusque, Liv. 9, 2, 7: opimus, id'. 31, 41, 7: campi frumenti ac pecoris et omnium copiā rerum opulenti, id. 22, 3, 3: pigri, Hor. C. 1, 22, 17 al.— Campus, like ager, is used in a wider or more restricted sense, as conveying a particular or more general idea: in agro publico campi duo milia jugerum immunia possidere, Cic. Phil. 3, 9, 22: agros Vaticanum et Pupinium, cum suis opimis atque uberibus campis conferendos, id. Agr. 2, 35, 96: si pinguis agros metabere campi, Verg. G. 2, 274 and 276; Lucr. 2, 324 sq.: certamina magna per campos instructa, id. 2, 5: campus terrenus, Liv. 33, 17, 8: dimicaturum puro ac patenti campo, id. 24, 14, 6: (praefecti regii) suas copias in campum Marathona deduxerunt, Nep. Milt. 4, 2: numquam in campo (in the free, open field) sui fecit potestatem, id. Ages. 3, 6; so id. Hann. 5, 4; Ov. M. 10, 151; cf. id. ib. 13, 579: insistere Bedriacensibus campis ac vestigia recentis victoriae lustrare oculis concupivit (Vitellius), Tac. H. 2, 70; so, Bebriaci Campo spolium affectare, the battlefield, Juv. 2, 106: campum colligere, Veg. Mil. 3, 25.—
- 2 Meton., the produce of the field: moriturque ad sibila (serpentis) campus, Stat. Th. 5, 528.—
- B Poet. like aequor, in gen., any level surface (of the sea, a rock, etc.): caeruleos per campos, Plaut. Trin. 4, 1, 15 (834): campi natantes, Lucr. 5, 489; 6, 405; 6, 1141: liquentes, Verg. A. 6, 724; 10, 214: campus Liberioris aquae, Ov. M. 1, 41; 1, 43: latus aquarum, id. ib. 1, 315; 11, 356: immotā attollitur undā Campus (i. e. saxum), Verg. A. 5, 128.—
- C Trop.: feratur eloquentia non semitis sed campis, on the open field, Quint. 5, 14, 31: (oratio) aequo congressa campo, on a fair field, id. 5, 12, 92: velut campum nacti expositionis, id. 4, 2, 39.—
- II Esp.
- A As geog. designation.
- 1 Campi Alēii, a plain in Lycia, Cic. Tusc. 3, 26, 63.—
- 2 Campi Lăpĭdĕi, a stony plain near Marseilles, now La Crau, Hyg. Astr. 2, 6; Plin. 3, 4, 5, § 34; 21, 10, 31, § 57.—
- 3 Campi Ma-cri, a district in Gallia Cisalpina, on the river Macra, Varr. R. R. 2, prooem. § 6; Liv. 41, 18, 6; 45, 12, 11.—
- 4 Campi Magni, in Africa, Enn. ap. Cic. de Or. 3, 42, 167 (cf. Vahl. p. 167); Liv. 30, 8, 3.—
- 5 Campi Vĕtĕres, in Lucania, Liv. 25, 16, 25.—
- B An open place in or near Rome.
- 1 Campus Esquĭlīnus, on the Esquiline Hill, Cic. Phil. 9, 7, 17; Suet. Claud. 25.—
- 2 Campus Flāmĭnĭus, on which stood the Circus Flaminius, Varr. L. L. 5, § 32 Müll. —
- 3 Campus Scĕlĕrātus, near the Colline Gate, Liv. 8, 15, 8; Fest. p. 333 Müll. —
- 4 Far more freq. Campus, a grassy plain in Rome along the Tiber, in the ninth district, orig. belonging to the Tarquinii, after whose expulsion it was consecrated to Mars (Liv. 2, 5, 2); hence fully called Campus Martĭus, a place of assembly for the Roman people at the comitia centuriata, Cic. Cat. 1, 5, 11; id. Q. Fr. 2, 2, 1; id. Rab. Perd. 4, 11; Hor. C. 3, 1, 11; Quint. 11, 1, 47 al.—Hence,
- b Meton., the comitia themselves: curiam pro senatu, campum pro comitiis, Cic. de Or. 3, 42, 167: fors domina campi, id. Pis. 2, 3: venalis, Luc. 1, 180; also, much resorted to by the Romans for games, exercise, and recreation, a place for military drills, etc. (cf. campicursio and campidoctor), Cic. Off. 1, 29, 104; id. Quint. 18, 59; id. Fat. 4, 8; 15, 34; id. de Or. 2, 62, 253; 2, 71, 287; Hor. C. 1, 8, 4; 1, 9, 18; 3, 7, 26; id. S. 1, 6, 126; 2, 6, 49; id. Ep. 1, 7, 59; 1, 11, 4; id. A. P. 162.—
- III Trop., a place of action, a field, a theatre, opportunity, subject for debate, etc. (cf. area) (a favorite figure of Cic.): me ex hoc ut ita dicam campo aequitatis ad istas verborum angustias revocas, Cic. Caecin. 29, 84: cum sit campus, in quo exsultare possit oratio, cur eam tantas in angustias et in Stoicorum dumeta compellimus? id. Ac. 2 (Luc.), 35, 112; cf. id. de Or. 3, 19, 70: in hoc tanto tamque immenso campo cum liceat oratori vagari libere, id. ib. 3, 31, 124: magnus est in re publicā campus, multis apertus cursus ad laudem, id. Phil. 14, 6, 17: nullum vobis sors campum dedit, in quo excurrere virtus cognoscique posset, id. Mur. 8, 18; Plin. Pan. 31, 1: honoris et gloriae campus, id. ib. 70, 8: rhetorum campus de Marathone, Salamine, Plataeis, etc., Cic. Off. 1, 18, 61; Juv. 1, 19.
campus, i, m., = κάμπος,
- a seaanimal: marini = hippocampi, Mart. 9, 43, 1.
