claudere

1 claudēre [CL] , to limp. †clandire, claudicare GlC C 476; 14‥ ~eo, A. to halte WW; to halte, claudicare, ~ere CathA.

2 claudĕre [CL] 1 to close, shut: a (door or sim); b (as means of sequestration); c (receptacle); d (mouth, eyes, hand, or sim); e (road, passage, flow of liquid, etc.; also fig.). a dum foribus clausis ‥ / pacifer intraret Christus salvator in aulam Aldh. CE 4. 6. 11; latebre / ‥ / introitus quarum stat clausus et exitus harum Wulf. Swith. prol. 129 (cf. ib. 153: [musas, i. e. organ-stops] has aperit clausas, iterumque has claudit apertas); clausis hostiis [AS: betynedum durum] (Quad.) GAS 77; s1170 ipse ecclesie fores clausit mox et seravit H. Bos. Thom. VI 1; 1220 invenit hostium clausum et firmatum sera SelPlCrown 139 (cf. ib. 179: voluit ingredi [in ecclesiam] et capellanus clausit hostium); 1236 quidam fenestralli ad aperiendum et ~endum Cal. Liberate VI 2417; 1451 ita tamen quod porte et posterne ‥ temporibus ad hoc debitis ‥ ~antur et aperiantur Pat 473 m. 3. b c1245 distringat in predicto tenemento namia capiendo vel, si necesse fuerit, hostia ~endo donec de predicta elemosina fuerit satisfactum Deeds Newcastle 92; 1294 hostium suum ~etur per ceruram donec plegios inveniat CourtR Hales 266. c clausae per campos et tumbae sponte patescunt Aldh. VirgV 279; sacculum clausum et quasi seris obstantibus obfirmatum repperit R. Cold. Cuthb. 129; fontes sub sera clausi teneantur Conc. Syn. 68; s1453 attulerunt ei duas cistas parvulas, clausas firmiter et seratas Reg. Whet. I 118. d reprehensorum claudentes labra loquentum Aldh. VirgV 2834; clauduntur lumina somno Id. Aen. 100. 6 (cf. ib. 61. 4: per me multorum clauduntur lumina leto); in retinendis exterioribus, que a digitis occupata sunt, ~endos esse eosdem necessarium duco Adel. QN 37; mors ‥ ~it oculos ne sint curiosi Ailr. Serm. 16. 301b; protensione labiorum se exterius ~encium Gros. Gram. 21. e sator arcitenens dissolvit competa clausa Aldh. VirgV 1538 (cf. WW: 9‥ competa clausa, betyndan wega gelætan); femina ceu quondam fluxu vexata cruoris [cf. Matth. ix 20] / ‥ / claudebat patulas extemplo credula fibras Ib. 1795; oppilavit, clausit, gegiscte GlC O 206; venatica clientulis suis ~it ascensum J. Sal. Pol. 398B; 1312 pro claustura ‥ portalium infra castrum ‥ muro clausorum ne ‥ capti ‥ exire clam possent RGasc IV app. p. 563b; s1352 fecit [dux] ‥ ~ere viam cum retibus Knighton II 74; s1443 fossata sua ‥ ~ere et aperire, prout melius sibi viderit Croyl. Cont. B 520. 2 (p. ppl. clausus): a (of clothes) closed, fastened up. b (of feet) webbed. c (of sounds) stifled, hushed. d (w. cathedra or sim.) ‘close’, boarded. e (as sb. f.) sluice; cf. exclusa. a 1189 mittite ei [legato] pellicium grisium ~um, bonum et amplum Ep. Cant. 315; 1217 sacerdotes ~a desuper deferant indumenta Conc. Syn. 63; 1224, 1237 (v. cappa 3b); NLA I 316 (v. cappa 1c); 1341 (v. corsettum b); 1342 supertunicas ~as de nigro brunetto vel bluetto MonA VI 702b; 1425 quod magister, fratres, et sorores ‥ habitu decenti ‥ utantur ‥ ac ‥ superior vestis vel supertunica vel toga sit et rotunda, undique ~a . ‥ sorores eciam velo albo utantur ‥ cum togis ‥ et mantellis talaribus seu capis vel clochis ~is Ib. 660b; 1460 caligis ~is (v. caliga 1b). b Gir. TH I 16 (v. aperire 2e); ut [cigni etc.] pedes haberent latos ~os et indivisos propter natandi necessitatem Bart. Angl. XII 1; habet aquila unum pedem ~um ad modum anseris ‥, alium vero ‥ divisum Bad. Aur. 118. c clarior ecce tuba subito vox faucibus haesit, / auribus adpositis murmura clausa ciet Alcuin Carm. 8. 