catholicus
Could not find catholicos in Logeion dictionaries.
catholicos Adjective: masculine accusative plural of catholicus
căthŏlĭcus (catholicus, Prud. Apoth. 70), a, um, adj., = καθολικός,
- universal, relating to all (post-Aug.; in Quint. 2, 13, 14 as Greek, transl. by universalis and perpetualis; cf. Cael. Aur. Acut. 1, 5, 46): catholica et summa bonitas Dei, Tert. adv. Marc. 2, 17.—Adv.: căthŏlĭcē: in medium proferre. Tert. Praescr. 26.—More freq. subst.: căthŏlĭca, ōrum. n., the universe: anne caelestes dii catholicorum dominantur? App. Trism. 39, p. 100, 13: catholica siderum, general properties, Plin. 1, epit. 2, n. 15; so, fulgurum, id. n. 55 —
- II Orthodox, catholic (eccl. Lat.): fides, Prud. στεφ. 11, 24 et saep.: ecclesia, Cod. Th. 16, 5, 47 al.—Adv.: căthŏlĭcē: dictum, Hier. in Ruf. 2, 3.
catholicus, a, um (καθολικός), I) allgemein, c. et summa bonitas dei, Tert. adv. Marc. 2, 17. – Plur. subst., catholica, ōrum, n. = das Allgemeine, c. siderum, fulgurum, Plin.: caelestes di catholicorum (des Alls) dominantur, terreni incolunt singula, Apul. – Vgl. Quint. 2, 13, 14 quae καθολικά vocant, id est (ut dicamus quomodo possumus) universalia vel perpetualia; u. Cael. Aur. acut. 1, 5, 46 non febricitare furiosos percunctatum (ein ausgemachter Grundsatz, ἀξίωμα) sive universale, quod Graeci καθολικόν vocant. – II) rechtgläubig, katholisch, Eccl.
~us, universalis
†cadouca, universalis
post katholicam resurrectionem
solemnia pulmenta sunt que in omnes pertranseunt et a Grecis ~a, hoc est universalia, nominantur
quid prosunt bonorum operum emolumenta, si extra ~am gerantur ecclesiam?
utquid saeculi pompulenta vanitas in ~a Christi basilica intromittitur
intellexerat ‥ quia Romana esset ~a et apostolica ecclesia
Felix ~ae congregationis vernaculus
~ae vernaculus ecclesiae
universis ~ae matris ecclesiae filiis
ego Eugenius ~e ecclesie episcopus(
cur pena multiplice / nautam necas navis catholice?
nos ‥ nedum jura nostra recuperare sed sanctam ecclesiam ~am attollere ‥ cupientes(
jam horum est opinio: / defensio, dotacio / catholice ecclesie / ‥ / sint species insanie(
~us, rectus
nec tamen ‥ legalis tori conubium, sicut scismaticorum deleramenta garriunt, spernendum ducimus; quod absit a ~a ecclesiarum fide!
~as ecclesiae regulas
gaudebant fratres de agnitione certa et ~a temporis paschalis
cātholicae fidei fautor, praeceptor, amator
haec est cauta et salutaris et ~a de Deo praedicanda professio
contra ~am veritatem scripsisse
omnibus ~ae et apostolicae fidei cultoribus
dum plurima de fide ~a summus pontifex ‥ disseruisset, mota est quedam questio ex parte Grecorum evangelica auctoritate probare volentium Spiritum Sanctum processionem non habere nisi a Patre
secundum ~e veritatis regulam
contra ~e pacis adversarios
nec semideos ‥ nec heroes ‥ aliquos dicimus, sed translationem electorum ‥ ad gloriam ‥ verbo significamus ~o; eos namque ‥ sanctos appellamus
quod Martino converso faciant administrari in aliqua villa ubi possit ‥ de fide ~a ‥ erudiri
illas questiones ‥ tamquam minus ~as ‥ detestor
assumpsit Wyclyf multas hereses violando / cātholicamque fidem, dogmata falsa serens(
hereticis et non recte de fide ~a scientibus
qui ordinati sunt a Scottorum vel Britonum episcopis, qui in Pascha vel tonsura ~i non sunt, ‥ iterum a ~o episcopo ‥ confirmentur
~i patres spiritalem sermonum medullam enucleantes
siqui tunc ad eos ~us calculator adveniret
cātholicus doctor, caelestia dona ministrans / gentibus aequoreis
elegimus presbyterum ‥ fide ~um
ut ‥ ~is applaudas ystoriographis
domino nostro papae Innocentio tercio ejusque ~is successoribus