1. campus, ī, m. (vgl. καμπή, κάμπειν), eine offene Fläche, I) im allg., die Ebene, Fläche (Ggstz. mons, collis, silva, saltus), ein flaches, ebenes Feld (wurde nicht nur bebaut oder als Weide benutzt, sondern diente auch als Ort für große Versammlungen oder zu militärischen Übungen), colles et campi, Lucr.: campos et montes hieme et aestate peragrare, Cic. – als »Wiesengrund« od. »Ackerfeld«, c. herbidus aquosusque, Liv.: c. herbosus, Hor.: campi frumenti et pecoris et omnium rerum copiā opulenti, Liv.: campi torridi siccitate, Liv.: dah. meton. für »Feldfrucht«, Stat. Theb. 5, 528. – als »Saatgefilde«, Cic. – als »Blachfeld« für Kriegsoperationen (Ggstz. mons, collis, silvae et saltus), Liv., Nep. u.a.: campis exuti, Tac.: numquam in campo sui fecit potestatem, Nep.: dah. für »Schlachtfeld«, Iuven. 2, 106: campum colligere, Veget. mil. 3, 25. – poet. übtr. (wie aequor) = jede ebene Fläche, des Meeres, campi caerulei, Plaut.; u. so bei Lucr., Verg. u.a. (s. Meineke quaest. Menandr. 1. p. 9): eines Felsens, Verg. Aen. 5, 128: c. cereus, Schreibtafel, Titin. com. 160. – im Bilde, ebener Boden, feratur eloquentia non semitis, sed campis, Quint.: velut campum nacti expositionis, Quint. – II) insbes., ein freier Platz in der Stadt (Rom), bestimmt zu öffentlichen Zusammenkünften u. sonstigen öffentlichen Zwecken. Solcher Plätze gab es in Rom 8, nach andern 17 (wie: Esquilinus, Agrippae usw., s. Preller Die Regionen der Stadt Rom S. 137): sceleratus campus, s. scelerātus. – Der berühmteste dieser Plätze war der Campus Martius, auch bl. vorzugsw. Campus gen. (s. Fritzsche Hor. sat. 1, 1, 91), eine mit Gras bedeckte Ebene längs des Tibers, in der 9. Region, ursprünglich den Tarquiniern gehörig, dann nach deren Vertreibung dem Mars geheiligt, dah. der Beiname Martius, Versammlungsort des römischen Volkes zu den comitiis centuriatis, Cic.: dah. meton. für die »Komitien« selbst, Cic.: dies campi = dies comitiorum, der Wahltag, Cic. Mil. 43: fors domina campi, Cic.: auch vielbesuchter Spiel-, Übungs-, Erholungsplatz der Römer, Exerzierplatz der Soldaten, Cic., Quint. u.a., s. L. Preller Die Regionen der Stadt Rom S. 155 ff. u. 171 ff. – übtr., freier Spielraum für irgend eine Tätigkeit, Feld, Tummelplatz, Gemeinplatz, hunc locum fugis et reformidas et me ex hoc, ut ita dicam, campo aequitatis ad istas verborum angustias et ad omnes litterarum angulos revocas, Cic.: cum sit campus, in quo exsultare possit oratio, Cic.: in hoc tanto tamque lato campo cum liceat oratori vagari libere, Cic.: honoris et gloriae campus, Plin. pan.: hinc rhetorum campus de Marathone etc., Cic.
2. campus, ī, m. (κάμπος), ein Seetier, campi marini = hippocampi, Mart. 9, 42, 1.
[apes ] exercitus per patentes ~os gregatim diffundunt
neque ullus alter in tota illa ~i planitie lapis inveniri poterat
asserens regiam majestatem ‥ ~is vagari ‥ non debere
‘pastura’ omne genus pascendi significat, sive fiat in pratis, sive in stipula, sive in agris, sive in ~is
unus ut aethereos per caeli culmina campos, / alter sic herebum lustrat
ecce ibi ~us erat latissimus ac laetissimus ‥ flagrantia vernantium flosculorum plenus
cum ‥ / aequora per vitreos bullirent turbida campos
fluctivagis ‥ campis
vinea frugiferis ut constat gloria campis
exeo diluculo minando boves ad ~um [AS: ]to felda
multam fruges in herba ‥, minorem in granis spem promittunt: ‥ abunde satis ‥ ~i vestiuntur, ‥ sola vero granaria destituuntur
‘dum seritur sit ager et semen conditur illo; / campus dicatur cum fructibus expoliatur’
cum omnibus ad se pertinentibus ~is, pascuis, mariscis
per medium ~um quae [sic ] appellatur †Huiæinhamstedi
silva past’ et ~us x leu’ long’ et dim. lat’(
silva past’ et ~us arabilis
quod unumquodque burgagium ‥ habeat ‥ iij acras in ~o(
de j molendino aquatico in ~o de Wotton’
castellum de Kaerdigan cum quodam †camao [l. ~o ] illi castello adjacente
de nocte armatus venit in ~um de Siberton’ et robare voluit bladum suum j acre
unum toftum et croftum in villa de Strucathrach et ij acras terre in ~o pertinente ad eandem villam
quod non faciat ‥ chaciam et rechaciam per averia sua commorant’ apud W. in ~o de Estmeryngton’
in ~is Lincoliae extra civitatem sunt xij carucatae terrae et dim.