110. d 1396 j tabula ~a cum ij foliis (MinAc Moulsham) MFG; 1553 de ‥ una cathedra ~a, A. one close cheire, ‥ uno ~o scabello, A. one close stole Pat 852 m. 28. e a1235 ubi ad stagnum nostrum de Forthdyk ~a habeatur, que toties aperiatur quoties cursum aquarum ‥ per retentionem ‥ aque contigerit impediri (Concordia) Meaux I 411 (cf. ib.: clusam). 3 to close (a book or document). b (p. ppl. clausus, of letters or sim.) ‘close’, i. e. closed by sealing. c (p. ppl. as sb. f. pl., sc. litterae) letters close. legente eo ‥, si violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem atque ‥ orationi incumberet Bede HE IV 3 p. 210; circa ~enda et aperienda volumina sit matura modestia R. Bury Phil. 17. 217; 1435 hunc nostrum processum ‥ firmiter ~i, ligari atque ‥ sigillari ‥ decrevimus (Attest. Lit. Papae) Amund. II 56. b 1190 per breve ipsius regis, quod ~um venit ad Scaccarium Pipe 155; 1203 cancellatur, quia idem L. postea habuit alias litteras ~as de eodem Pat 25a; 1205 rotulus litterarum ~arum de anno regni regis Johannis septimo Cl 33b; 1226 (v. brevis 10a); 1236 litteras nostras, quas vobis mittimus ~as singulis directas, et similiter patentes, directas universis Cl 511; s1266 tulerunt litteras domini regis ~as et patentes Leg. Ant. Lond. 85; 1291 episcopo exhibentes litteram universitatis Oxon’ ~am sub hac forma (Reg. Linc.) EHR XXVI 505; 1295 per litteras vestras, cum inquisicione tamen ~a, patentes Reg. Cant. I 14; 1324 brevia illa ~a non gerunt vim recordi MGL II 331; 1381 que vobis certificamus per has litteras nostras patentes et ~as AncC XLIII 13; 1416 prout patet per literam domini comitis ~am sub sigillo suo ExchScot 250; 1466 cum ‥ litteris papiris, scripturis ~is et apertis RScot 421a. c 1223 [cancellatur] quia in rotulo ~arum Pat 416; 1225 in dorso ~arum est breve ~um de Francia Ib. 552; 1242 rotulus ~arum post transfretationem domini regis in Wasconiam Cl 441; 1266 ~e de anno regni regis H. ‥ 1mo Cl 261; 1321 irrotulatur istud breve in ~is mense Maii Reg. S. Aug. 184; 1327 hic mutatum fuit magnum sigillum, prout patet in memorando in dorso ~arum RScot 222a (cf. CalCh IV 456). 4 to enclose, shut in, confine: a (thing); b (person); c (fig); d (as recluse or monk). e to include, confine, restrict. a retibus aequoreas claudentem marmore praedas Aldh. CE 4. 5. 4; mel lentescens cerarum machina clausum Id. VirgV 1599; ut [reliquie] magis fixo loco ~erentur Eadmer Wilf. 57; Garl. Tri. Eccl. 141 (v. 1 corbana); 1276 habeant sigillum commune clausum, [quod] debent custodire duo boni viri ‥ ville RGasc II 15. b virum claudunt ergastula sacrum Aldh. VirgV 1209; c1220 quem claudere mundus / non potuit, claudit uterus, clausoque meatu / egreditur factus in tempore qui fuit ante / tempora H. Avr. Poems 43. 19–20. c dum [comitis uxor] aliquandiu caecitatis hujus nocte clausa maneret Bede HE IV 10. d s1058 exiens de Colonia causa ~endi cum abbate ‥ ad Fuldam (Marianus Scotus) Fl. Worc. I 217; 1274 illis qui ‥ carnem suam ‥ crucifigunt in castris claustralibus se ~endo (Lit. Papae) Cart. Cockersand 31. e tempora in arsi et thesi accentibus discernuntur, qui tribus locorum limitibus ~untur, id est ultimo, paenultimo, antepaenultimo Aldh. PR 112; omne quod ~itur aliquatenus loco aut tempore minus est quam quod nulla lex loci aut temporis coercet Anselm (Prosl. 13) I 110; carmine quis poterit claudere cuncta brevi? Neckam DS III 170; sub numero certo claudit sapientia cives / angelicos, celos, sidera, signa, polos Ib. IV 300. 