cathedraticum
cathedrāticum, ī, n. (cathedra), die Einsetzungsgebühren, die ein Bischof beim Amtsantritt entrichten mußte, Iustin. epit. nov. 115. § 431.
ecclesiam S. Margarete ‥ episcopis Lundoniensibus et eorum archidiaconis ‥ fuisse subjectam ‥ vicinie testimonium clamat, et hanc ‥ R. archidiacono debitum et consuetum ~um exoluisse ‥ nullus ignorat
confirmasse ‥ canonicis de Esseby hanc libertatem, qua ipsi diu gavisi sunt, sc. ut eorum ecclesia de E. ‥ libera sit et quieta a ~o(
tales persone ordinentur que ‥ episcopo de ~o et aliis que canonica justitia exigit valeant respondere(
nec ab aliqua ecclesiarum synodalia vel ~um ‥ nec aliquas consuetudines debitas archidiaconis possum elicere
solucio ~i ab ecclesia de Mamecestre(
si ‥ nullam debeat episcopus portionem habere, omnes proventus preter ~um in eorum [religiosorum ] usus credimus convertendos
onera incumbencia [vicarie de Sturmynstre ] sunt ista: ‥ sinodothicum xxij d. ob., catedraticum xviij d.
in signum subjeccionis et nomine ~i presbiter singulis annis dim. m. de ‥ porcione sua ‥ nobis ‥ persolvet
vicarius ‥ ~um et procuracionem archidiaconalem insolidum persolvet
ij s. iij d. pro ~o et sinodatico(
synodalia, †cathedraca et omnia alia nobis [episcopo ] aut ecclesie Herefordensi obveniencia
ad ‥ ~um seu synodalia exigendum
căthedrātĭcum, ī, n. (cathedra), droit dʼinstallation en chaire [payé par tout nouvel évêque] : Novell. Just. Epit. 115, 5.
in signum subjectionis,
pro honore cathedræ, ut est in Concilio Braccarensi II. cap. 2.
pro respectu sedis, ut in Concilio Ravennensi ann. 997. cap. 2. quæ ad duorum solidorum quantitatem restringitur in iisdem Conciliis. Concil. Braccarense III. ann. 572 :
Nullus Episcoporum per suas diœceses ambulans, præter honorem Cathedræ suæ, id est, solidos duos, aliquid aliud per Ecclesias tollat.Quibus consona habet Concilium Toletanum VII. cap. 4. Charta Transmari Episcopi Viromandensis ac Noviomens. ann. 947. apud Hemereum in Augusta Viromand. :
Ea videlicet ratione, ut omni anno duos solidos denariorum persolvat, secundum quod jubet auctoritas, propter honorem Cathedræ Episcopalis.Innocentius III. cap. 14. Epist. 20 :
Et ut vos pro singulis Ecclesiis supradictis unum quartum grani, et unum annonæ pro decimationis quarta, et duos solidos pro Cathedratico persolvatis.Apud Honorium III. cap. Conquerente, de Offic. jud. ord.
Cathedraticumet
Synodaticumidem sunt :
Synodatici seu Cathedratici nomine duos solidos. Cathedratici et Synodales reditus,in Charta Lamberti Episcopi Atrebat. apud Ferrarium Locrium in Chronico Belg. ann. 1111.
Census Cathedratici, in Bulla Lucii III. PP. apud Ughellum tom. 2. Italiæ sacræ pag. 759. Arnoldus Lubecens. lib. 3. cap. 21 :
Episcopus vero ex his, quæ de Cathedratico, vel Ecclesiarum consecrationibus consequi poterat, sustentabatur.Ubi per
consecrationes, videntur
dedicationesintelligi, seu
quæ die dedicationisEcclesiarum Presbyteris offerebantur, ut est 10. q. 3. cap. 5. ubi etiam præcipitur,
Cathedraticum non amplius quam vetusti moris esse constiterit, a Presbyteris exigendum.
Cathedraticimeminere præterea Ivo Carnot. part. 3. cap. 136. Petrus Blesensis Epist. 151. Alexander III. PP. in Appendice Concilii Lateran. cap. 8. Concilium Coloniense ann. 1310. cap. 26. Ravennense ann. 1311. cap. 18. Ægidius Mon. Aureæ vallis in Henrico II. Episcopo Leodiensi cap. 43. veteres Chartæ apud Ughellum tom. 1. pag. 1046. tom. 2. pag. 467. 703. 1071. in Metropoli Salisburgensi tom. 1. pag. 173. tom. 2. pag. 441. in Bullario Casinensi tom. 1. pag. 9. in Monastico Anglic. tom. 3. pag. 36.
Quadraticumpro
Cathedraticum.
le Maistrelib. 2. de Juribus et censibus Episcoporum cap. 2. 3. et Innocentius Cironus in Paratitl. Decretal. lib. 5. tit. 39. Vide Synodaticum in Synodus.
Bissextus, 2.
Circada, Paschalis Præstatio. Multis locis apparet non quotannis semper hunc censum solutum esse.
Illud innotescere quoque volumus, quod sepedicti fratresPriorem hanc Chartam revocat altera anni 1323. qua Mathias ejusd. urbis Archipræsul declarat,(Ecclesiæ S. Petri) sufficienti coram nobis optinuerunt probacione, quod per universum pretaxate Prepositure(ejusdem S. Petri) archidiaconatum Kathedraticum anno, qui vulgariter, Exitus noster vocatur, Ecclesie ipsorum ad ipsius et officinarum ejus ruinas resarciendas, debeat attinere. Nos igitur tum propter eorum habundantem probacionem, tum propter Ecclesie et officinarum ejus manifestas necessitates, quas vidimus, ob B. Petri Apostoli reverentiam et honorem jus tale ipsis et Ecclesiæ recognovimus, nostro assensu robur perhenne adhibentes. Et ne in futuro... de beneficio predicti Kathedratici a quoquam successore nostro turbari possent, nos ipsis scriptum presens, ad sui juris perhennem noticiam et cautelam, sigillo insignitum, tradidimus.
jus petendi, recipiendi et in prædictos usus convertendi Kathedraticum per totam Preposituram prædictam ad ipsam Ecclesiam S. Petri, et ad nullum alium pertinere, ipsisque Decano et Capitulo, et Ecclesie ipsorum predictis, et nulli alii deberi de hoc in perpetuum responderi ; quodque nobis,.inquit, in hac parte licere non credimus, nostris successoribus interdicimus
Cathedræadeptæ.
Concessimus enim et scripto confirmavimus prædicta loca Prælato et Fratribus inibi Deo devote et religiose servientibus, et canonice et absque proprietate viventibus et victuris ab omni Cathedratica redhibitione libera, excepto quod in Cœna Domini ad manum Episcopi denarios solvant.
Præsenti pagina manifestamus, quod communicato prudentium virorum consilio cum dilectis filiis et fratribus nostris in S. Hippolyto de prædio suo, hoc est, tribus beneficiis in Vuolfsberg jure concambii convenimus eo tenore, utipsi Cathedratum nostrum, scilicet quatuor talenta in parochia sua Capellæ perenniter habeant.