dedisse ‥ communem pasturam ovibus suis per totos ~os et per totam brueriam de Kirkebi et de Scapwic(
concessi ‥ sex acras in utroque ~o
quando orientalis ~us seminatur
xij cotmanni tenent in eadem villa [Norton’ ] toftos et croftos et xiij acras in ~is
dedi ‥ vj acras terre et omnem communionem ad eandem terram pertinentem in territorio ~i de Hacthorn, sc. iij acras ex una parte ejusdem ville et iij acras alterius partis
quod mesuagium ‥ fuit mansio Beodrici, ‥ cujus ~i dominici nunc sunt in dominico celerarii. ‥ erat autem summa tenementi ejus et suorum tricesies xxx acre terre, que adhuc sunt ~i istius ville
in semine lxviij acrarum dim. ‥ xx quar. dim., unde vj acre dim. jacent in ~o qui vocatur Northbery et xvj acre jacent in ~o qui dicitur Bassumliforlang et xlvj acre jacent in ~o de Westgarstun
dabit ad cherisetum iij gallinas ‥, sc. illo anno quo ~us occidentalis colitur; et altero anno, sc. quando orientalis colitur, iiij gallinas
tenet loco crofte sue ‥ j dim. acram, sc. in utroque ~o
pro j roda terre in communibus ~is in North Crawley infurlong vocat’ Markefurlong
vj selliones ‥ jacentes in ~is de Drayton Parva
in j ~o terre vocat’ Stokkyng [] Oxon
dedimus j ~um nostrum terre ‥ vocatum Wedynsfeld, ‥ ij crofta nostra terre ‥ et j pratum nostrum(
contigit ut ~us prope monasterium ‥ subito maturus inveniretur
utpote belliger in meditullio ~i arcister
barones ‥ ~um cum victoria gloriosa ‥ adepti sunt
commilitonibus dispersis, ‥ quasi solus in ~o remanserat
respondit se ‥ velle ‥ eis in ~o obviare debellando
Gallicis conversis in fugam, ~us cum comite Northamptonie remansit
fuit ‥ in ~is contra nos et ligeanciam suam
qui contra regalem majestatem nostram insurrexerunt et ~um tenuerunt(
proposuit ~um cepisse de nocte ‥ quasi regem suum ‥ ad ‥ campestre prelium incitaret
capellanorum in ~o belli juxta Salopiam prece pulsamur
seipsos ‥ in plano ~o ‥ enbatellaverunt et arraiaverunt et bellum erga dominum regem ‥ proditorie paraverunt(
aggregata cognatorum et satellitum caterva, in aperto ~o fortiter eidem restiterunt
in aperto liberi ~o concurremus
ut in regno suo aperto ~o interficeretur
connectantur insimul manus reprehensi sub flexis poplitibus, ad modum hominis in artum ~um intrantis(
interfuerunt duello sicut illi qui ~um custodierunt
que res ‥ nobis per mortem Hugonis ‥, qui in ~o ‥ victus fuit, ‥ acciderunt
quod duo principales eorum capitanei ‥ in ~o clauso more duellancium pugnarent
denuo in ~o Martii convenere, ubi illi qui sacramentis inter illos pacem confirmavere regi omnem culpam imposuere
ut ‥ nunquam sustineat congredi in ~o scripturarum
huic ‥ ~o logica ‥ suas immittit rationes in fulgore auri ‥ et rhetorica in ‥ nitore eloquii candorem argenteum emulatur
nonnulli per ~os licentie in etate minore discurrentes
j pannus radiatus de longo cum ~o ind’ tenuissimo
in patena sculpta est manus benedicentis, ~o undique circa manum minutis stellis stellato
[abbas G., ob. 1146 ] dedit dossale magnum in quo intexitur inventio S. Albani, cujus ~us est aereus
j lectum de panno aureo de rubeo ~o cum foliis aureis operatis in quodam frecto albo(
due mitre, viz. j solemnis cum ~o deperle cum lapidibus preciosis ‥ ornata et alia minus solemnis cum ~o damasceno
emit ‥ ornatum quemdam ‥ de arte textoria operis Flandrici cujus ~us extat viridis, pulverizatus ‥ cum floribus
portat [imperator ] aquilam fissam et explanatam in ~o aureo
color ibi in illo angulo dextro scuti repertus non est ipsorum armorum ~us
portavit iij fusilos rubios in ~o argenteo
bacini argentei enamelati ‥ cum armis, quorum ~us est rubeus engreilatus cum j griffone aureo rapace
[in fenestra vitrata ] portant leonem rapacem degoules in ~o aureo
quando mineritores veniunt in ~um mineram querentes, ‥ petent ‥ ij metas, si sit in novo ~o
in cariagio mine de diversis ~is ‥ usque loturam
in stipendio j carpentarii facientis et emendantis carpentriam j ~i grangie domini
