capitagium
de ij s. de Andrea pro se liberando de ~io
ipse et tenentes sui venient ad visum franciplegii ad manerium de A. coram ballivis ‥ abbatis, ad quem visum solvet per annum ‥ de ~io pro illis qui sunt in decenna, ne omnes veniant, ij s.
omnes tam liberi quam alii venient ad visum franci plegii abbatis [de Ramese ] et singulus eorum de etate xij annorum dabit ~ium pro capite suo more consueto
in defectu ~ii per mortem filiarum Johannis(
omnes nativi domini ibidem masculi, sive tenentes fuerint sive non, cum fuerint etatis xij annorum et amplius, venient in plena curia et domino facient fidelitatem; et quilibet eorum portabit domino annuatim ad festum Purificacionis B. Marie j d. de ~io, qui dicitur(the hundredpenie , quamdiu vixerint. ‥ item garciones nativi de H. etatis predicte venient ad curiam domini apud Bradforde ‥; et quilibet eorum dabit domino ad illum eventum j d; et nunquam plus nec amplius venire tenentur
nativi domini ‥ dant domino quilibet eorum pro ~io viij d.(
~ium garcionum [] Crewkerne, Som
de incremento ~ii garcionum
de viij s. j d. de ~io garcionum pro advocacione habenda hoc anno(
de liij s. viij d. de ~io garcionum ad(le Hockeday
[terciam partem ] ~ii garcionum
terciam partem placitorum et perquisitorum ibidem [] et terciam partem tocius proficui lib[ Horsington, Som eri ] ~ii
de viij s. vj d. de ~io nativorum manencium extra manerium(
pedales: de xj receptis de ~io nativorum(
assignantur ei duo ferra pedalia de redditu ~ii Walteri ‥ et Ade fratris sui, que extenduntur ad iiij d.
A. le Muleward, calumpniatus de eo quod non dat ~ium nec aliquem redditum racione recognicionis nayvitatis sue, ‥ dicit quod non est consuetudo istius manerii ‥ quod nativi domini nec bundi darent ~ium nec alium redditum nisi tenementa tenuerunt(
de viij d. de ~io Johannis S., nativi domini, morantis apud Axbrigge
de xij d. de chevagio Johannis B., nativi domini de sanguine, de an[n ]uo capitarg’ [sic ] pro licencia manendi extra feod’ domini quam diu domino placuerit et venire ad let’ quolibet anno et esse nativ’ sicut prius
emi facias ‥ viij obolos Musse et ‥ illos deferas usque S. Edmundum et loco nostro illos offeras super altare S. Edmundi tamquam ~ium pro nobis et regina nostra
vicecomes ‥ offerat ibi [apud S. Edm. ] ‥ ex parte regis xij maillias de Muz pro ~io regis
quod in singulis festis S. Petri ‥, dum rex fuerit in partibus Wallie, offerant vice regis apud Westmonasterium xij obolos de Musca pro ~io regis, sicut ipse rex facere consuevit
Conventi quod ad Capitagium ipsi et prædecessores sui pertinebant ; quod Capitagium vulgariter nuncupatum Halvehare, J. miles de Praet fidelis noster a nobis tenet in feodum. Itaque quodam genere servitutis in morte prædecessorum prædictarum personarum capere consueverat idem J. miles et prædecessores sui, pro portione sua, duas marchas Flandrenses, et nos ac prædecessores nostri, deductis primo dictis duabus marchis, medietatem omnium bonorum mobilium, quæ tempore decessus sui habebant prædictæ personæ, recipere consuevimus.... Ab omni nota servitutis quitas clamamus imperpetuum quantum ad Capitagium, quod Halvehare dicitur, ut superius est expressum.Vide infra Capitale 6. Pro censu vero, qui
Capitagevocatur, in Lit. ann. 1356. tom. 3. Ordinat. reg. Franc. pag. 153. et
Chevaige, in Ch. ann. 1303. ex Chartul. Pontiniac. pag. 194 :
Laquelle redevance est appellée Chevaige, forestage ou herbage, etc. Cheuvaige,in Ch. ann. 1410. ex Reg. 165. Chartoph. reg. ch. 23 :
Jehan du MelleDeniqueescuyer baille à Jehan Gueront escuyer la terre des Yveteaulx,.... sauf le droit de son corvaige, comme sur les autres frans tenant le cours de son Cheuvaige, mercz et mesures.
Chievaige, in Redit. comitat. Namurc. ann. 1289. et
Chievage, in Lit. Caroli VI. ann. 1381. ex Reg. 120. ch. 42 :
Noz hommes et femmes d'icelle servitude et condition ne doivent aucunes redevances à nous, ne audit escuier, tant que ilz se tiennent de marier, et quant il sont mariez, chacun doit trois mailles de Chievage chacun an audit escuier tant seulement.Vide in Capitale 5.
