cereus
cereus, waxen, of wax
cereus2, a wax-light, taper
Frieze-Dennison Vergil
cēreus, a, um: adj. (cēra), waxen, 12.589.
Could not find cereique in Logeion dictionaries.
cereique Noun: masculine nominative plural, Adjective: masculine genitive singular, Noun: masculine vocative plural, Noun: masculine genitive singular, Adjective: masculine vocative plural, Adjective: masculine nominative plural, Adjective: neuter genitive singular of cereus
cērĕus, a, um, adj. [cera], waxen, of wax.
- I Prop., Cic. N. D. 3, 12, 30: effigies, Hor. S. 1, 8, 30: imago, id. ib. 1, 8, 43; id. Epod. 17, 76; cf. id. Ep. 2, 1, 265: castra, cells of wax, honey-comb, Verg. A. 12, 589; cf. regna, waxen realms, id. G. 4, 202: simulacra, Ov. H. 6, 91.—
- B Subst.: cē-rĕus, i, m. (sc. funis), a waxlight, wax taper, Plaut. Curc. 1, 1, 9 (9); Cic. Off. 3, 20, 80; Sen. Ep. 122, 10; id. Brev. Vit. 20, 5; id. Tranq. 11, 7. Such waxlights were brought by clients to their patrons as presents at the time of the Saturnalia, Fest.s.v. cereos, p. 54 Müll.; Macr. S. 1, 7 and 11; Mart. 5, 18.—
- II Meton.
- A Wax-colored: pruna, Verg. E. 2, 53; cf. Ov. M. 13, 818: abolla, Mart. 4, 53: turtur, id. 3, 58: cerei coloris electrum, Plin. 37, 2, 11, § 33.—*
- B Pliant, soft, like wax: bracchia Telephi, Hor. C. 1, 13, 2.—Hence,
- C Trop., easily moved or persuaded: cereus in vitium flecti, Hor. A. P. 163.
cērĕus, i, m., v. 1. cereus, I. B.
cēreus, a, um (cera), I) wächsern, nihil cereum, Cic.: imago, effigies, Hor.: campus, Schreibtafel, Titin. fr.: castra c., Wachszellen, Verg.: cellae cereae, Augustin. in psalm. 118. serm. 22. no. 7. – subst., cēreus, ī, m., die Wachskerze, die Wachsfackel, Cic. u.a. (vollst. funalis cereus, Val. Max. 3, 6, 4): solche Wachskerzen wurden an den Saturnalien von den Klienten den Patronen zum Geschenk dargebracht, Mart. u. Macr.: bei Leichenbegängnissen vorangetragen, Sen. – II) meton.: 1) dem Ansehen nach wachsartig, bald = wachsfarbig, wachsgelb, color, Plin.: pruna, Verg.: poma, Mart.: prata, Corp. inscr. Lat. 5, 3635. – bald = blendend weiß wie Wachs, brachia, Hor. carm. 1, 13, 2. – bald = von gelbem Fett glänzend, fett, ficedula, turtur, Mart.; od. im üblen Sinne = fettig, schmierig, lacerna, Mart.: abolla, Mart. – 2) geschmeidig wie Wachs, fügsam, m. folg. Infin., cereus in vitium flecti, Hor. de art. poët. 163.
