circumstantia
circumstantĭa, ae, f. [circumsto] (post-Aug. and rare).
- A standing round, a surrounding: hostium, Gell. 3, 7, 5: aquae, aëris, Sen. Q. N. 2, 7, 2 (as transl. of the Gr. ἀντιπερίστασις).—*
- B Concr., a surrounding circle, a band, troop: angelorum, Tert. Or. 3.—
- II Trop., the state, condition, circumstances, attribute, quality: rerum negotiorumque, Gell. 14, 1, 15; 14, 2, 2; Tert. Bapt. 17: hoc genus argumentorum sane dicamus ex circumstantiā, quia περίστασιν dicere aliter non possumus, * Quint. 5, 10, 104.
circumstantia, ae, f. (circumsto), als Übersetzung von περίστασις, I) das Umherstehen, die Umgebung, hostium, Gell.: aquae, aëris, Sen. u. Oros. – meton., der umgebende Kreis, die umgebende Schar, angelorum, Tert. de orat. 3. – II) übtr., a) der Umstand, die Beschaffenheit, Gell. u. Eccl.: im Plur. b. Tert. de anim. 47. Boëth. de top. 4 in. Serv. Verg. Aen. 2, 384. – u. der Inbegriff der Umstände, dicamus ex circumstantia, Quint. 5, 10, 104. – b) die beengende Umgebung = Druck, Gefahr, Unglück, Tert. de ieiun. 9 u. ö.
Deum ‥ adesse omnibus ‥ immensurabili circunstantia
rex et ~ia tota misericordia moti ad lacrimas pro Galone supplicant
facilis est solutio si singulorum consideratur evangelistarum huic loco ~ia
plenaria causa septem habet ~ias: personam, factum, tempus, locum, modum, occasionem, facultatem
ut ‥ nos faciatis de ~iis certiores
pensatis diligenter ~iis que in presenti ‥ negotio nos et vos contingunt
~ie anxie et brevitas temporis non permiserunt
jus meum et ~ias corone nostre defendere non pretermittam(
examinatis ‥ ~iis ‥ contingentibusdic tum testamentum
de etate, statura aut ceteris corporum ~iis
eque clare et aperte quoad omnes ~ias visionis cognoscit Deus possibilia non existencia sicut preterita vel futura(
ista feci propter ~ias que tunc erant
non modicum desiderant cordis mei intrinceca de status vestri ~iis rumores placibiles exaudire
propter certas ~ias per me eis ad tunc declaratas
omnes ~ias peccatorum is qui confitetur aperiat(
presbyter adulter ‥ propter ~ias rem aggravantes ‥ exemplo terribili puniri meruit
qui mittuntur deferant secum litteras continentes genus peccati et ~ias sufficienter
sacerdos ‥ peccata inquirat ‥ inusitata ‥ non nisi a longe et per ~ias
quoddam est malum nature ‥ ; aliud est malum moris, et tale est in voluntate ~iarum que reddunt opera mala
circa peccatum sunt sex ~ie [ME: ] que illud velant: persona, locus, tempus, modus, numerus, causatotagges
ex ~iis bonificantibus actus moraliter
quod peccatum aliud est culpabilius ‥ quam aliud, provenit non solum ex natura actus sed quandoque propter ~ias aggravantes
quas quidem cartas in omnibus punctis, condicionibus, articulis et ~iis suis ‥ ratificamus
cartam ‥ in omnibus et singulis punctis suis, articulis, condicionibus et modis ac ~iis suis
auctoritatem ‥ treugas ‥ faciendi ‥ cum quibuscumque clausulis, condicionibus, modificacionibus et ~iis necessariis, utilibus vel oportunis(
hujus eximie festivitatis [sc. translationis S. Thome ] ~ias, quas et vidi et audivi, non refero
prodesse possunt ‥ quemadmodum omnes solemnitates, eciam corporales, que fiunt circa novos milites, nupcias, bella, inthronizaciones prelatorum et eciam secularium potestatum ‥, si absque permixtione vanitatis ‥ fiant cum debitis ~iis ad honorem Dei
[οὐσία ] ex his ~iis suis intelligitur existere, loco, dico, quantitate, situ, additur etiam tempus. ‥ categoriarum igitur quaedam circa οὐσίαν praedicantur, quae veluti περιοχαί, id est ‘circumstantes’, dicuntur, ‥ quaedam vero in ipsa sunt
duplex est conceptus universalis: quidam cum ~ia particulari sibi appropriata, ut ‘hoc corpus’; ‥ alius est sine tali ~ia(
charissimo amico suo H. ‥, salutem et ~iam labiorum
ut ‥ ponat de cetero populus ori suo custodiam et mundus suis labiis ~iam silencii et clausuram
desinite ‥ nos tam maliciose tedere poniteque pre rubore hostium [i. e. ostium ] ~ie labiis vestris
circumstantĭa, æ, f. (circumsto), ¶ 1 action dʼentourer, dʼêtre autour : Gell. 3, 7 ; Sen. Nat. 2, 7, 2 ¶ 2 situation, circonstances : Gell. 14, 1, 14 || [rhét.] ex circumstantia (περίστασις), dʼaprès les particularités de la cause : Quint. 5, 10, 104.
- 1. het omringen;
- 2. omstandigheid, toestand;
- 3. (eccl.) context, samenhang.