catapanus

catapanus [It. catapano< κατεπάνω] , catapan, podestà. adductis ~is regis Sicilie. ‥ sunt autem ~i potestates quedam qui in civitatibus et castris illius regionis principum vices agunt J. Sal. Hist. Pont. 83.

, , idem quod Capitaneus, Præses, Præfectus provinciæ vel civitatis. Ita porro appellabantur qui in Italiam ab Impp. Byzantinis mittebantur, provincias ac urbes recturi. Leo Ost. lib. 2. cap. 68 : Alius in Apuliam Catapanus, nomine Ducliano, ab Imperatore dirigitur. Hugo Falcandus pag. 671 : Strategoti, Camerarii, Catepani. Guillelm. Apul. lib. 1. de Gest. Norm. : Turnicii tandem rumor pervenit ad aures,Qui Catapan fuerat Græcorum missus ab urbe,Cui Constantinus nomen dedit editor urbis. Paulo post : Multa Græcorum cum gente Basilius ireJussus, in hunc audax anno movet arma sequenti :Cui Catapan facto cognomen erat Bagianus,Quod Catapan Græci, nos juxta dicimus omne :Quisquis apud Danaos vice fungitur hujus honorisDispositor populi parat omne quod expedit illi,Et juxta quod cuique dari decet, omne ministrat. Infra : Partibus Ausoniis Gallorum terror habetur,Ex quo Normannos Catapan abscedere fecit. Occurrit passim apud Lupum Protospatham, Anonymum Barensem, in Chronic. MS. Andr. Danduli ann. 1003. in Vita S. Vitalis Siculi, apud Ughellum in Italia sacra tom. 4. pag. 1167. tom. 7. pag. 1073. etc. His insignem addam locum ex Vita Lietberti Episcopi Cameracensis, cap. 41. tom. 9. Spicilegii Acheriani, qui criticam manum requirit : Princeps illius insulæ (Cypri) quem Katapan, hoc est, secundum dominum vocant. Ubi proclivi errore Ratapant irrepsit : quanquam cur hac voce, secundus dominus designari dicatur, non plane video, nisi pro κατὰ παντοκράτορα, Catapan dictum auctor putaverit, hoc est, post Imperatorem, seu qui illius vices exequebatur. De vocis origine nugantur Guillelmus Apul. lib. 1. Glaber Rodulphus lib. 3. cap. 1. et Leo Ost. lib. 2. cap. 51. quorum sententias discussimus in Notis ad Alexiadem pag. 275. ubi ostendimus vocem hanc formasse Byzantinos ex κατεπάνω, quam quibusvis Capitaneis, seu cujuscunque ordinis viris primariis tribuere solent. Hodie Neapoli Catapanus vocatur publicus minister, annonæ, ponderibus, mensurisque præfectus. Charta Veneta ann. 1346. apud Sansovinum et Stringam in Venetia lib. 2. pag. 111 : Mixier Marco Catapan. , apud Romualdum in Chron. MS. ann. 998. 1011. 1012. 1066. et in Hist. Dalmatica Joann. Lucii pag. 76. 78. Catepon, qui justitiæ præfectus est, vel qui res domini curat. Charta Joan. comit. Catalaun. ann. 1232 : Et asavoir ne je, ne Catepon, ne li autre mi sergent quiconques soient, ne poons ne ne devons demander, etc. , in Charta Alfonsi Regis Aragon. et Sicil. ann. 1456. apud Bonfil. Constantium in Messana lib. 8. pag. 64. , Officium Catapani. Anonymus Barensis in Chron. ann. 1029 : Eustasius adduxit Catapanatum Christoforo. Apud Theodor. Balsamon. in Synod. VII. can. 12. pag. 519. exstat Novella Manuelis Comneni, qua Monasteria eximuntur άπὸ τῆς κατεπανικῆς γύρας, id est, exactionibus, quæ in sumptus Capitaneorum provincias suas oberrantium solvebantur. . Scribit Romualdus Salernitanus Archiepiscopus in Chronico MS. ann. 1013. Bugianum quemdam, qui Βοιωάννης Scylitzæ dicitur, a Græcorum Imperatore in Italiam missum cum Catipani dignitate, in Apulia plures urbes et oppida ædificasse ac constituisse, ipsamque regionem usque hodie Catipaniam ex suo nomine dictam, quæ eadem est, quam Itali ipsi Capitanatam, ex voce ipsis magis familiari, appellarunt, ut in Notis ad Alexiadem