celeritas
celeritas, swiftness, quickness, speed, celerity
- swiftness, quickness, speed, celerity (in good prose; syn.: velocitas, pernicitas; opp. tarditas): velocitas corporis celeritas appellatur, quae eadem ingenii laus habetur, etc., Cic. Tusc. 4, 13, 31: celeritas et vis equorum, id. Div. 2, 70, 144; cf. equitum, Caes. B. G. 1, 48 fin.: navis, Cic. Verr. 2, 5, 34, § 88: pedum, id. Ac. 1, 5, 19: in capiendis castris, Caes. B. G. 7, 46: veneni, the quick effect, Cic. Cael. 24, 60: incredibili celeritate de victoriā Caesaris fama perfertur, Caes. B. G. 5, 53: celeritati studere, id. B. C. 3, 79: Favonio Scipionis celeritas salutem attulit, id. ib. 3, 36 fin.: maximum bonum in celeritate putabat, Sall. C. 43, 4: celeritate uti, to employ speed, Nep. Ages. 2, 2; 4, 4.—In plur. absol.: cavendum est ne in festinationibus suscipiamus nimias celeritates, Cic. Off. 1, 36, 131.—
- 2 Of intellectual and abstract objects: animorum, Cic. Sen. 21, 78: inge nii, v. supra; cf.: calliditas et celeritas ingenii, quickness of device, Nep. Eum. 1, 3: cogitationis, Quint. 10, 3, 19: consilii, Nep. Ages. 6, 2: orationis, Cic. Or. 16, 53; Quint. 11, 3, 111: dicendi, Cic. Fl. 20, 48: syllabarum, id. Or. 57, 191; Quint. 9, 4, 91; 9, 4, 88; 9, 4, 140; 11, 3, 107.
mira ~ate, ne dicam trepida fuga
ceteris ~as fuit subsidium
animus ‥ mundum universum ‥ mira tam ~ate quam subtilitate percurrit
coreccionis manum ‥ cum sceleritate apponi faciemus
proficiscuntur ergo pari sceleritate sed impari voluntate simul itinerantes
- 1. snelheid (v. bewegen) [pedum; equorum; peditum];
- 2. snelheid (v. spreken, handelen, werking e.d.) [verborum; orationis; veneni];
- 3. snelheid, behendigheid, vlotheid [animorum, consilii, ingenii tegenwoordigheid v. geest; respondendi gevatheid].
- celer, swiftness, quickness, speed, celerity: horum (equitum), Cs.: reditūs eius: belli celeritatem morari: in re gerundā: in castris capiendis, Cs.: veneni, the quick effect: incredibili celeritate fama perfertur, Cs.: celeritate uti, N.: celeritate opus est: ne suscipiamus nimias celeritates: animorum: calliditas et celeritas ingeni, quickness of device, N.: orationis: dicendi.
-
…sese confirmaverant, subito omnibus copiis provolaverunt impetumque in nostros equites fecerunt. His facile pulsis ac proturbatis, incredibili celeritate ad flumen decucurrerunt, ut paene uno tempore et ad silvas et in flumine et iam in manibus nostris hostes…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fuga quo in loco res esset quantoque in periculo et castra et legiones et imperator versaretur cognovissent, nihil ad celeritatem sibi reliqui fecerunt. Horum adventu tanta rerum commutatio est facta ut nostri, etiam qui vulneribus confecti procubuissent ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…oppidum actis, aggere iacto turribusque constitutis, magnitudine operum, quae neque viderant ante Galli neque audierant, et celeritate Romanorum permoti legatos ad Caesarem de deditione mittunt et petentibus Remis ut conservarentur impetrant. Caesar, obsidibus acceptis primis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…vulnere accepto equo deciderat, circumsistebant ; si quo erat longius prodeundum aut celerius recipiendum, tanta erat horum exercitatione celeritas ut iubis sublevati equorum cursum adaequarent. Ubi eum castris se tenere Caesar intellexit, ne diutius commeatu prohiberetur ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, et quod ab opere singulisque legionibus singulos legatos Caesar discedere nisi munitis castris vetuerat. Hi propter propinquitatem et celeritatem hostium nihil iam Caesaris imperium expectabant, sed per se quae videbantur administrabant. Caesar, necessariis rebus imperatis ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ut paene uno tempore et ad silvas et in flumine et iam in manibus nostris hostes viderentur. Eadem autem celeritate adverso colle ad nostra castra atque eos qui in opere occupati erant contenderunt. Caesari omnia uno tempore erant agenda…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ad hunc modum locuti, non se existimare Romanos sine ope divina bellum gerere, qui tantae altitudinis machinationes tanta celeritate promovere possent, se suaque omnia eorum potestati permittere dixerunt. Unum petere ac deprecari si forte pro sua clementia…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, languentibus aliis impetum in curiam facturum. Natura ferox, vehemens, manu promptus erat, maxumum bonum in celeritate putabat. Sed Allobroges ex praecepto Ciceronis per Gabinium ceteros conveniunt. Ab Lentulo, Cethego, Statilio, item…
Sallust, Catilina
-
…contineant milites, ne studio pugnandi aut spe praedae longius progrediantur ; quid iniquitas loci habeat incommodi proponit hoc una celeritate posse mutari ; occasionis esse rem, non proeli. His rebus expositis signum dat et ab dextra parte alio…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, omnem eam materiam quae erat caesa conversam ad hostem conlocabat et pro vallo ad utrumque latus extruebat. Incredibili celeritate magno spatio paucis diebus confecto, cum iam pecus atque extrema impedimenta a nostris tenerentur, ipsi densiores silvas peterent…
Julius Caesar, Gallic War