capulus
capulus, that which is grasped, a handle, holder
- A sarcophagus, bier, sepulchre, tomb: capulum... vocatur et id, quo mortuo efferatur, Paul. l. l.: capulum dicitur quicquid aliquam rem intra se capit: nam sarcophagum, id est sepulchrum, capulum dici veteres volunt, quod corpora capiat... Novius... Prius in capulo quam in curuli sellā. Lucilius Satyrarum libro secundo, quem illi quom vidissent... in capulo hunc non esse, aliumque cubare. Var. Cosmotorque, Propter cunam capulum positum nutrix tradit pollictori, Non. p. 4, 21 sqq.; cf. Serv. ad Verg. A. 6, 222: (feretrum) Latine capulus dicitur, id. ib. 11, 64: dum funera portant, Dum capulo nondum manus excidit, Stat. Th. 3, 362: monumentum quoddam conspicamur. Ibi capulos carie et vetustate semitectos, quis inhabitabant pulverei et jam cinerosi mortui, Ap. Met. 4, 18, 4; capuli lecti funerei vel rogi in modum arae constructi, Placid. Gloss. tom. III. p. 451.—Hence: ire ad capulum, to go to the grave, Lucr. 2, 1174; and sarcastically: capuli decus, one who deserves a bier = capularis, Plaut. As. 5, 2, 42 (892).—
- II That by which any thing is seized or held, the handle: aratri, Ov. P. 1, 8, 57: sceptri, id. M. 7, 506.—Esp., the hilt of a sword, Cic. Fat. 3, 5; Verg. A. 2, 553; 10, 536; Ov. M. 7, 422; 12, 133; 12, 491; Petr. 82, 2; Tac. A. 2, 21; Ap. Met. 1, 13, 11 al.; cf.: capulum manubrium gladii vocatur, Paul. l. l. —Hence,
- III = membrum virile, Plaut. Cas. 5, 2, 29 (903); with the addition of coleorum, Auct. Priap. 24, 7.—
- IV Capulum, a halter for catching or fastening cattle, a lasso, Isid. Orig. 20, 16, 5; cf. capulo.
~us,helt
~um,helt
evaginato ense ~o tenus per utraque latera adacto
civiles ‥ dextras / senserat et rigidum capulo tenus inguine ferrum
quorum [militum ] unusquisque habebat ‥ gladium deauratis ~is [] renibus accinctum : aureis scapulis M. Par. Maj. I 514
in ~o [] [ : in ‥ †capello Knighton I 20 ensis Constantini ] ‥ clavum ferreum ‥ cerneres, unum ex quatuor quos Judaica factio Dominici corporis aptarat supplicio
admonet eas [ancillas ] mucronum †copulas [? l. capulos ] in ignem fervere
erat cujusque ensis †~eum aureum mira varietate celatum
dum in galeam descendit fortiter ensis in ~o fractus est
dextera sua manu ~um mucronis ‥ tenebat
armet sed dextram [scriptoris ] capulus ceu parma sinistram
ecce jacent rastri, sic sarcula sicque ligones, / buris, trabs, †crapulus [v. l. ~us ] sunt neque restis eis
†caltulum, ubi mortui feruntur
tres ~i tribus cum corporibus
➳ capulum, n. , P. Fest. 61 ; Non. 4, 16.
- 1. handvat, greep [gladii; ensis; aratri];
- 2. doodkist.
Aut de Capulo silvarum amplius tollendo, quam antiqua præstitit consuetudo, etc.Vide Ramagium et alia notione in Caupulus.
Locus in quo mortui efferuntur. Glossar. MS. Sangerman. n. 501. ex Isid. lib. 20. cap. 11.
- capio, that which is grasped, a handle, holder: aratri, O.—The hilt of a sword, C.: capulo tenus, V.: insidens capulo manus, Ta.
CAP´ULUS(κώπη, λαβή).
1. The hilt of a sword, which was frequently much ornamented. (Verg. A. 2.553; Ov. Met. 7.442, &c.) [GLADIUS] The handles of knives were also elaborately carved; and of the beautiful work-manship sometimes bestowed on them, a judgment may be formed from the three specimens here introduced. (Montfaucon, Ant. Expliquée, iii.. 122, pl. 61.)
2. The handle of a plough (Ov. Pont. 1.8, 57), of which the usual name was stiva. [ARATRUMp. 160 a.]
3. A bier or coffin. [FUNUS]
[W.S](κώπη, λαβή). (1) The hilt of a sword, which was frequently much ornamented. (See Gladius.) The handles of knives were also elaborately carved; and of the beautiful workmanship sometimes bestowed on them, a judgment may be formed from the three specimens here introduced.
(2) The handle of a plough (Ovid, Pont. i. 8, 57), of which the usual name was stiva. See aratrum.
(3) A bier or coffin. See funus.