celer
celer, swift, fleet, quick, speedy
he holds a bow and swift arrows in his hand
- I Of corporeal objects: face te propere celerem, Plaut. Trin. 4, 3, 1 (1008): hasta, Liv. Andron. ap. Prisc. l. l.: sagitta, Hor. C. 3, 20, 9; Ov. M. 5, 367: configebat tardus celeres (sc. aves), Att. ap. Cic. Fin. 5, 11, 32: pennae, Hor. C. 3, 29, 53: Mercurius, id. ib. 2, 7, 13: Cynthia, id. ib. 3, 28, 12: Diana, Ov. M. 4, 304: deae, id. ib. 2, 119: rivi, Hor. C. 3, 11, 14: curriculum, Plaut. Stich. 2, 2, 13 (337): flamma, Lucr. 2, 192; cf. id. 5, 302: ignis, Hor. C. 3, 4, 76: motus, Lucr. 4, 177; cf.: celer atque instabilis motus, Caes. B. G. 4, 23, 5: receptus, id. B. C. 1, 59: lapsus, Lucr. 4, 324; Ov. M. 6, 216: ictus, Lucr. 3, 636: impete, id. 6, 334: turbo, Verg. A. 12, 855: venti, Hor. C. 1, 12, 10; 1, 15, 3; 1, 14, 5: cerva, Cat. 64, 341: canis, Tib. 4, 3, 14: equus, id. 1, 2, 70; 4, 1, 91: lupi, id. 2, 1, 20: classis, Cat. 64, 53: ratis, id. 63, 1: navis, id. 4, 2: carina, Ov. M. 9, 447: lintres, Prop. 1, 14, 3: pedes, id. 3 (4), 9, 18: remedia, quickly working, efficacious, Nep. Att. 21, 2.—Poet. with gen. gerund: nandi, Sil. 4, 587.—With inf.: excipere aprum, Hor. C. 3, 12, 11; so id. ib. 4, 6, 39; id. Ep. 1, 20, 25.—Poet., celer for celeriter, Ov. M. 2, 119; 2, 838; 9, 765.—
- II Of mental and abstract objects: oderunt Sedatum celeres, lively, Hor. Ep. 1, 18, 90; cf. Vell. 2, 73: mens, quā nihil est celerius, Cic. Or. 59, 200; cf. Lucr. 3, 183: oratio celeris et concitata, rapid, hurried, Cic. de Or. 2, 21, 88; cf. Quint. 9, 4, 138; 9, 4, 83; 9, 4, 111; 9, 4, 135: consilium, Ter. Phorm. 179.—
- B Implying reproach, rash, hasty, precipitate: consilia, Liv. 9, 32, 3; so id. 22, 38, 13; cf. id. 2, 51, 7; and so iambi (of the fire of youth), rash, hasty, Hor. C. 1, 16, 24: victoria, Caes. B. G. 7, 47, 3: desperatio rerum, Liv. 21, 1, 5: ratione, Lucr. 4, 144; 4, 255; 4, 775: fata celerrima, Verg. A. 12, 507: mors, Tib. 4, 1, 205.—Adv., quickly, speedily (syn.: velociter, cito, continuo, confestim, festinanter).
- a cĕlĕrĕ, Enn. et Nov. ap. Non. p. 510, 9 sq.; Plaut. Curc. 2, 3, 4 (283).—
- b cĕlĕrĭter, Plaut. Curc. 5, 2, 2 (600); Cic. Att. 15, 27, 1; id. Fam. 3, 1, 2; 9, 11, 2; Caes. B. G. 1, 18; 1, 52 et saep.—Comp. celerius, Cic. Verr. 2, 3, 24, § 60; Caes. B. G. 1, 48; 2, 3; Nep. Cim. 3, 2 al.—Sup. celerrime, Cic. Fin. 2, 14, 45; Caes. B. G. 1, 37 al.
per cava telluris clam serpo celerrimus antra
frequens, ~er, assidua, gelomlic, ‥ ~eri,swyftre
~erem irruptionem situs oppidi denegabat
quatinus hic scelerum celer indulgentia detur(
est ergo celebris si celeris, festiva si festina victoria
quanquam ~errimus ad gloriam, multo ~erior tamen ad ruinam
dictum est eis [ballivis ] quod teneant ei scelerem justiciam
“surge ~er! illuc accelera!”
~eriori expedicione quo commode potuerat festinavit
affertur in †~errime [? l. ~errimo ] sacrata potiuncula
➳ arch. celeris, m. , Cat. d. Prisc. Gramm. 7, 57 ; celer, f. , L. Andr. ibid. ; gén. pl. celerum [au lieu de celerium ] C. Aur. Acut. 2, 1, 1 || celerissimus Enn. d. Prisc. Gramm. 7, 57.