quamvis viri ~i et sancti et litterati egre ferrent quod translatio vetus caderet ab usu
ut sic ‥ in recuperacionem Terre Sancte ‥ gladius ~orum principum convertatur(
ut heresis illic [in Britania ] aliquociens pululantis memoria non existat, quam in ‥ ortu non occiderit ~orum doctorum solercia
nec est quis sic hereticus, / quin saltem sit catholicus / in magno vel in modico(
gloriosissimum, victoriosissimum et summe ~um omnium regem [Sigismundum Imp. ] occubuisse
trew in belevyng , ~us
si quilibet de nostris, id est ~is, ad eos [ultra Sabrinae fretum ] ‥ perrexerint
unanima ~orum intentione superatus
quamvis sermo solus ~orum ad testimonium sufficiat
a consortione katholicorum segregatum
~is regulari jugo deditis
multis rationabilibus ~is videtur quia quod agunt [Graeci ] non est contra fidem Christianam
nostros si queris nosse parentes, / cātholici fuerant
non sunt audiendi qui libros chronicorum, maxime a ~is editos, negligendos dicunt
cātholici falsi comitantur eos
non poterit quivis ~us cum aliquo de dictis rebellibus et excommunicatis communicare
inter hereticos et ~os judicare
ortum et occasum ‥ illius ‥ archilollardi J. de Veteri Castro, cujus putredo ad nares ~orum ascendisse notatur
in faciem crucifixi, ex more recepto apud ~os, adoraturus procumbit
sive inter lectores sive inter exorcistas v annis teneatur et tunc †~us vel subdiaconus v annis fit
herba ~a, i. laureola
allipiados, ang[e ]lica, herba ~a, laureola idem ‥ G. et A.lauriole
oleum ~um, i. oleum herbe ~e, i. allipiados
herba ~a ‥ secundum quosdam idem est quod atriplex
căthŏlĭcus, a, um (καθολικός), ¶ 1 universel : catholica bonitas Dei Tert. Marc. 2, 17, la bonté divine qui sʼétend à toutes choses || căthŏlĭca, ōrum, n. = universalia, perpetualia [en grec d. Quint. 2, 13, 14 ], ensemble de règles générales, universelles, absolues ; catholica nominum Prob. Cath. 1, 1, règles générales des noms ¶ 2 catholique [adj. et subst.] : Prud. Perist. 11, 24 ; Hil. Pict. Matth. 26, 5.
- 1. (postklass.) algemeen;
- 2. (eccl.) katholiek, orthodox.
Papa Regi Franciæ : Gregorius servus servorum Dei dilecto filio viro Catholico, vel Regi Francorum, salutem et apostolicam benedictionem... sic scriberet Papa aliis Regibus, et alii Reges illi remoto solum viro Catholico, quod apponi solet Regi Franciæ et Regi Jerosolymitano : huic quia semper fidelis exstitit, illi vero quia defensor est Christianitatis.
Honorius Episcopus servus servorum Dei Philippo illustri Regi Franciæ viro Catholico salutem.... Quilibet Rex Franciæ speciali nomine Catholicus appellatur.
Catholicinomen Regibus nostris inditum fuit. Mabillonius lib. 5. de re Diplom. tabella 22. refert clausulam librorum Gregorii Turon. de gloria Confessorum, in qua prædictus
LibellusSed ante eumdicitur conscriptus.... anno ab Incarnatione Domini 767. temporibus felicissimi atque tranquillissimi et Catholici Pippini, Regis Francorum, et Patricii Romanorum, etc.
Childeberti Catholicissimum regnumdicitur sub finem Vitæ S. Cæsarii Episc. Arelat. Unde Gregorius M. Epistola ad Childebertum II. lib. 5. Ep. 6 :
Quanto ceteros homines regia dignitas antecedit, tanto ceterarum gentium regna regni vestri profecto culmen excellit,nempe Fide, ut postea explicat. Vide Christianissimus.
Catholicinomen Hispanicis Regibus tribuit Alexander VI. teste Mariana
attribuere illis nomen, ut Christianissimi dicerentur, et in suis ipse litteris atque sermone sic eos vocasse : sed cum ex Cardinalibus quidam resisterent, neque Galliam vellent appellatione illa privari, Catholicos nominare jussisse.Ex eo igitur procul dubio tempore Reges Hispani vocantur
Catholici.
