cathedralis

cathedrālis, e (cathedra), das Katheder betreffend, dans claves superas cathedralis incohatori, Auson. rhop. 32. p. 32, 9 Schenkl.

cathedralis 1 assoc. w. a chair (acad.). c1340 per laborem doctrine ~em, sedem in summo celo consequi perhennalem FormOx 302 (cf. ib. 304: nullus magister alius ‥ statum ~em in scolis vestris ‥ occupabit). 2 cathedral (adj.), possessing or assoc. w. an episcopal or archiepiscopal see: a (w. ecclesia); b (w. basilica); c (w. sedes); d (w. civitas); e (w. honor); f (as sb. f., sc. ecclesia). a restituat plenarie ablata et insuper de forisfacto, si ~is fuerit ecclesia vel cenobium [OF: evesque u abeie] ‥, c s. (Leis Will.) GAS 493; hoc in minoribus ecclesiis dico et parochialibus et capellis; nam in majoribus et ~ibus vel conventualibus ‥ nihil unquam tale fieri presumitur Gir. GE I 48 p. 129; 1242 libertates prebendarum ecclesiarum chathedralium Cl 435; c1250 cum fuerit ‥ magnus honor exhibitus Templo, ad quod convenire consueverant Hebrei manu non vacua, et hoc tempore gratie succedunt ecclesie ~es in cultu religioso Conc. Syn. 652; cadit assisa si de terra ecclesiis ~ibus vel conventualibus data fuerit impetrata Fleta 333; 1343 supplicantes quatinus ‥ velitis ‥ alleviare ‥ imposicionum ‥ gravitatem, permittentes ‥ ut ‥ ecclesie ‥ ~es ‥ liberas elecciones ‥ habeant (Lit. Regis ad Papam) Ad. Mur. 145; s1420 in ecclesia ~i Trecensi, que tunc regi sue hospitacionis pretextu quasi ecclesia parochialis fuerat, presularis reverencia nupcialis federis ‥ commendavit vincula Ps.-Elmh. Hen. V 92; 1476 volumus quod ‥ omnes archiepiscopi et episcopi dicti regni ‥ presentes literas ‥ in eorum ~ibus et aliis ecclesiis ‥ publicare ‥ teneantur (Lit. Papae) MunAcOx I 350.  b s1167 basilicam ~em [Bederensem] ingressus W. Newb. II 11; s1296 mandavit archiepiscopus bullam ‥ per ~es basilicas divulgari Flor. Hist. III 98.  c cum ‥ Augustinus ‥ in Britannia Christianissimos clericos et monachos cum septem sedibus ~ibus invenisset Gerv. Tilb. II 10 p. 917 (cf. G. Mon. XI 12: vij episcopatus); humili te calle viantem, / dogmata monstrantem cathedrali sede locavit Garl. Mor. Scol. 300.  d civitates illas [in Palestina etc.] ‥ fecit [Dominus] esse ~es episcoporum Gerv. Tilb. II 3 (Vol. II p. 760).  e s1161 ut post decessum ‥ archiepiscopi eum [sc. Thomam] in ~em honorem procuraverit sublimari Meaux I 185.  f 1217 ne permittatis ‥ quod aliquis Hiberniensis ‥ eligatur aut promoveatur in aliqua ~i Pat 23.