pro tam bellico ~o, donec plenius instructus fuero, ~um quoque latum hoc in albo relinquo
est flos ~i flos specialis sic dictus quia per se crescit in locis incultis. ‥ est flosculus stipite quidem gracilis et modicus flore rubicundo et quasi colore sanguineo insignitus, cujus flores non plus nec minus quam per v folia communiter distinguuntur, cujus virtus centauree similis est, non tamen ‥ tante est amaritudinis
~us,brogdetende velcleppetende
campus, (7) ī, m. , ¶ 1 plaine (v. lʼétym. de Varron Varro L. 5, 36 ) : erat ex oppido despectus in campum Cæs. G. 7, 79, 3, on avait de la ville une vue plongeante sur la plaine || plaine cultivée, champs : molli flavescet campus arista Virg. B. 4, 28, la campagne jaunira sous les souples épis ; is Divum, qui vestros campos pascit placide Liv. 25, 12, 10, le dieu qui nourrit (protège) vos champs dans la paix || plaine, rase campagne : Cæs. G. 3, 26, 6 ; C. 1, 65, 2, etc. ; numquam in campo sui fecit potestatem Nep. Ages. 3, 6, jamais il nʼaccepta le combat en rase campagne || insistere Bedriacensibus campis Tac. H. 2, 70, fouler les plaines de Bédriac [le sol du champ de bataille] || campi Elysii Virg. G. 1, 38 (campi seul Virg. En. 6, 640 ; 887 ), champs Élyséens, champs Élysées || [en gén.] plaine : [de la mer] Pl. Trin. 834 ; Lucr. 5, 488 ; Virg. G. 3, 198, etc.; [du ciel] Ov. M. 6, 694 || [fig.] campus cereus Titin. 160, tablette à écrire ¶ 2 place [dans la ville de Rome] : campus Esquilinus Cic. Phil. 9, 17 ; campus Agrippæ Gell. 14, 5, 1, champ Esquilin, champ dʼAgrippa || [mais surtout] campus Martius, ou abst campus, le champ de Mars : [lieu des comices] non in cunabulis, sed in campo consules facti Cic. Agr. 2, 100, consuls élus non pas au berceau, mais en plein champ de Mars ; dies campi Cic. Mil. 43, le jour du champ de Mars [le jour des comices] ; campum appellare pro comitiis Cic. de Or. 3, 167, dire champ de Mars au lieu de comices ; [lieu de promenade, de jeu, dʼexercices militaires] Cic. Fin. 1, 69 ; Fato 34 ; Off. 1, 104, etc.; Hor. O. 1, 8, 4 ; Ep. 1, 7, 58, etc. ¶ 3 [fig.] champ libre, large espace (carrière, théâtre) : nullum vobis sors campum dedit, in quo excurrere virtus posset Cic. Mur. 18, le sort ne vous a pas donné un champ dʼaction où pût se déployer votre talent ; magnus est in re publica campus Cic. Phil. 14, 27, il est vaste le champ qui sʼoffre dans la vie politique ; hinc rhetorum campus de Marathone, Salamine, Platæis... Cic. Off. 1, 61, de là le vaste champ quʼoffrent aux orateurs Marathon, Salamine, Platées...
- 1. het (vrije) veld; akkerland, zaaiveld;
- 2. (a) open ruimte (in en buiten Rome); (b) campus en ~ Martius Marsveld, vlakte aan de Tiber, voor verkiezingsbijeenkomsten en als sport- en exercitieterrein gebruikt: curiam pro senatu, -um pro comitiis; vd. meton. verkiezingen: dies -i = dies comitiorum dag v.d. verkiezingen;
- 3. speelplaats, sportveld;
- 4. (poët.) vlakte, ihb. zeeoppervlak; ➤ -i liquentes, caerulei, natantes;
- 5. (Juv.) slagveld, open veldslag;
- 6. (metaf.) werkterrein, speelruimte, gelegenheid voor een activiteit [aequitatis; gloriae]; ➤ magnus est in re publica ~;
- 7. (retor.) onderwerp, thema.
campus , i. m.
平地。塲。事業。郭。Magnus — laudis 大讚美之題目。 Campi caerulei vel liquentes vel salis 大海。
Suggest a Translation
See an image
平地。塲。事業。郭。Magnus — laudis 大讚美之題目。 Campi caerulei vel liquentes vel salis 大海。
Suggest a Translation
See an image
Cunicmundus Rex Campo occubuit.Gregorius Turonens. lib. 5. Hist. cap. 18 :
Quod si differet, Campum præpararet ad bellum.Fortunatus lib. 9. Poem. 1 :
Omnibus his datus est timor illo judice Campo.
Dominus autem Bohuslaus de Swambergk ipsos die quadam invadere volens, de Campo cum suis est depulsus, non sine suorum damnis.
Estre maître du champ de bataille. Valerius Flaccus :
Sidonius Carm. 5 :Dux Campi Martisque potens, etc.
Item paulo ante :Cum spoliis Campum retinent, et Marte fruuntur.