Precibus ac petitione Roberti junioris Catholici Comitis Flandriæ, etc.An
Catholicititulus hic exprimat fidem hujus Comitis, an
Catholicamseu
universalemvel integram totius Flandriæ ditionem, aliis definiendum permitto : potius tamen crediderim titulum esse religionis, quam potestatis ac possessionis.
Consulareseosdem cum
Catholicisfuisse doceant veteres Glossæ : nam Consularium, vel certe Proconsulum munus fuit tributorum exactioni incumbere, quod Dio lib. 53. diserte tradit. Judices et Præsides eidem muneri operam impendisse ostendunt præterea l. 11. C. de Annon. et tribut. (lib. 10, 16.) l. In fiscalibus, C. de Exact. tribut. (10, 19.) Nov. 116. et Cassiodorus in Form. Rectoris provinciæ. Ejusdem muneris et appellationis censeri debent Officiales Gallici, dicti
primatiæ, ut vocant dignitatem obtinet. Id porro appellationis, spectavit præsertim, spectatque etiamnum hodie Primates aliquot Asiaticos, Antiochenæ olim sedi subditos et suffraganeos, quorum jurisdictio et diœcesis tam ampla erat, ut inde se
Catholicos, id est, universales, nuncuparent. Procopius lib. 2. de Bello Persico cap. 25. de Persarmeniorum Catholico :
Τόν τε χρίστιανῶν ἱερέα Καθολικὸν καλοῦσι τῇ Ἑλληνῶν φωνῇ, ὅτι δὴ ἐφέστηκεν εἶς ὤν ἄπασί τοῖς ταύτῃ χωρίοις.Otto Frising. lib. 7. Chron. cap. 32 :
Ea tempestate Armeniorum Episcoporum, eorumque Metropolitani, quem ipsi Catholicon, i. universalem, propter infinitum, i. amplius quam mille Episcoporum sub se habentem numerum vocant, Legati ab ultimo fere Oriente.... summum Pontificem Viterbii.... adeunt.
de BreydenbachItiner. Hierosol. pag. 151 :
Nam(Armeni) proprium habent Primatem, quem Catholicon appellant, cui obediunt summo cum honore et reverentia, jussibus ejus a maximo usque ad minimum velut alteri Papæ obtemperantes.
Catholicistam ampla et diffusa assignata sit jurisdictio, docent Canones
Honoretur quoque similiter Sedes Seleuciæ, quæ est ex civitatibus Orientalibus, qui debeat etiam appellari nomine Catholici, et possit is ordinare Archiepiscopos, sicut faciunt Patriarchæ, ut Orientales non patiantur damnum, expectando Patriarcham Antiochiæ, aut eundo ad eum, et Gentiles reperiant viam ad necessitates suas, quia in hoc non fit injuria Patriarchæ Antiocheno. Siquidem ipse consensit, postquam hoc ab eo Synodus petivit, ne de sublata potestate ista quereretur, quæ nihil aliud desiderabat, ut illius provinciæ fideles pace et quiete fruerentur, simul etiam ut is, qui tenet sedem Seleuciæ, nomine Catholici honoraretur.Capite sequenti, Seleuciensi Catholico dignitatis gradus statuitur supra omnes Episcopos Græciæ :
Si quidem ipse tenet locum Patriarchæ in Oriente, et sedes ejus in Concilio debet esse sexta post Episcopum Hierosolymitanum.Denique cap. 35.
Prælatus Persidisdicitur.
Aniensisdictus, alter
Hirenopolitanus, qui et
Bagdatensis. De utroque Catholico sic Willelmus Tyrius lib. 4. cap. 9 :
Viginti provincias in sua jurisdictione, ejusdem Deo amabilis civitatisA Tyrio hausit quæ habet in hanc sententiam Jacobus de Vitriaco in Hist. Hierosol. cap. 32.(Antiochiæ) dicitur habere Patriarcha, quarum 14. singulos habent Metropolitas, cum suis suffraganeis ; 6. vero reliquæ sub duobus Primatibus, qui vulgari appellatione dicuntur Catholici : quorum alter est Aniensis, alter vero Hirinopolitanus, qui est Baldacensis, cum eorum suffraganeis disponuntur.