quibus [apes ] ~ea castra conficiunt [cf. ]Verg. Aen. XII 589
oblato pede ~eo ‥, post modicum consurgens jam mitigatum valde pedis dolorem sentit
invenit tanquam ‥ ecclesiam ~eam, nulla tamen mellis gutta perfusam
dicebatur ‥ ~eas fecisse effigies regis ‥ et Alicie, quibus ‥ effecit ut dicta Alicia potuit a rege quicquid voluit obtinere
in candelis ~iis et albis emptis
A. recognovit ‥ quod remisit ‥ totum jus et clamium ‥ que habuit ‥ in tribus debitis subscriptis ‥, unde partes ~ee in archa cirographarum Londinie [? sc. erant ] die quo istud starrum factum fuit
detestans ~eam curie flexibilitatem
ut de numero candelarum sit, omnes manu ~ea debent extingui. et quidem per manum ~eam intelligitur manus illa quam vidit Balthasar scribentem in pariete [cf. ]; ‥ vel, quod melius est, manus ~ea representat manum Jude, que fuit ~ea, id est ad malum flexibilis [Dan. v 5 cf. ]Matth. xxvi 23
hec sunt nomina doctorum ~eorum ‥ ; et vocantur tales doctores qui gracias ab universitate per literas dominorum cera signatas extorquere nituntur, vel aliter quia, sicut cera a facie ignis fluit, sic ipsi asperitatem studii fugiunt
in camera super domum ~eam
le waxhous
sederunt juxta [in navi ] diacones, unus crucem ‥ auream, alter caereas tenens ardentes
quartus [gradus est ] accolitus, id est portitor ~ei
ad Matutinas ‥ ~ei ‥ accendantur
~eus,wexcandel
~eus,tapor
thesaurarii officium est ‥ super quodlibet altare j ~eum invenire
erat quidam ligneus tabulatus inter feretrum et magnum altare, super quem duo ~ei, quos solebant custodes feretri reclutare et ~eum ~eo superponere et indecenter conjungere
ne ~ei sophistici in ecclesiis habeantur
cives ‥ obtulerunt magnos ~eos ad altare S. Edwardi, sc. quolibet officio j ~eum quadratum
in cameram ejus de nocte intrans cum sereis illuminatis
grossi ~ei vocatitorches , ‥ parvi ~ei vocaticerges
in ij unceis ~ei nigri emptis
qui bene docet et male vivit, videtur ut ~eus, qui aliis novit lucem exponere se vero in malis suis consumere
ad caput meum unus sereus et alius ad pedes
sustentent ‥ ~ios ‥ in capella
portare ~eas, urceolum ‥, illa ‥ possunt bene facere pueri
procuratores artis coquorum universitatis Oxonie ‥ in quadam causa subtraccionis invencionis quorumdam ~eorum vulgariter vocatorumcoke lyght
hic ~ius,a serge ‥, hic cerreus, A.a torche
pro factura ‥ seriorum
~eum parari sibi fecit ad modum et qualitatem tibie cum ipso pede
sedit Zozimus [ob. 418 ] qui ~eum Paschalem instituit
in sabbato Pasche ‥ propter ~ee candele quam ~eum nominamus consecrationem
ut post festum S. Trinitatis fiant ~ei minoris portionis de ~eo paschali, qui tantum cedant in usus pauperum mortuorum
candelabrum ad ~eum paschalem ‥ ad ipsos parochianos pertinere
percipit ecclesia ad ~eum paschalem de singulis carucis curie j d.
cereus est Pasche lux mundi
j liber pro sereo paschali benedicendo(
postea accendatur ~eus super hastam solus de novo igne, ceteris luminariis extinctis. ‥ deinde sequatur benedictio ~ei paschalis
in die Natalis Domini ad utrasque vesperas et ad missam octo ~eos debet [thesaurarius ] administrare, unumquemque unius lib. ad minus, circa altare et duos coram imagine B. Marie
offeret in festo S. Andree ‥ j ~eum trium lib. cere in magna missa post offertorium ad manum domini missam celebrantis
in filis emptis adwebethrede ad ~eos sacramentales
ad inveniendum quendam ~eum ardentem ad altam missam ad elevationem Corporis Christi
postquam solempnitas sepulture mee fuerit completa, remaneant in ecclesia mea parochiali duo ~ei sacramentales
cum ‥ die S. Mariae plebs universa ‥ per ecclesias ‥ procedit datasque a pontifice cuncti ~eas in manibus gestant ardentes
in Purificatio[ne ] S. Mariae sint caerei ordinati in aecclesia, ad quam fratres ire debent ut inde petant luminaria
persone vel vicarii debent invenire duos ~eos processionales
xlix portitoribus ~eorum regine de Londonia usque Westmonasterium(
~ei processionales deficiunt
1 cērĕus, (12) a, um (cera), de cire, en cire : Cic. Nat. 3, 30 ; cerea effigies Hor. S. 1, 8, 30, portrait en cire ; cerea castra Virg. En. 12, 589, les cellules des abeilles || couleur de cire, blond : cerea brachia Hor. O. 1, 13, 2, bras blonds || cireux, graisseux : Mart. 4, 53, 5 || [fig.] flexible, maniable : [av. inf.] cereus in vitium flecti Hor. P. 163, prenant [comme une cire] lʼempreinte du vice.