Hostibus expulsis, Campum qui maximus extat, Jam lustrare vacat.
Tenir la Campagne. Will. Brito lib. 8. Philipp. :
Qui cum majorem jam partem exisse vadosis Illorum vidisset aquis, Campumque tenere, etc.
Per totam diem Pisani et Lucani sunt invicem præliati, et utrique certantes viriliter Campum tenuerunt egregie, et neutra pars succubuit, quamvis plures hinc inde occisi fuissent.
Omnes allodiarii seu qui habebant allodia in dicta diocesieadem notione, apud Villehard. cap. 189 :(Vasatensi) debebant dicto domino regi Angliæ, si mandet, Campum seu bellum campestre.... inter portus et flumen Garonæ. Camp,
Ne plaise dam le Dieu que jamés me soit reproue que je fuye de Camp et laisse l'empereor.
Castris militibus. Vide Hringus.
Eodem anno Veronenses iverunt in auxilium Mantuanorum ad castrum Gonzagæ obsessum per Cremonenses et Reginos, et per succursum Veronensium Levaverunt Campum ad recuperationem dicti castri, quod est recuperatum per Mantuanos. Deinde Veronam reversi sunt cum honore et victoria.
Champ, eodem sensu, in Lit. remiss. ann. 1480. ex Reg. 206. Chartoph. reg. ch. 692 :
Perrin le Gros jeune compaignon... archier de nostre Champ.Aliæ ejusd. ann. ch. 730 :
L'un des archiers de nostre ordonnance pour la garde de nostre Champ.
Sic rebelles facti sunt ecclesiæ et Papæ obedire recusant ; quare papa misit ad eos Campum ecclesiæ, qui se tandem dederunt Ecclesiæ, quos postea Papa mulctavit.
Hoc est bannum hominis vulnerati vel interfecti, et infracturam intra vel extra castellum ipsius Cœnobii, duellum et legem duelli, quod vulgo dicitur Campus, etc.Baldricus Noviom. lib. 1. cap. 10 :
Ad singulare certamen, quod rustice dicimus Campum, provocaverunt.Regino lib. 2. de Eccl. discipl. 77 :
De pugna duorum, quod nostri Campum vocant.Charta Willelmi Comitis Lutzemburg. ann. 1122 :
Si pugna Campi, id est, duelli, adjudicata fuerit, etc.Gregorius Turon. lib. 10. Hist. cap. 10 :
Cumque uterque in præsentia Regis intenderent, et Chundo diceret, nunquam a se hæc præsumpta, quæ objiciebantur, Rex Campum dijudicat.Et mox :
In Campo uterque steterunt.Adde lib. 2. cap. 27. Charta Caroli Magni pro divisione Imperii cap. 9 :
Tunc volumus, ut ad declarationem rei dubiæ, judicio Crucis Dei voluntas, et rerum veritas inquiratur, nec unquam pro tali causa, cujuslibet generis pugna, vel Campus ad examinationem judicetur.Chronicon S. Benigni :
Ad hoc denique ventum est, ut respectum caperent utraque pars super ipsam silvam, indeque Campum fieri decreverunt.Charta Alfonsi Imperatoris Hispaniæ ann. 1086. apud Antonium
de Yepeztom. 6 :
Homicidium de nocte factum, qui negaverit, si accusatus fuerit, litiget cum itlo, qui dixerit ; Quia ego vidi : et si ceciderit, petet centum solidos, et quod ultra expendit in armis et operariis, et 60. solidos de Campo.Tabularium Brivatense Ch. 19 :
Sane si quis mutare voluntates nostras elaboraverit, seu hæres, seu quælibet alia persona, auri libras 10. persolvat, et affirmatio Campi permaneat.Occurrit passim hac notione, in Capit. Ludov. Imp. ad Legem Salicam § 1.
Campusdicitur, quod in area ampliori et undique clausa, quam
Campumvocabant, iniretur. Hinc
in Campo decertare, in Capitul. 1. ann. 819. cap. 10. et l. 4. Capitul. cap. 23. Assisiæ Hierosolym. MSS. cap. 96 :
Et ains que la quarantaine soit, le Seignor doit avoir fait faire le Champ de 40. cannes de careure, et bien ygale, et clos de fossé et de palis, qui sont entour passé et lassé de cordes, si que aucun des chevaus ne porte son Seignor hors de Champ, ou qu'il n'en soit getté, tant que pais en soit faite.
Champ, eadem acceptione, usurparunt nostri. Charta ann. 1321. in Reg. 61.
De Champ formé, se on en faiz paiz, quinze sols d'amende au seigneur ; se on en est armez et couz en est feruz, et paiz en est faite, soissante soulz d'amende au seigneur : se li Champs est outrez, cil qui sera vaincuz sera en la volunté du seigneur de corps et d'avoir. Champs à articles,Duellum quod certis conditionibus stat, apud Jac.
Valerein Tract. nobilit. MS.
Joustes mortelles et à Champ, apud Froissart. vol. 4. cap. 6.
Champ d'armes, in Lit. remiss. ann. 1409. et Reg. 163. ch. 364. Adde tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 297. art. 18.
Guillelmus de S. Audoeno hahens annos circa septuaginta.... dicit, quod vidit quoddam duellum de felonia in terra dictorum Religiosorum... et quod Senescallus dictorum Religiosorum tenebat Campum duelli, et plures milites et armigeri et alii fuerint ibidem.