observavimus. Vide Murator. Antiq. Ital. tom. I. col. 336. C. At cum frequens apud Byzantinos atque adeo Italicos ævi medii Scriptores Catapanorum Italiæ mentio occurrat, haud absurdum forte videbitur, si ex Historicis Græcis ac Latinis eorum seriem ad majorem Historiæ lucem hocce loco inseramus. Notum autem expulsis Italiæ finibus Gothis, sub Justiniano demum missos Præfectos, seu στρατηγούς, qui provincias et urbes regerent, et populos in officio continerent, quos inter primus exstitit Belissarius, qui exactis Gothis Italiam aliquandiu gubernavit, ut et Narses Eunuchus et Patricius, qui in Italiam Longobardos evocavit, et alii, quos excepere postmodum Exarchi Ravennates, hosque Catapani, seu Præfecti Apuliæ et Calabriæ, postquam Longobardia, aliisque Italiæ aliquot provinciis Græci pulsi sunt. Horum primus mihi occurrit. cognomento Maxentius Cappadox, missus ad gubernandam Longobardiam a Basilio Macedone, cui ob res male gestas abrogatum imperium, (de quo idem Porphyrog. in eodem Basilio num. 71. Edit. Combefisii,) eique suffectus cognomento Phocas, vir strenuus, ut est apud Scylitzem pag. 586. Vide stemma Phocarum in Familiis nostris Byzantinis. ann. 875. apud Lupum Protosp. et Erchempertum cap. 38. et 41. seu Patricius, ann. 883. 884. apud Erchempert. cap. 56. 57. 60. , Cassano suffectus ann. 884. apud Erchemp. cap. 60. , ann. 886. apud Lupum Protosp. , ann. 887. apud Erchempertum cap. 66. et Leonem Ost. lib. 1. cap. 50. , qui et Trapezi, seu ut Græcis dicitur ἐπὶ τῆς τραπέζης, Prefectus mensæ Augustali, ann. 887. 889. apud Lup. Protosp. Erchempert. cap. 76. 80. Leonem Gram. Zonaram, et Scylitzem pag. 595. , Protospatharius etστρατηγός, i. Dux, Macedoniæ, Thraciæ, Cephaloniæ, atque Longobardiæ, Leoni Ost. lib. 1. cap. 52. idem qui Sabbaticius Straticos, seu Strategus, apud Protospat. ann. 891. Is Beneventum cepit, cujus dominium cum annis 3. mensibus 9. diebus 20. exegisset. ei successor exstitit, inquit Chronicon S. Vincentii de Vulturno lib. 4. Is cum Benevento præfuisset 3. annis et mensibus 9. a Guidone Duce et Marchione una cum Græcis inde pulsus est, ut ait Leo Ost. lib. 1. cap. 52. Vide Fragmentum Hist. Longob. apud Camillum Peregr. pag. 144. 145. et Anonymum Salernitan. part. 4. § 1. 2. 3. 5. Georgio successit, ut est in Chronico S. Vincentii. Vide Fragm. Hist. Longob. pag. 146. et Ughellum tom. 8. pag. 68. , Basilicus, Protonotarius et Straticos Siciliæ et Longobardiæ, ann. 893. Vide Ughellum tom. 8. pag. 68. , qui Lupo , Italiæ Strategus ann. 900. , cui Picygli cognomen erat, ann. 915. apud Leonem Ost. lib. 1. cap. 55. , apud Lupum, ann. 921. , Schlavus, ann. 926. apud Lupum Protosp. et Anonymum Barens. ann. 940. apud Protospatham. ann. 947. apud Protospatham. , Lupo , ann. 951. ann. 943. apud Anonym. Combefisianum in Lacapeno num. 46. ann. 955. apud Protosp. qui Leoni Ost. lib. 2. cap. 2 : Marianus Anthypatus Imperialis Patricius, et Stratigos i. Dux Calabriæ ac Longobardiæ. Vide Anonym. Combefis. in Constant. Porphyrog. n. 30. ann. 966. apud Protospatham. Primus autem hac Magistri dignitate insignis, Strategi, seu Catapani Italiæ munus obiit. Auctor Vitæ Nili junioris : Έκράτει ποτὲ ἀμφοτέρων τῶν χωρῶν, Ἰταλίας τε καὶ καθ᾽ ήμᾶς Καλαβρίας Νικηφόρος ὁ Μάγιστρος, πρῶτος καὶ μόνος τῶ μεγὶστῳ ἀξιώματι τούτῳ παρὰ τῶν εὐσεβῶν Βασιλέων ἐπὶ ταῖς ῥηθείσαις χώραις ἀποσταλεὶς, etc. ann. 973. Lupo Protosp. ann. 975. Lupo. ann. 979. ann. 982. et 983. apud Protosp. Illius etiam meminit Zonaras pag. 176. Genus forte ducebat a Calocyro, de