5 to enclose, surround, encircle (land). b to enclose (town) w. wall, fortify. c to enclose (land) w. fence, ditch, or sim.. d to construct (fence, ditch, or sim.) as means of enclosing. e (absol.) to make enclosure. f (w. campus) champ clos. ad monasterium Mailros, quod Tuidi fluminis circumflexu maxima ex parte ~itur Bede HE V 12; 1326 non vacat nunc computare ‥ de domibus infra interiorem clausuram nec de medio muro ~ente ExchScot 58. b 1167 in operatione civitatis Cantuarie ~ende Pipe 196; 1189 ipsi auxilium prestabunt ad ~endam villam (Hereford) BBC 94; nullum mercatum sit ‥ nisi in civitatibus regni nostri et in burgis clausis et muro vallatis (Leis Will. Retr.) GAS 491; 1220 concessimus burgensibus nostris Salopie, in auxilium ville ‥ ~ende, ‥ quod capiant [etc.] Pat 238; 1289 (v. burgus 1); s1356 subjugavit ‥ quandam villam clausam in Kersyn vocatam Mirabeu cum castro fortissimo Avesb. 135b (cf. ib.: cum xxx castris, villis clausis et fortaleciis). c rustici curtillum debet esse clausum [AS: betyned] estate simul et hieme (Quad.) GAS 107; terrain ~endam [AS: to tynanne] (Ib.) Ib. (v. compascualis); c1163 (1285) concedo ut habeant parcos suos clausos ‥ et habeant omnes bestias quas in eis capere possint CalCh II 305; W . ‥ tenet ad firmam dominium cum instauramento iiij carucarum ‥ et cum grangia et bovaria et curia clausa Boldon Bk. 19; 1196 ipse coluit terram illam ut illam que est crofta sua quam ipse ~ere potest et hospitari CurR I 27; 1203 furatus est iiij porcos domini sui in bosco de Bech’, qui est clausus de haia et seratus Ib. II 231; 1203 x s. de firma terre clause in castello de K. Pipe 30; 1218 concessimus ‥ quod possit ~ere quandam partem bosci sui ‥ ad faciendum inde parcum Pat 135; c1228 ex illis [planchiis] clauserunt parcum episcopi Feod. Durh. 259; 1240 (v. clausio b); 1263 quod habeant ‥ porcos suos ‥ quietos in toto foresto meo preter in haias meas nunc clausas (Ch.) EHR XVI 333; 1315 debent ~ere curiam prioris Year Bk. XVII (Selden Soc. XLI) 161; 1370 ~at tenementa sua in fronte et a retro Hal. Durh. 92. d 1167 pro hericio ~endo Pipe 197; 1250 (v. cursus 5b); 1275 xv virgate ‥ terre native, quarum quelibet debet ~ere j perticatam sepis circa curiam de Mailing [Suss] (Ext.) Gavelkind 22; c1283 debet ~ere v virgatas haie, que vocantur gavelmerke Cust. Battle 6; 1288 (v. 1 clapera); 1304 excepto subbosco pro ‥ sepibus ~endis Cant. Cath. Pri. 212; 1307 in iij quarentenis et v perticis haye ~endis circa copicium in bosco Crawley 253; 1356 [hominibus] ~entibus fossatum circa ‥ pratum Ac. Durh. 121. e qui divisionem habet juxta terram regis, ~at contra regem aut custodiat (Inst. Cnuti) GAS 614; 1232 salvo eidem M. rationabili estoverio suo ad ardendum et ~endum et edificandum BNB II 519; 1416 habent diem ‥ certificandi qui de jure ~ere debent circa manerium CourtR Banstead. f s1390 (v. campus 3c). 6 (p. ppl. clausus as sb. n. or f.) close, enclosure, plot of enclosed land. b close (leg.), (boundary of) tenement protected by law of trespass. c close (of castle). d close (of church or religious house). e confined space. c1180 licentiam construendi duo oratoria in ~is suis Reg. Paisley 78; 1192 remanet eidem W. capitale mesuagium cum toto ~o (Ch.) CurR RC I app. cvi; 1209 (1252) quieta de ‥ operationibus castellorum, ‥ pontium, calcearum et aliarum ~arum CalCh I 384; 1207 quod possit includere in ~o parci sui de Well’ [Som] quantum voluerit de chemino regali ‥ et quod dimittat ad cheminum tantundem de alia terra extra illud ~um Pat 77a; 1218 [dedit] iiij acras in uno ~o ‥ ad curtilagium faciendum Ch. Sal. 83; 1280 W . ‥ ampliavit ~um suum ‥ et clausit parvo fossato et bassa haya sine waranto; ideo ‥ ~a prosternatur (TRForest Proc. 231) SelPlForest lxxxi; 1401 terras, prata, pascua, pasturas et ~as FormA 141; 1543 totum illud ~um nostrum vocatum the greate close continens ‥ iiij acras Pat 725 m. 28. b 1270 transgressionem quam fecit currendo in ~o monachorum ‥ quod est infra metas foreste nostre Cl 197; 1378 noctanter ~um Johannis ‥ felonice fregit et Aliciam servientem ‥ predicti