Cum abbas Landricus executionem Campi et bellum vellet adducere Maurigniacum Joscelinus contradixit ; ex hoc dicebat esse sui juris, quod homines sui extra ipsam villam cum hominibus ecclesiæ ad prosequendum Campum non deberent egredi... Joscelicus Stampas veniens.... illud bellum quod detinuerat, concessit ut quo vellet abbas deduceret.
Fidelium suorum factus est conventus, insuper etiam Campiendi est dies statutus.
Campus planities terræ dicitur, cui cultura adhibetur, et quæ excolitur ab agricolis.Tabularium S. Remigii Remensis :
Sunt ibi Campi 17. ubi seminantur frumenti modii sigili 30.Alibi :
Sunt ibi aspicientes inter majores et minores Campi 46. continentes mapp. centum, ubi possunt seminari de frumento modii 24. de sigilo modii 30. et semis, de spelta modii 85.Occurrit ibi pluries. Charta ann. 1153. apud Ughellum in Episcopis Patavinis :
Offero illud feudum vestrum antiquum Camporum triginta sex.Infra :
Secunda pecia Camporum undecim.Adde eumd. tom. 5. pag. 742. Occurrit passim in Chartis. Vide Cambo.
Anthonius de Lage au Chat vendidit... quoddam pasturale seu Campum frigidum, vocatum lo Clau de Lestang.
Campo, et loco publico fiebant. Charta Ecclesiæ Narbonensis ann. 1250 :
Idem Amalricus in diminutionem jurisdictionis nostræ fecit bis teneri Campum de Saracenis venalibus, et aliis quibusdam rebus, de quo Campo habuit 15. millia solidorum, et amplius : qui Campus debet esse communis.
Arvus Campuset Marin. Pap. Diplom. pag. 279. not. 21.
Haga. Vide Hringus.
Quinetiam audet conqueri Parmenianus, quod vos Constantinus ad Campum, id est, ad supplicium duci jussit.Vide Campus Martii.
Fond, ut cum dicimus
Etoffe a fond d'argent, à fond d'or, Pannus argenteus aureusve figuris distinctus, apud Rymer. tom. 7. pag. 577 :
Unum lectum de panno aureo de rubeo Campo cum foliis aureis operatis in quodam frecto albo.Inventar. Ecclesiæ Noviom. ann. 1419 :
Item unus alius pannus aureus novus ad Campum asureum.Inventar. Ecclesiæ Aniciens. ann. 1444 :
Item pannus aureus in Campo seminatus cum magnis compas, etc.
Campi Martiivulgo appellantur a Scriptoribus. Gregorius Turonens. lib. 2. Hist. Franc. cap. 27. et ex eo Flodoard. lib. 1. Hist. Rem. cap. 13. Aimoin. lib. 1. cap. 12. Auctor Vitæ S. Remigii, et Gesta Francor. cap. 10. de Clodoveo Rege :
Transacto vero anno jussit omnem cum armorum apparatu advenire phalangam, ostensuram in Campo Martio suorum armorum nitorem.A Marte, quem Pagani Deum belli credebant, dictos ejusmodi Conventus scripsit Flodoardus loco laudato, et Auctor Vitæ S. Remigii Episcopi. Sed potior videtur eorum sententia, qui a Martio mense, quo peragebantur, dictum volunt. Chron. Fredeg. jussu Nibelungi scriptum, de Pipino :
Evoluto anno præfatus Rex a Kal. Mart. omnes Francos, sicut mos Francorum est, Bernaco villa ad se venire præcepit.Charta Dagoberti Regis in Chron. Fontanell. cap. 1 :
Die Calendarum Martiarum, in Compendio Palatio.Nec scio, an ab hoc die annos suos auspicarentur Franci, quod certe testari videtur Decretum Tassilonis Bajwar. Ducis cap. 2. § 12 :
Nec in publico mallo transactis tribus Kal. Martiis post hæc ancilla permaneat.Vide Decretionem Childeberti Regis cap. 8.
publicum mallumdicitur,
Placitumappellatur a Fredegario ann. 766.
Conventusab Aimoino lib. 4. de Gestis Franc. cap. 67 :
Bituricam veniens, Conventum, more Francico, in Campo egit. Conventus generalis,ab eodem cap. 68. 70. 71. 85.
Conventus maximus, in Chron. Moissiac. ann. 777.
Curia Gallorum, in Diplom. Caroli Crassi.
Ibi placitum suum Campo Madio, quod ipse primus pro Campo Martio, pro utilitate Francorum instituit tenens, multis muneribus a Francis et Proceribus suis ditatus est.Annum, quo hæc primum facta mutatio, notant Annales Francor. veteres tom. 2. Duchesnii pag. 7. Apud Labbeum tom. 2. Biblioth. pag. 734 :
Anno 755. venit Tassilo ad Martis Campum, et mutaverunt Martis Campum in mense Maio.Unde postmodum passim appellatur
Magii Campus, in Chron. Moissiac. ann. 777. 790. in Chron. Monast. S. Galli ann. 775. 776. 777. 781. et
Campus Madiiapud Fredegar. ann. 761.
