caputium

1 caputium v. capitium

2 caputium [? < cappa (cf. It. cappuccio) infl. byCL capitium] 1 hood or sim.: a (worn by laymen or unspec.); b (worn by women); c (worn by adherents of special sects or parties); d (worn as part of livery); e (thrown down as challenge). f riding-hood or rain-hood. a capitium, hood GlC C 107; capitium tunicae hyacinthinae [cf. Exod. xxviii 32] firmissimam habet oram et ex se textam Bede Tab. 475; Gosc. Mir. Iv. lxxxii (v. cappa 1a); J. Sal. Met. 829A (v. ib.); [Hibernienses] ~iis modicis assueti sunt et arctis, trans humeros deorsum cubito tenus protensis variisque panniculorum generibus plerumque consutis Gir. TH III 10; s1134 [rex] capam conabatur induere; sed invenit introitum ~ii, qui gulerun vulgariter Gallice appellatur, nimis arctum M. Par. Maj. II 160; s1303 penitenciam ‥ fecerunt ‥ nudipedes, in stolis suis, camisiis et braccis ‥ ; et in crastino in solis tunicis suis sine zonis et capiciis iverunt Cantuariam Ann. Lond. 130; 1307 majorem nostrum cum ~io suo fere jugulavit Pat 128 m. 34d.; s1312 caput [Saraceni] primo die capituli eorum [Templariorum] coram altari ‥ ponitur, vestibus sericis et preciosis capeciis circumceptum Meaux II 249; 1327 pro ‥ sex ~iis de minuto vario, ij ~iis de nigro budgeto ExchScot 76; 1343 pro j cota cum †capito [? l. ~io] Ib. 522; 1355 mc sagittarios equites cum albis ~iis et nigris tipettis RScot 785a; 1361 accedens ad barram inferiorem Scaccarii ‥ in hujusmodi verba, ~io non deposito, irreverenter prorupit SelCKB V cxlii; s1365 (v. botonare); 1393 tria ~ia vocata colers de serico hernesiat’ cum argento Pat 338 m. 5; s1397 comes Arundellie scistebatur in judicio in rubra toga et capicio de scarleto. et statim dux Lancastrie dixit domino de Nevyll: “tollas sibi zonam et capicium!” Ad. Usk 13; s1408 comes Cancie ‥ spiculo balliste vulneratur in capite, quod fuerat ‥ preter ~ium totum nudum Chr. S. Alb. 30; s1415 exierunt ‥ ceteri de inferioribus civibus rubeis indumentis cum ~iis bipartitis de rubeo et albo G. Hen. V 15; 1432 totusque populus in togis albissimis et ~iis rubeis (J. Carpenter) MGL III 458; [rex] togam longam cum ~io rotulato ad modum burgensis habuit Blakman Hen. VI 14; capicium, ‥ hoc ~ium, A. a hode WW.  b cultus gemini sexus hujuscemodi constat ‥ tunica coccinea sive jacintina, capitium et manicae sericis clavatae Aldh. VirgP 58; 1189 pro ‥ xij bissis ad ~ium ‥ ad pannos regine Pipe 224; erat [femina] cappa nigra exterius cooperta, capitio faciei superficiem operiente et omnia interius cooperta celante R. Cold. Cuthb. 74; 1243 in civitate London’ emi faciat duas robas de ‥ scarletto ‥ cum ~iis earundem robarum et illas bene furrari faciat bonis bissis vel de bono minuto vario ad opus E. filii regis et sororis sue Cl 118; 1265 pro j capitio sindonis nigri ad opus comitisse (RHosp) Manners 18.  c s1182 sumpsit initium [in Alvernia] ‥ secta ~iorum. ‥ in signum vero secte vel ordinis habitum, lineum habebant ~ium in quo B. Virginis imaginem parvulam plumbo impressam vel stagno in pectore gestabant Gerv. Cant. I 300–1; s1382 Flandri ‥ arma corripuere, insigne factionis tegmen capitis album, quod capitium dicunt, induere P. Verg. XX 404; s1383 de Londoniis multi apprenticii, plures servi, sumptis albis ~iis et rubeis crucibus in parte dextera rubeis quoque gladiorum vaginis in sinistra, invitis magistris et dominis suis, sunt profecti Wals. HA II 95.  d 1410 statutum de ~iis [OF chaperons] tempore domini R. nuper regis Anglie ‥ factum [1 Ric. II c. 7] CoramR 596 r. 76; 1415 perdonavimus ‥ contemptus ‥ contra formam statutorum de liberatis pannorum et capiciorum factos (Pat) Cart. Glam. 1475; 1427 statutorum de †libertatibus pannorum et capiciorum Reg. S. Aug. 367.  e s1405 hec audiens ‥, armiger dicte domine, projecto ~io coram rege, in causa domine sue se obtulit pugnaturum Otterb. 250.  f ~ium [gl.: caperun] Neckam Ut. 99 (v. cappa 2b); Offic. R. Rolle xxv (v. caputiare 1); 1423 ut ‥ licite valeas ‥ portare ‥ pro equitando j chimeram cum ~io nigri coloris ad formam aliorum episcoporum secularium factam et formatam Reg. Heref. 