AniensisTyrio, Jacobo de Vitriaco, et Sanuto lib. 3. part. 7. cap. 1. dicitur,
Annensiset
Persidis Primas, in ordinatione sedis Antiochenæ, quæ exstat post Tyrium,
Catholicus Ani, qui est Persidis, nuncupatur. Idem etiam
Romogyreos Catholicusapud Nilum Doxapatrium, ubi de amplitudine diœcesis Patriarchatus Antiocheni agit, et Indiæ præsertim imperitasse narrat :
Πάλιν ὁ Ἀντιοχείας κατεῖχεν ἅπασαν τὴν Ἀσίαν, καὶ Ἀνατολὴν, αὐτήν τε Ἰνδίαν, ὅπου ἔως τοῦ νῦν Καθολικὸν χειροτονῶν στέλλει τὸν καλούμενον Ῥωμογύρεως, καὶ ἀυτὴν τὴν Περσίαν ἒτι καὶ ἀυτὴν τήν Βαβυλῶνα, τὴν νῦν καλουμένην Βαγδᾶ. κᾳκεῖ γάρ ἔστελλεν ὁ Ἁντιοχείας Καθολικὸν εἰς Εἰρηνούπολιν, τὸν λεγόμενον Εἰρηνουπόλεως, καὶ τὰς Ἀρμενίας, καὶ Ιβηρίαν, Μηδίαν, καὶ τήν τῶν Χαλδαίων, καὶ Παρθίαν, καὶ Ἐλαμίτας, καὶ Μεσοποταμίαν.Petrus Antiochen. in Epistola ad Dominicum Gradensem Patriarcham meminit etiam Catholici
Cui Synodo interfuit Maximus, Armeniorum Pontifex, imo omnium Episcoporum Cappadociæ, Mediæ, Persidis, et utriusque Armeniæ Princeps et Doctor eximius, qui Catholicus dicitur.Illius amplitudinem supra annotavimus ex Ottone Frisingensi, quam attigit præterea Jacobus de Vitriaco in Hist. Hieros. cap. 78 :
Habent autem prædicti Armeni proprium Primatem, quem Catholicon appellant, cui cum summo honore et reverentia omnes a minimo usque ad maximum tamquam alteri Papæ obediunt.Ab illo hausit quæ habet Sanutus lib. 3. part. 8. cap. 3. Sed et
Papæappellationem eidem
Oldenborgin Itinerario Terræ sanctæ, ubi de Armeniis :
Specialem habent Papam, quem ipsi sua lingua Katelcoste appellant.Quo loco legendum indubie
Katolich, ut et apud Marcum Paulum Venetum lib. 1. Itin. cap. 15. ubi tradit Armenis, Nestorianis, et Jacobitis omnibus, universisque Christianis, qui in India et Babylone versantur, unum imperare Patriarcham, quem
Jacolith, seu
Jacolich, uti aliæ præferunt Editiones nuncupant. Quod ipsum etiam tradit Brocardus, qui præterea observat neminem ad id muneris admitti, nisi Monachum. Catholici Armenicæ Ecclesiæ fit etiam mentio lib. 2. Epist. Innocent. III. PP. pag. 525. et apud Theorianum in Legat. Armen.
Sissedisse suo ævo Catholicum Armeniæ, auctor est supra laudatus Wildebrandus ab
Oldenborg:
Hæc est capitanea civitas domini Regis infinitos et divites fovens inhabitatores : nullis munitionibus cingitur, unde potius eam villam, quam civitatem nuncuparem, si sedem Archiepiscopalem Hormenorum in se non haberet.
Ὦ μακάριε Ζαχαρία, ὁ διάδόχος τοῦ μεγάλου ἀποστόλου Θαδδαίου γενόμενος, καὶ σύνθρονος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, ὁδηγὸς δὲ τοῦ οἰκοῦ Θοργών, καἰ ἐπιστάτη Ἀράρτι ἐγχωρίων, καὶ γνωστικώτατος τῶν φυλῶν τῶν ἀριστων πολεμιστῶν τῶν Ἀζάτ.
CatholicosAlexandrinæ sedi subjectos, non tamen tantæ auctoritatis, quanta pollebat Seleuciensis Catholicus, cui jus erat ordinare Archiepiscopos, sicut faciunt Patriarchæ, quod Æthiopicis Catholicis non licebat. Canones Nicæni Arabici cap. 36 :
Sit apud eos loco Patriarchæ et appelletur Catholicus, non tamen jus habeat constituendi Archiepiscopos, ut habet Patriarcha, siquidem non habet Patriarchæ honorem et potestatem.Mox subditur in Conciliis quæ in Græcia celebrantur, septimum locum post Seleuciæ Catholicum, cui datur sextus, Æthiopico assignari.
Catholicum Albaniæmemorat auctor Narrationis de Rebus Armeniæ apud Combefisium, qui
Catholicus Jacobitarum, quem illi Patriarcham vocant, recensetur a Zonara in Heraclio. De
Catholicismulta præterea commentati sunt Sirmondus in Adventoria, Salmasius in Eucharistico cap. 3. et Marca in Dissertat. de Primatib. cap. 26. 27.