Quem Conventum posteriores Franci Maii Campum, quando Reges ad bella solent procedere, vocari instituerunt.In his enim publicis Conventibus Reges milites suos recensebant. Gregorius Turonens. loco citato :
Jussit omnem cum armorum apparatu advenire phalangam, ostensuram in Campo Martio suorum armorum nitorem.Fredegar. ann. 766. de Pipino :
Usque ad Nievernum urbem cum omni exercitu veniens, ibique cum Francis et Proceribus suis placitum suum Campo Madio tenens.Recensebant, inquam, Reges milites suos, quos nonnisi provecta tempestate in expeditiones educebant, cum ut plurimum
a Julio mense sumerent Gallicani procinctus exordia, ut est apud Ammianum lib. 17. In iis etiam tractabatur de rebus publicis, et quæ ad Regum et regni statum spectabant. Fredegar. ann. 761 :
Omnes optimates Francorum ad Dura in pago Riguerinse ad Campo Madio pro salute patriæ et utilitate Francorum tractanda placito instituto, ad se venire præcepit.Reges ipsi a proceribus et subditis dona et xenia accipiebant. Marianus Scot. ann. 750 :
Reges quippeChon. Hildesheimense eodem an. :(Merovingi) dicebantur ; sed potestas Regni tota apud Majorem domus habebatur, excepto quod chartæ et privilegia Regis nomine scribebantur, et ad Martis Campum, qui Rex dicebatur, plaustrum bubus trahentibus vectus, atque in loco eminenti sedens, semel in anno a populis visus, publica dona solenniter sibi oblata suscipiebat, stante coram Majore domus, et quæ deinceps eo anno agenda essent populis annunciante.
In die autem Martis Campo secundum antiquam consuetudinem dona illis Regibus a populo offerebantur, etc.Eadem habent Annal. Fuld. sed errant Theophanes pag. 337. Andreas Sylvius ann. 662. et auctor Chron. Turonens. ann. 670. qui dum id ipsum narrant,
Campum Maii, pro
Campo Martiihabent.
Statutum est, quod ibi debent populi omnes et gentes universæ singulis annis, semel in anno scilicet convenire, scilicet in capite Kal. Maii, et se fide et sacramento non fracto ibi in unum et simul confœderare et consolidare, sicut conjurati fratres, ad defendendum regnum contra alienigenas, et contra inimicos, una cum domino suo Rege, et terras, et honores illius omni fidelitate cum eo servare, et quod illi ut domino suo Regi intra et extra regnum universum Britanniæ fideles esse volunt.Cui quidem Conventui, etsi Kl. Maii iniretur, mansit tamen
Campi Martiiappellatio. Simeon Dunelm. de Gestis Angl. ann. 1094 :
Denuo in Campo Marcii convenere, ubi illi, qui sacramentis inter illos pacem confirmavere, Regi omnem culpam imposuere.Eadem habet Bromptonus.
Campiapud Saxones memorantur in Præcepto pro Trutmanno, si huic chartæ fides habenda est :
Ut resideat(comes) in curte, ad Campos, in mallo publico, ad universorum causas audiendas, etc.
Qua in arcem eitur, Campum ubi ludunt, etc.
Ὅν τρόπον ἐν τῷ Μαρτίῳ ποτὲ οἱ καβαλλάριοι ἔπαιζον ἐν τοῖς παραχειμαδίοις,ubi videndus Schefferus, Lactant. de Mortibus Persecut. num. 32 :
Maximinus postmodum scribit quasi nuntians, in Campo Martio proxime celebrato Augustum se ab exercitu nuncupatum.
Trevirensis Campi Martiimeminere Golscherus Monachus lib. 1. de Gestis Trevirorum cap. 4 :
Campus autem longitudine et latitudine spatiosus Martis vocabatur, ubi tyrones instruebantur.De eo etiam agunt Nizo Abbas in Vita S. Basini Archiepiscopi Trevir. num. 5. et Joannes Even in Medulla Gestor. Trevir. fol. 51.
Veronensis, Hieronymus
d'alla Corte, in Histor. Veron. lib. 7. pag. 415. et Polycarpus Palermus lib. 1. de Patria Plinii cap. 5.
Tornacensis, Vita S. Eleutherii Episcopi Tornacens. cap. 2 § 5.
Niciensisin Provincia, Joffredus in ejusdem urbis Notitia cap. 4.
Postea veroLanfrancus Pignolus ad ann. 1266. eodem tom. col. 540 :(deprædata civitate) Januenses cum galeis et toto exercitu juxta Sulinum in plagia S. Pailerii venerunt, et Campum fecerunt, et de pecunia Campi decimam et quintam galearum primum extraxerunt(f. extruxerunt.) Aliud vero quod remansit inter viros de Tomilia diviserunt, et unicuique per partem solid.xlviii. de pictaumis, et lib.ii. piperis dederunt.
Et quum applicuisset Messanam, fecit ibi Campum fieri de rebus captis in prænominata civitate, quam ceperat et destrui fecerat. Quo Campo facto partem Galeottis assignavit, et aliis de galeis eis contingentem, et partem retinuit Communi Januæ.
le Champ du pardon, Locus juxta Rotomagum, sic dictus ob indulgentias iis concessas, qui processionibus ad hunc locum fieri solitis, intersunt. Vide Hist. Rotomag. part. 1. cap. 13. pag. 35. Lit. ann. 1367. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 74 :
Ne in nundiniis, quæ sunt semel in anno in Campo indulgentiæ juxta villam prædictam, etc.