32 (cf. (v. infra 2a)); 1561 pro factura ‥ de iiij ~iis pro equitacione Ac. LChamb. 55 f. 27. 2 hood worn by: a clergy; b canons regular; c monks; d friars; e men of law or acad. a 802 direximus ‥ duo capitia propter duo praecepta caritatis Alcuin Ep. 254; s1098 hec de se Anselmus dici audiens confestim tecto cuculle sue capitio capite demisso vultu sedebat; nolebamus enim agnosci Eadmer V. Anselmi II 28; 1366 horas canonicas dicturi cum ‥ cappis juxta temporum diversitatem ecclesias ingrediantur, non ~ia sed almucia vel birreta tenentes in capite Reg. Aberd. II 62; s1374 quod ipse [cardinalis] derogando preeminencie ‥ curie Romane suum deposuit capicium regi Anglie Eul. Hist. Cont. III 337; c1420 quod ‥ canonici ‥ ecclesie [Glasguensis] ‥ quantitates pecuniarum infra scriptas ‥ vicariis seu stallariis hujusmodi persolvant, cum capicio et superpellicio Reg. Glasg. 346; 1423 ut ‥ licite valeas super habitu seculari ‥ portare ‥ †mancellum [l. mantellum] nigri coloris cum ‥ foderacione de pellibus aut panno ejusdem coloris foderatum, cum capicio ad formam aliorum episcoporum ejusdem coloris et foderature Reg. Heref. 32; 1463 (v. 1 cornetum 1).  b c1148 ministris altaris fiant superpellicea cum ~iis, que caput et colli nuda protegant Inst. Sempr. xxxi; 1509 quod ‥ in dormitorio, claustro, ecclesia et refectorio ~ia sic tegant capita singulorum canonicorum ut neque ab aliis videri neque ipsi alios videre possint Vis. Dorch. 312.  c a manibus cirothecas et a capitibus capitia auferant Lanfr. Const. 162 (cf. ib. 172: ablato a tunica ~io); capitium illi abbas T. abscidi fecit eumque de cenobio expelli Ord. Vit. III 3 p. 43; a1170 duo pallia imperialia, quibus postea capitia addita sunt et ex eis cappe effecte (Invent. Bec) Chr. Steph. II 759; s1164 dum vidit in ipso habitu [monachali] ~ium minoris quantitatis quam ut toti congrueret, ‥ ait: “‥ liquet ‥ papam minus congrue adunasse cuculle ~ium” A. Tewk. Add. Thom. 30; abbas ponat ~ia super capita eorum Chr. Abingd. II 319 (cf. ib. 359: excepta ‥ ~ii abscissione); 1279 (v. cappa 3c); c1300 co-operiat ‥ capud novicii cum ~io usque ad medietatem faciei Lib. Evesham 33; c1300 in v fururis de menivieyr ad capuscia Ac. Durh. 161; 1533 in uno capuceo Househ. Bk. Durh. 191.  d 1227 (v. capero b); tam arcta exstitit tunc conscientia fratrum in edificiis construendis et picturis habendis ut propter ‥ pulpitum quod frater ‥ quidam pinxerat sibi ~ium [visitator] auferret Eccleston Adv. Min. 47; s1312 cujus [P. de Gaverstone] caput quidam frater Predicatorum portavit in ~io suo Ad. Mur. 18.  e serviens ad legem ipse existens, roba longa ad instar sacerdotis cum capicio penulato se extendente circa humeros ejus et desuper collobio cum duobus labellulis, qualiter uti solent doctores legum in universitatibus quibusdam, cum ‥ birreto vestiebatur. sed, justiciarius factus, loco collobii clamide induetur ‥ et capicium ejus non alia furrura quam menevera penulatur; capicium tamen servientis pellibus agninis semper albis duplicatur Fortescue LLA 51; 1451 item j ~ium de musterdevelys ‥ item j habitus cum ~io cum tartorone duplicato MunAcOx 612; 1432 quod nullus studens vel scolaris utatur pellura de minutis variis seu de puro albo vel de puro griseo neque sindone seu tartarano aut serico in capicio suo nisi ‥ StatOx 239; 1565 singuli collegiorum ‥ praefecti ‥ vestiti incedent ‥ scholastico more ‥ longioribus togis una cum capitiis vel typetis et pileis quadratis Ib. 386. 3 hood for falcon. b (? )hood for falconer. 1279 W. Prikeavant [tenet] j cot’ pro j †caputa [MS ~io] falconis Hund. II 328; 1341 de j sagitta barbata, j ~io falconis ‥ de redditu MinAc 1120/11 r. 17d.; 1354 per servicium unius capicii pro uno falcone domino regi solvendi IPM 126/11.  b 1278 pro vij fururis ad ~ia eorum [ostor’ regis] AcWardr (Chanc. Misc. 4/1) f. 47v. 4 s. dub.. [textor] virgis in ~io [gl.: in superficie tele, en caperun de teile] debitis insignitis intersticiis stamen deducat tam supponendum quam superponendum Neckam Ut. 106.

3 caputium v. carruca