2 cērĕus, (13) ī, m. , cierge, bougie de cire : Cic. Off. 3, 80 ; P. Fest. 54.
- 1. van was, wassen [imago];
- 2. (poët.; postklass.) waskleurig, wasgeel [poma], ook (Hor.) wit als was [bracchia];
- 3. glanzend van vet, vettig;
- 4. soepel als was, zacht, gemakkelijk te buigen; II. subst. ī m waskaars, fakkel van was.
Per parochias concessit licentiam benedicendi Cereum Paschalem.Ita etiam Amalarius lib. 1. de Eccl. Offic. cap. 18. Rupertus lib. 6. Divin. Offic. cap. 28. 29. Durandus lib. 6. Ration. cap. 80. Sigebert. ann. 407. et alii. At Baronius ann. 418. n. 70. observat illius usum longe antiquiorem, cum Hymnum de eo scripserit Prudentius qui inter ejus opera legitur. Proinde existimat Zozimum statuisse, ut Cereus Paschalis, qui in majoribus Basilicis tantum accendi soleret, æque singulis parochiis concederetur. Alii vero contendunt Hymnum hunc qui
ad incensum lucernæinscribitur, non esse de Cereo Paschali, sed Hymnum vespertinum de lumine quod olim vespere quotidie in Ecclesia solenni quodam ritu accendebatur, a quo Lucernarius dictus. Certe ritum hunc Cerei Paschalis antiquissimum esse docet Ennodius, qui obiit ann. 521. apud quem exstant duæ Benedictiones Cerei Paschalis, Opusc. 9. et 10. et Epistola ad Præsidium Diaconum
de Sabbato sancto Paschæ, Honorium lib. 3. cap. 101. 102. Aimoinum de Miraculis S. Bened. 31. Chron. Casin. lib. 3. cap. 31. Concilium Bituricense ann. 1031. cap. 13. Missale Gothicum pag. 325. Gallicanum pag. 467. Usus antiquos Ordinis Cisterciensis cap. 23. Gavantum, Menardum ad libr. Sacramentor. Gregorii M. Sirmondum ad Ennod. Henricum Valesium lib. 4. de Vita Constantini cap. 22. etc.
Item quod dicti tres proceres....... plenam habeant potestatem eligendi...... homines, qui quærant officinis ecclesiæ parrochialis, utpote candelæ B. Mariæ, operi,... Cereo Paschali, cereo S. Macarii, et cæteris ipsius ecclesiæ officinis.Vide Agnus et Crux.
Medietatem de unaquaque carta, unam medallam Claromontensem debent de Cera Paschali.Occurrit rursum alio loco.
Tabella, quam
Paschalemvocant, in qua
Præcentor inscribit quotus annus sit dominicæ Incarnationis, quota Indictio, Concurrens et Epactæ, ut est apud Udalricum in Consuetud. Cluniac. lib. 1. cap. 14. Præterea
circulus Lunæ, terminus Paschæ, litera Dominicalis, dies Dominicus Paschæ, Luna ipsius diei, et aureus numerus, Pontificante N. Papa, et quot anni sunt Pontificatus ejus, regnante illustrissimo Rege Francorum, et quot anni sunt regni ejus, et a nativitate ejusdem, ut est in veteribus Consuetud. Floriacensis Cœnobii cap. 1. Ejusmodi tabellarum Paschalium, quas
Indiculosvocat, meminit Beda de Temporum ratione cap. 47. Induntur præterea anni Pontificatus Episcopi diœcesani, et aliquot alii annorum characterismi, qui Ecclesiarum proprias festivitates, solennitates, dedicationes, et ejusmodi spectant, uti ex tabula sequenti patebit, quam ex Regesto Cam. Comput. Paris. sign.
Qui es in cœlis, fol. 208. eruimus :
Titulus Cerei Paschalis Capellæ Regis Paris. scriptus in Pascha anno Dom.
Annus ab origine mundi 6526.
Annus ab Incarnat. Domini 1327.
Annus a Passione Domini 1294.
Annus Indictionis 10.
Annus Bissext. 3.
Annus susceptionis sanctæ Coronæ spineæ 88.