Chavaignevel
Chevaigne, qua videtur
corvatæspecies seu ejusdem pecuniaria redemptio, quia viritim exigebatur, significari in Charta Th. de Couciaco ann. 1245. ex Chartul. Campan. Cam. Comput. Paris. fol. 298. r°. col. 2 :
Li home d'autre qui doient la Chavaigne à Busanci en Karesme, paieront chascun an pour la Chevaigne xviij. deniers sanz ovrer.Ad hæc quippe referenda sunt quæ leguntur in Libert. ejusd. villæ
de Buzancyann. 1357. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 371. art. 9 :
Chascun bourgois et bourgoise paiera chacun an en Quaresme.... dix-wit deniers Parisis à la fermeté de Busency, ou une sepmaine d'ouvrage, lequel que li sires vouldra prenre. Cheragevero, pro
Chevage, Symbola, Gall.
le Brasseurin Hist. Ebroic. pag. 285.
du Martiguesann. 1379. ex Cam. Comput. Aquens. :
Item habebat in dicto portu Capitagium sive stacam, quod exigebatur per hunc modum, quod pro quolibet homine, qui esset in quolibet navigio cargando vel discargando in dicto portu de quibuscumque rebus seu mercaturis, solvebat pro Capitagio unum Turonem argenti, exceptis patrono, scriba seu servianoVide supra Capere 7.(scrivano) aut garcifero, qui nihil pro Capitagio solvere tenebantur.
Commissum fuit Joanni de S. Martino scabino Leodiensi ibi præsenti, tanquam homini de Capitagio Dei, quod ipse, consideratis jure et lege patriæ, referret utrum dictus dominus episcopus Leodiensis....... poterat permutare bona pertinentia ad episcopatum Leodiensem pro aliis bonis.Alia rursus notione, vide in Capitale 5.
CapitagiaInfra :hominum nostrorum, et tria placita generalia, et panem quem mihi debebant, etc.
Salvis Capitagiis dominorum suorum, etc.Charta Joannis Abbat. Compend. ann. 1247 :
Reddunt insuper homines nostri de corpore, tam præsentes quam futuri utriusque sexus Capitagia sua certis terminis, quibus solvere consueverunt.Charta Guillelmi Abbatis S. Dionysii ann. 1248. apud Doubletum lib. 3. pag. 907 :
Manumisimus et manumittimus et ab omni obnoxietate servitutis, qua nobis antea tenebantur, videlicet forismaritagio, Capitagio, manumortua... absolvimus.Alia Guillelmi Episc. Laudun. in Probat. Hist. Guinens. pag. 378 :
Item Capitagia hominum ipsius Ingerranni ibidem commorantium.Charta ann. 1222. in Tabul. Campaniæ Regio :
Damna petant sibi illata, occasione prohibitionis factæ ipsis hominibus de tallia et Capitagiis non solvendis.Charta Joannis de Vernone ann. 1231 ;
Remisi eis et quitavi manummortuam et denarios quos mihi debebant nomine Capitagii annuatim.
Capage, apud Delphinates.
quatuor denarios de Capitagio suo, sicut mos sæcularis est talibus facere, super altare Dominicum prædicti loci gratanter imponens, funem quoque collo suo devote circumplicavit.
Mandatum est... quod prædictum festum(S. Edwardi) ... vice regia teneant, et solenniter celebrent ad custum Regis, et Capitagium Regis et Reginæ, scilicet de 36. ob. unciæ nomine eorum offerri, et platam auri ponderis unius unciæ nomine Regis offerant, etc.
de 36. ob. unciæ, Rymer. legit
de 36. almuciis.
Somegia.
Corrigiam sibi in collo posuit, ancillatui Sancti se subdidit, Capitaticum suum et se et posteritatem suam post se daturam... repromisit.
Ut illi Franci qui Censum de suo Capite, vel de suis rebus ad partem regiam debent.Chronicon Besuense pag. 582 :
Insuper unam ancillamRadevicus lib. 4. de Gestis Frider. cap. 5 :(delegavit) quæ vocatur Rainburgis, solitum Capitis sui 2. denariorum omni anno reddituram debitum.
Nec de terra tantum, verum etiam de suis propriis Capitibus census annui redditionem.Frotarius de Miraculis S. Benedicti :
In manicis obolum religat Capitis quasi censum.Letaldus in Miraculis S. Maximini Abbatis Miciacensis num. 35 :
Homo ille quotannis Capitis sui censum die annuo super altare sui liberatoris persolvit.Odo Cluniac. lib. 2. de Vita S. Geraldi cap. 17 :
Hanc sibi legem præfixerat, ut secundo semper anno ad sepulcrum eorumin Concilio Tolet. III. can. 8. Adde Flodoardum lib. 4. Hist. Rem. cap. 49. Hugonem Flaviniacensem pag. 246. Miræum lib. 2. Diplom. Belgic. cap. 43. Gallandum de Franco alodio pag. 20. etc. Vide(SS. Petri et Pauli) recurreret, decemque solidos ad proprium collum dependentes, tanquam supplex servus, Domino suo, quasi Censum, deferret. Capitis tributum,
Censum capitisreddit Anastasius.