In pago Prisgaudi Nungingavilla, cum... banno et Campo Mareaco, et omnibus justitiis.Quæ sic emendanda sunt ex
Laguilleinter Instr. Hist. Alsat. pag. 5.
In pago Prisgaudi Munhingavilla, cum... banno et cyppo, marcato et omnibus justitiis.
In causis pedaneis et levibus nulla est visio octorum, et quæ summarie in Campo possunt decidi.Occurrit præterea apud Gerson. de Potest. ecclesiast. cap. 15.
Lesquelz compaignons se prindrent à jouer l'un à l'autre à ung jeu, que on dit Champ-estroit.
Candavene, Cognomentum cujusdam Radulfi, in Ch. ann. circ. 1200.
campus ī, m
- SCAP-, a plain, field, open country, level place: campi patentes: virentes, H.: aequor campi, V.: in aequo campi, L.: campos peragrantes: redeunt iam gramina campis, H.: campi frumenti opulenti, L.: pigri, H.: planus lateque patens, O.: in campo sui facere potestatem, in the open field, N.: ut ignes in campo obstare queratur, in the open plain, H.: agros cum suis opimis campis: tantum campi, so vast a plain, V.: Aëris in campis latis, i. e. the Elysian fields, V.: campis atque Neptuno super, on land and sea, H.—Esp., a grassy plain in Rome, along the Tiber(dedicated to Mars; hence called Campus Martius), the place of assemblage for the people at thecomitia centuriata, L.: quorum audaciam reieci in Campo: Descendat in Campum petitor, H.: consularibus comitiis consecratus; it was used for games, exercise, and military drills; hence, campus noster: ludere in campo, H.: uti Et ludis et post decisa negotia Campo, H.: Quantos virūm Campus aget gemitūs (at the funeral of Marcellus), V.— A level surface(of a sea, a rock, etc., poet.): campi liquentes, V.: campus aquae, O.: inmotā attollitur undā Campus (i. e. saxum), V.— Fig., a place of action, field, theatre, arena: aequitatis: magnus in re p.: campus Per quem magnus equos Auruncae flexit alumnus, i. e. the kind of composition practised by Lucilius(satire), Iu.— The comitia held in theCampus Martius: fors domina Campi.
-
…insidiatus es, non publico me praesidio, sed privata diligentia defendi. Cum proximis comitiis consularibus me consulem in campo et competitores tuos interficere voluisti, compressi conatus tuos nefarios amicorum praesidio et copiis nullo tumultu publice concitato ; denique…
Cicero, in Catilinam
-
…huius belli domestici ducem sine controversia vicimus. non enim iam inter latera nostra sica illa versabitur, non in campo, non in foro, non in curia, non denique intra domesticos parietes pertimescemus. loco ille motus est…
Cicero, in Catilinam
-
…Phocis ab arvis, terra ferax, dum terra fuit, sed tempore in illo pars maris et latus subitarum campus aquarum. Mons ibi verticibus petit arduus astra duobus, nomine Parnasus, superantque cacumina nubes. Hic ubi Deucalion…
Ovid, Metamorphoses
-
…beati, quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis contigit oppetere O Danaum fortissime gentis Tydide Mene Iliacis occumbere campis non potuisse, tuaque animam hanc effundere dextra, saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector, ubi ingens Sarpedon ,…
Vergil, Aeneid
-
…Iam ver egelidos refert tepores, iam caeli furor aequinoctialis iucundis Zephyri silescit auris. linquantur Phrygii, Catulle, campi Nicaeaeque ager uber aestuosae ad claras Asiae volemus urbes. iam mens praetrepidans avet vagari, iam laeti studio pedes…
Catullus, Carmina
-
…fluminaque obliquis cinxit declivia ripis, quae, diversa locis, partim sorbentur ab ipsa, in mare perveniunt partim campoque recepta liberioris aquae pro ripis litora pulsant. Iussit et extendi campos, subsidere valles, fronde tegi silvas ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…amicorum atque clientium occulte habebat. Postquam dies comitiorum venit et Catilinae neque petitio neque insidiae, quas consulibus in campo fecerat, prospere cessere, constituit bellum facere et extrema omnia experiri, quoniam, quae occulte temptaverat, aspera…
Sallust, Catilina
-
…posse videri. Principio venti vis verberat incita corpus ingentisque ruit navis et nubila differt, interdum rapido percurrens turbine campos arboribus magnis sternit montisque supremos silvifragis vexat flabris ita perfurit acri cum fremitu saevitque minaci murmure pontus. sunt igitur…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, tu proiecta mei perpessa es membra propinqui, tu nullo miseri contegis ossa solo, proxima supposito contingens Umbria campo me genuit terris fertilis uberibus .…
Propertius, Elegies
-
…cursu. Ipse tridente suo terram percussit at illa intremuit motuque vias patefecit aquarum. Exspatiata ruunt per apertos flumina campos cumque satis arbusta simul pecudesque virosque tectaque cumque suis rapiunt penetralia sacris. Siqua domus mansit potuitque resistere tanto indeiecta…
Ovid, Metamorphoses