Annus susceptionis sanctæ Crucis, Sanguinis Domini, Catenæ cum magna parte sepulcri et vestimentorum infantiæ, et quadam tabula quam tetigit facies Christi, et quodam frusto ligni sanctæ Crucis, et sanguine qui fluxit de Imagine Christi percussa, et cum lacte B. Mariæ Virginis, et superioris parte capitis B. Joannis Baptistæ, cum capitibus S. Clementis, S. Blasii, et S. Simeonis, 87.
Annus susceptionis sacrosancti ferri et lanceæ cum veste purpurea et arundine et spongia Domini, et cum linteo quo fuit procinctus in Cœna, et cum Peplo B. Virginis et Virga Moysi, 79.
Annus dedicationis Capellæ 87.
Annus transitus S. Ludovici 57.
Annus canonizationis ejusdem 29.
Annus translationis capitis ejusdem 20.
Annus ætatis Caroli Regis præsentis 32.
Annus regni ejusdem 6.
Annus Episcopatus Hugonis Paris. Episcopi 2.
In missa debet fieri oblatio duorum panum, duarum pintarum vini, et unius peciæ argenti seu monetæ fixæ in uno Cereo per aliquem de genere instituentis tunc præsentem.Vide supra Candela nummata.
Paschalis, ob solemnem nimirum illius benedictionem sic dictus. Charta Roberti Carnot. episc. in Chartul. Guill. abbat. S. Germ. Prat. fol. 94. v°. :
Per medium similiter benedictum partientur(monachi et presbyter) Cereum.
Ad refectionem panis et aquæ pergant. Post prandium erigatur columpna Cerei.
Cereus paschalis, qui in processionibus deferebatur, ex quo præparabantur cruces præstigiis maleficiisque arcendis, ut putabant, idoneæ. Charta ann. 1398. inter Probat. Hist. Autiss. pag. 130. col. 1 :
Dictus parvus Cereus per totam hebdomadam in Vesperis, et ardens portatur in processionibus, quæ fiunt in Vesperis per totam hebdomadam Paschæ et non plus, et de cera ipsius parvi datur omnibus de ecclesia modicum die Ascensionis Domini in missa, ad faciendum cruces, quæ poni consueverunt in liminaribus et ostiis eorum.
capsasseu reliquiarum thecas solet accendi. Cerem. vet. eccl. Carnot. :
In Sabbato quatuor tantum Cerei capsales accenduntur ad officium usque ad reditum a fontibus.Chartul. ejusd. eccl. :
Debet(matricularius) ponere super altare et accendere tresdecim Cereos capsales et unum in pelvibus argenteis.
Item dominus episcopus debet habere tertiam partem de Cereo comitis, qui dicitur ponderari sexaginta libra ceræ.Vide Ceragium, Cerale et mox
Dominus rex et heredes sui tenentur facere reddi nobis episcopo et successoribus nostris lx. solidos annuatim pro Cereo, qui de eodem cereo debetur et xlv. solidos pro Cereis Corbolii et Montisletherici.
Tendadictum, ubi Corpus Christi asservatur, accenditur. Charta ann. 1398. inter Probat. Hist. Autiss. pag. 129. col. 1 :
Thesaurarii tenebuntur..... facere ardere nocte dieque continue singulis diebus tres Cereos, tantes vulgariter nuncupatos, in tribus bacilibus pendentibus et suspensis ante Corpus Christi.Vide Tant et Tenda 1.
Sevestre Sohier administrateur des Cierges de vertus, ardansVide Virtus 2.continuellement en l'église cathédralle de saint Brieuc.
Et de civada sestarios duos et ad kalendasiiii. denarios etiiii. Cereos de Canbe, et hunum hominem ad opera tota septima cum suo pane. (Cart. Concar. Ruthen. p. p. Desjardins, p. 163.xi. sæc.).
cēreus (1) adj.
- cera, waxen, of wax: nihil: effigies, H.: neque proponi cereus opto, offered for sale in(a statue of) wax, H.: castra, i. e. honeycomb, V.: regna, realms of bees, V.—Wax-colored: pruna, V.—Pliant, soft: bracchia Telephi, H.— Fig.: cereus in vitium flecti, easily persuaded, H.
cēreus (2) ī, m
- 1 cereus, a wax-light, taper.
Cereus
A wax candle with a rush wick. See candela.