Chef cens, in Consuet. Aurelian. art. 135. Ita enim scribendum pro
Cher sens. Charta ann. 1225. in Probat. Hist. Montmorenc. pag. 401 :
Pro quibus domibus reddebant singulis annis Ecclesiæ supradictæ 4. denarios de Capitali censu.Diploma Ragenoldi Episcopi Parisiensis apud Sammarthanos :
Mille librarum auri... cogatur exsolvere, et rusticano more, vel paralitate submissus, Capitalis census dissolutione plectatur.Occurrit præterea in aliis Chartis in Probat. Hist. Castilion. pag. 51. 52.
Illi homines nostri liberi, qui non sunt homines de corpore, si venerint in Communiam,... nec alicui domino de forisfacto respondeant nisi de Cavagio suo.Infra :
Quandiu puer aut juvenis, vel adolescens, sub tutela patris sui... moratur, nullum debet domino suo Cavagium, nec alicui debet respondere justitiæ, donec proprium habeat catallum, de quo lucretur.
Salvis et retentis eisdem Abbati et Conventui Cavagiis, mortua manu, etc.Index redituum S. Petri Corbeïensis :
Quicumque ad Ecclesiam spectat solvendo Cavagium sive nobis, sive ministris, etc.
Omnes qui infra murum S. Audomari habitant,... liberos a Cavagio, hoc est, a Capitali censu, et de advocationibus constituo.Philippus
Mouskesin Carolo Magno :
A Carlemagne s'accorda, De Cavage qu'il leur manda, S'il ne venoient à lui là.
Johannes Armeniaci Locumtenens Regius in lingua Occitana, quem occasione Cabatgii noviter per ipsum instituti, dicti populares hostiliter insecuti sunt.Vide Cabagium suo loco.
Chivagium dicitur recognitio in signum subjectionis et dominii de capite suo.Charta Gauffredi Archiepisc. Burdegalens. in Tabulario S. Hilarii Pictavens. :
Clamabat prædictus Hugo Brunus adversus Ecclesiam B. Hilarii, dicens, quod in Anto. de Benais habere debebat talliatam suam, quantam vellet, avenas quoque, gallinas, et caseos cosdunales, Chevagium et etiam rucengiam, cavalatam quoque et biennium quotiescunque vellet.
Medietatis Chevagiorum, medietatis etiam decime, questarum, et medietatis virgultorum.
Doncheri:
Au prieur de Doncheri, au lieu de Sapogne les droits de Chevage dudit lieu competent et appartiennent, c'est assavoir que chacun Bourgeois dudit lieu sont tenus envers le Prieur chacun an, le lendemain de Noël d'un denier de recognoissance.Regest. temporalitatum, ex Camera comput. Paris. fol. 133. ubi de Mortua manu :
Lesquels 12. den. sont appellez Chevage, pour ce que chascunMS. :chef marié ou vefve le doit.
MS :Or service et Chavaige deus cens requiert tant fort, Dou Chavaige est pechiés, mais dou service est drois.
Et dist le Rois, Ne lor celez vo ja, Qui n'i venra, jamais m'amour n'aura, Il et ses hoirs tousjours cuivers sera, Et de Chavaige quatre deniers donra.
Quevagepro
Chevaige, pronuntiatione Picardica, in Consuet. Peronensi. Vide tom. 2. Monastici Angl. pag. 827. et Fletam lib. 1. cap. 7. § 7.
Homines de S. Ulpho qui 4. nobis debent denarios de Chevachio.
Omnes tenentur respondere ad Conventum in censibus, in Caveliciis, et in aliis reditibus, etc.In Magno Chartulario ejusdem Monasterii :
Le devant dis Mesire li Abbés a en ledite vile bien mile personnes, ou plus assés, lesquels ne se puent marier sans sen congié, et du congié donné il en a sa droiture accoustumée, et tant come il sont ensamle par mariage, cascune personne paie à Mons. l'Abbé deux Parisis de sen kief, et apele-on tele condition en nom vulgal Caveliche, pour chou que chest pour le kief. Droit de Chevelage, invariis Chartis quæ habentur in Probat. Hist. Ecclesiæ S. Aniani pag. 100. 101. quod
Chevalligiumappellatur in Charta Libertatum oppidi S. Paladii in Biturigib. ann. 1279.
Decretum est etiam a nobis et a Comite, quatenus omnis servus et ancilla Capitagiarii per annum et diem Bronium et S. Laurentium commorantes, ab anteriore Domini sui exactione et mortimanu, sicut cæteri ejusdem Comitis Burgenses in Namurco, penitus absolvantur.