- 1. snel, vlug [equus; classis; sagittae; gradus];
- 2. (metaf.) snel (intredend) [remedium snelwerkend; victoria snel behaald];
- 3. snel denkend, behendig [mens].
Celer, appellatus a celeritate, quia quod usus exigit, velocius facit.Eckehardus Junior de Casib. S. Galli cap. 1 :
Qui factum panderet Celer præmittitur.Ibidem :
Currunt illico Celeres, qui Berthæ dicerent.Cap. 10 :
Utinam post illum Celeres, qui equum illum nobilem mihi reducant, mittere velles.Cap. 4 :
Mittit Imperator Celerem quemdam.Julianus Episcopus Toletan. in Chron. :
Dum de iis, quæ in Galliis gerebantur, nuncium Celerem recepisset. Agiles viri,in Vita S. Amandi scripta per Baudemundum cap. 6. n. 23. Paulinus Ep. 24 :
Ut cursorem Dominicum Cardamatem signatis in lege divina antiquorum velocium laudemus exemplis.
- 1 CEL-, swift, fleet, quick, speedy: sagitta, H.: Diana, O.: turbo, V.: venti, H.: navis, Ct.: canis, Tb.: pedes, Pr.: remedia, swift, N.: sequi Aiax, H.: excipere aprum, H.: Iussa deae celeres peragunt, O.: iaculo celer, V.: oderunt Sedatum celeres, lively people, H.: fata celerrima, V.: mens, quā nihil est celerius: oratio, hurried: consilium, T.: motus, Cs.: lapsus, O.— Rash, hasty, precipitate: consilia, L.: Mors, Tb.: desperatio rerum, L.
-
…eos proficisceretur. Re frumentaria provisa castra movet diebusque circiter XV ad fines Belgarum pervenit. Eo cum de improviso celeriusque omnium opinione venisset, Remi, qui proximi Galliae ex Belgis sunt, ad eum legatos Iccium et Andebrogium ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…si nova manus Sueborum cum veteribus copiis Ariovisti sese coniunxisset, minus facile resisti posset. Itaque re frumentaria quam celerrime potuit comparata magnis itineribus ad Ariovistum contendit. Cum tridui viam processisset, nuntiatum est ei Ariovistum cum suis omnibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…durius, concurrebant, si qui graviore vulnere accepto equo deciderat, circumsistebant ; si quo erat longius prodeundum aut celerius recipiendum, tanta erat horum exercitatione celeritas ut iubis sublevati equorum cursum adaequarent. Ubi eum castris se tenere Caesar…
Julius Caesar, Gallic War
-
…est, an sit conprensus, et ipsis morsibus eripitur tangentiaque ora relinquit sic deus et virgo est hic spe celer, illa timore. Qui tamen insequitur pennis adiutus Amoris, ocior est requiemque negat tergoque fugacis inminet et crinem…
Ovid, Metamorphoses
-
…una sit ista tibi. Tu licet abiectus Tiberina molliter unda Lesbia Mentoreo vina bibas opere, et modo tam celeres mireris currere lintres et modo tam tardas funibus ire ratis ; et nemus omne satas intendat vertice silvas, urgetur…
Propertius, Elegies
-
…volando, quantum acie possent oculi servare sequentum. Inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni, tollunt se celeres, liquidumque per aëra lapsae sedibus optatis gemina super arbore sidunt, discolor unde auri per ramos aura refulsit .…
Vergil, Aeneid
-
…nunc opera meae puellae flendo turgiduli rubent ocelli. Phasellus ille, quem videtis, hospites, ait fuisse navium celerrimus, neque ullius natantis impetum trabis nequisse praeterire, sive palmulis opus foret volare sive linteo. et hoc negat…
Catullus, Carmina
-
…qui inopis et optimi viri causae non anteponat in opera danda gratiam fortunati et potentis a quo enim expeditior et celerior remuneratio fore videtur, in eum fere est voluntas nostra propensior. Sed animadvertendum est diligentius, quae natura rerum…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…cum suis omnibus copiis nuntiatum esse quadridui iter Laudicea afuisse tum cum Dolabella eo tenderet. quam ob rem opinione celerius confido sceleratissimum latronem poenas daturum. iiii N. Iun. Pergae. Scr. Athenis viii K. Iun…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…hac oratoria laude caruerunt. Volo enim ut in scaena sic etiam in foro non eos modo laudari, qui celeri motu et difficili utantur, sed eos etiam quos statarios appellant, quorum sit illa simplex in agendo veritas ,…
M. Tullius Cicero, Brutus