Catholici, in Gestis Innocentii III. PP. pag. 127. 128.
Hegumenus. Vide Abbas Abbatum.
Milites... de conventione quam cum Monachis fecerant, pœnitentes graviter indoluerunt. Lacrymantes igitur.... dixerunt Monachis, quia nullo modo paterentur, quod S. Martyr, et totius patriæ defensor alias transferretur. Quibus Monachi respondentes dixerunt, quia non erat istud Catholicum, quod dicebant, et secundum conventionis promissa fidem suam violare volebant.
Hæc omnia supradicta, vel quæ deinceps a Catholicis viris eidem conlata fuerint ecclesiæ.... confirmamus.Charta ann. 1319. ibid. ch. 58 :
Concedimus parochianis dictæ ecclesiæ, quod aliqui dictorum parochianorum fideles et Catholici ab eisdem parochianis deputandi, colligant et percipiant elemosinas et legata quæcumque, quæ fient fabricæ ejusdem ecclesiæ convertenda circa refectionem ipsius ecclesiæ.Libert. Montisol. ann. 1312. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 501. art. 12 :
Quod quilibet de populo filias suas cuilibet Catholico valeat maritare.Itali
Cattolico, eadem acceptione, usurpant.
-
…de statu ecclesiae Anglorum esset agendum, intellexerat enim ueraciter Osuiu, quamuis educatus a Scottis, quia Romana esset catholica et apostolica ecclesia, adsumserunt cum electione et consensu sanctae ecclesiae gentis Anglorum, uirum bonum et aptum episcopatu ,…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…potestates et militares impetus tamquam executuros apostolicae sedis sententiam sive ipse sive rumores creberrimi comminantur, ut miseri homines Christiani catholici graviora formident a catholico episcopo, quam, cum essent haeretici. a catholicorum imperatorum legibus formidabant. Non sinas…
Augustine, Saint, Epistulae. Selections.
-
…sermones eius, atque sanctorum patrum tradidit symbolum, et generaliter omnes sancti et uniuersales synodi, et omnis probabilium catholicae ecclesiae doctorum chorus. Hos itaque sequentes, nos pie atque orthodoxe, iuxta diuinitus inspiratam doctrinam eorum professi credimus…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…eius, quanto magis nos oportet vigilanter agere ne hoc in toto grege plangamus et maxime in eis qui nunc catholicae paci accesserunt et quos nullo modo relinquere possum. Sed quia temporis non sivit angustia ut simul inde nobis diligenter…
Augustine, Saint, Epistulae. Selections.
-
…ita occurrit ac si Beato Petro ; cui data legatione, omnia repromisit facturum praeter reconciliatos, qui se fidei catholicae dederunt, Arrianis restitui nullatenus posse. Sed dum haec aguntur, Symmachus caput senati, cuius Boethius filiam habuit…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…. Obseruabat et regina Eanfled cum suis, iuxta quod in Cantia fieri uiderat, habens secum de Cantia presbyterum catholicae obseruationis, nomine Romanum. Unde nonnumquam contigisse fertur illis temporibus, ut bis in anno uno pascha celebraretur ,…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…comminantur, ut miseri homines Christiani catholici graviora formident a catholico episcopo, quam, cum essent haeretici. a catholicorum imperatorum legibus formidabant. Non sinas ista fieri, obsecro te per Christi sanguinem, per apostoli Petri memoriam ,…
Augustine, Saint, Epistulae. Selections.
-
…, atque inter episcopos considentem dicere fidem suam, simul et prouinciae siue insulae, de qua uenerat. Cumque catholicus fide cum suis esset inuentus, placuit hoc inter cetera eiusdem synodi gestis inseri, scriptumque est hoc modo Uilfridus…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…Caucasum Indumque, nunc ad Aethiopum gymnosophistas Indorumque bracmanas totus lectioni vacans et ipse quodammodo peregrinere. lege virum fidei catholicae pace praefata in plurimis similem tui id est a divitibus ambitum nec divitias ambientem ; cupidum scientiae continentem pecuniae ;…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
-
…Cum enim auditis eum confiteri gratiam dei et adiutorium dei, putatis hoc eum dicere quod et vos, qui catholica regula sapitis, quoniam quid in libro suo scripserit, ignoratis. Propter hoc ipsum librum misi et meum ,…
Augustine, Saint, Epistulae. Selections.