quo Scylitzes in Leone Imp. pag. 598. ann. 985. apud Protospatham. , ann. 987. apud Protosphatam et Anonymum Barensem, qui hoc anno occisum a Barensibus aiunt. Κριτής, ann. 987. apud Protosp. Idem forte qui Calabriti cognominatur apud Anonymum Barensem, qui Adralistum interfecit. , qui et Ammiropolus, ann. 989. apud Protosp. et Anonym. Barensem, qui Leonem Icannato, et Nicolaum Critim, et Porphyrium interfecit. ann. 990. a quo interfectus Petrus exubitus, apud Protosp. et Anonymum Barensem. occisus a Maraldo ann. 997. apud Protosp. et Anonymum Barensem. Catapanus ann. 989. 1000. apud Protosp. et Barens. Græcis Τραχανειώτης, de qua familia alibi egimus. , Catapanus ann. 998. apud Romualdum Salernit. in Chronico MS. , vel Catapanus, apud Anonym. Barens. ann. 1006. 1007. quo anno obiit Bari. Istius forte filius Xiphias alter, qui sub exitum Imperii Bulgaroctoni defecit, ut est apud Zonaram. ann. 1008. 1010. quo et obiit, ut est apud Protospat. et Anonymum Barensem. Vide Stemma Joannis Zimiscis Imper. in Familiis nostris Byzantinis. ann. 1010. 1012. apud Protosp. qui ann. 1017. obiisse annotat. , ann. 1017. apud Protosp. et Anonymum Barens. Guillelmo Apul. lib. 1. pag. 2. anno. 1018. 1019. et 1024. apud Protosp. et Barens. et Romualdum ann. 1012. 1013. qui Catapanus Leoni Ost. lib. 2. cap. 39. 51. , Guillelmo Apul. lib. 1. pag. 3. Scylitzæ Βοιωάννης. , ann. 1018. apud Protosp. Κριτής ann. 1024. apud Protospath. ann. 1027. apud Protospath. Vide Stemma Argyrorum in Familiis nostris Bysantinis. , descendit ann. 1032. et adduxit Anatoliki epi tu ykiacon Catepanum. Ita Anonymus Barensis et Protospath. apud quos ita reddi debent istæ dignitates, quæ utrique adscribuntur, κριτής τοῦ Βήλου καὶ Ἱπποδρόμου, et ἐπι τῶν οἰκείακῶν. , Catapanus ann. 1033. apud Protosp. et Barens. Ille forte cujus amore captam Zoem Augustam scribit Scylitzes pag. 753. ann. 1037. de quo idem Scylitzes pag. 470. , qui et Catapanus ann. 1039. apud Protosp. et Barensem. qui et , Catapanus ann. 1041. apud Protosp. et Barens. Ducliano Leoni Ost. lib. 2. cap. 68. Dochianus, Guillelmo Apul. lib. 1. pag. 5. 7. v. Vide Stemma Comnenorum. , filius Bugiano Catapanus, ann. 1042. apud Anonymum Barensem. Vide Guill. Apul. pag. 7. v. 8. v. a Michaele Imp. in Apuliam missus anno 1042. ubi et purpuram induit. Anonym. Barens. descendit ann. 1043. quo Imperatorem se appellari voluit. Anonym. Baren. Proedrus, vir clarus et genere nobilissimus, inquit Scylitzes, in Italiam contra Maniacem, qui tyrannidem invaserat, missus ann. 1043. eidem præfuit, ut est apud Protosp. et Anonym. Barensem. Is postmodum contra Nicephorum Bryennium, qui purpuram perinde induerat, missus, ab eo fusus et captus est. Rem narrat idem Scylitzes, qui et Georgii Theodorocani Cycladum Præfecti præterea meminit pag. 721. Catapanus ann. 1045. 1046. apud Protosp. et Barensem. , qui et , Catapanus ann. 1046. 1047. , Magister, Vestes et Dux Italiæ ann. 1051. apud Protosp. Vide Stemma Argyrorum Barensium. cogn. Charon. Vide Nicephorum Bryennium lib. 1. cap. 2. Catapanus ann. 1058. apud Protosp. Catapanus ann. 1061. Catapanus ann. 1062. apud Anonymum Barensem. Catapanus ann. 1064. apud Anonymum Barensem. Catapanus ann. 1066. apud Romualdum Salernitanum. , qui et , Anonymo Barensi anno 1066. Vide Notas ad Annam pag. 283. ann. 1071. apud Anonym. Barens. qua ferme tempestate exacti Apulia et Calabria a Normannis Græci. Adde Octav. Bertrannum in Descript. Regni Neapol. pag. 65. et seqq.

Menu

Word wheel

catapanus

Saved

Recent