J. ‥ rapuit Rec. Leic. II 180; 1391 intravit ~um ‥ in hamsok et cum scala quadam ascendit ad fenestram domus Leet Norw. 70. c 1183 vic. r.c. de ix s. de terra que est in ~o castelli de Kenillewurda Pipe 40. d c1180 cum ~o in quo sita est capella Act. Hen. II II 152; c1200 nec habebant [monachi] ~um, sicut nunc habent sed erant circumdati muro alto, qui erat eis pro claustro Chr. Abingd. II 272; c1226 retinuimus ‥ jurisdictionem ‥ tam in prebenda quam in civitate, salva libertate ~i Reg. S. Osm. I 269; si equitet extra ~um Ac. Beaulieu 203; s1332 accessit ‥ archiepiscopus ad civitatem Exonie sed non fuit sibi permissum ecclesiam neque ~um intrare Ad. Mur. 65; 1333 quidam dicunt quod [P. de D. presbyter] non est liber infra ~um S. Augustini ‥; alii dicunt quod est satis liber infra dictum ~um si sit extra carcerem positus Lit. Cant. II 40; c1350 unam cameram in ~o ‥ hospitalis, viz. ultra portam Reg. Rough 273; 1419 exierunt per partem australem ‥ cemeterii et sic per ~um de Watlyngstrete intraverunt ecclesiam [S. Pauli] MGL I 29; 1425 [lego] janitori ~i [Sar’] xx d. et budello ibidem xx d., item cuilibet capellanorum canonicorum tune in ~o presencium ‥ Reg. Cant. II 348; 1449 in ecclesia S. Margarete infra ~am Lincolnie Eng. Clergy 215. e 1256 non fuit inprisonatus in ceppo nec ferro nec ~o AssizeR Northumb 49. 7 to hide, cover up, disguise. heu! chaos immensum claudēret cuncta latebris Aldh. Aen. 79. 10; ut nosset clausa latebris / et reserare poli posset penetralia sensu Id. VirgV 305 (cf. ib. 836: clausas rerum reserare latebras); que clausum reserent animum sunt verba reperta, / ut quedam claves animi Vinsauf PN 1066; quidam sermones revelati Danieli ita sunt clausi ut nemo possit absque revelatione ad primum eorum intellectum pertingere Ockham Dial. 835. 8 to conclude, close, terminate, (w. vitam, diem, or sim.) to die. b (p. ppl. clausus, as sb. n. w. vitae) death. c (w. Alleluia) Septuagesima Sunday. d (w. Pentecostes) Trinity Sunday. e (w. Pascha or as sb. n. or f. w. Paschae) close of Easter, Sunday after Easter. felicibus / vitam clausuri calcibus Carm. Aldh. 2. 184; cum vitam funere clausit Aldh. VirgV 989; diem clausit ultimum Bede HE III 19; diem clausit extremum Ib. V 19; clausit iter secli transductus ad atria vitae Æthelwulf Abb. 472; ipsae [primordiales causae] finem nesciunt quo ~antur Eriug. Per. 623D; in mera noctis diem clausit W. Malm. Glast. 118; o quotiens diem ~eret extremum eques, nisi cornipedis velocitas ipsi tutum conferret presidium Neckam NR II 158 p. 259; s1231 comes W. [Marescallus] ‥ diem clausit supremum Wend. III 10; 1255 rex ‥ escaetoribus suis salutem. quia W. de la Faleis’, qui de nobis tenuit in capite, diem clausit extremum, vobis mandamus ‥ IPM 17/11; 1301 tenementa illa primo in manum ipsius domini per escaetores suos capta fuerunt per breve predictum, quod dicitur ‘diem clausit extremum’ RParl I 145a; 1430 ut patet per inquisicionem captam in libera curia prioris de ‘diem clausit extremum’ ejusdem W. Feod. Durh. 37. b 1467 lego Willelmo Smyth ‥ unum librum vocatum le Byblem usque ~um vite sue Test. Ebor. II 283. c c1071 ab illo die quo ~itur Alleluya usque ad octavas Paschae Pl. Anglo-Norm. 8; 1199, c1290 (v. alleluia a). d 1155 in respectu usque ad ~um Pentec’ Pipe 7. e s1181 post ~um Pascha ‥ convenerunt Diceto YH 10; 1194 ad ~am Pasche (Drogheda) BBC 48; 1196 loquela ‥ est in respectu in octabas ~i Pasce CurR I 23; circiter ~um Pascha Gir. RG I 8; 1217 usque in xv dies post ~um Pasca Pat 38; 1224 ~a Pasche LTR Mem 6 r. 3; 1265 a die ~i Pasche in xv dies Cl 44; 1280 in crastino ~i Paschatis Reg. Heref. 229; 1456 die Martis proximo post ~um Pasche Reg. Whet. I 207. 9 (p. ppl. clausus as sb. f. or n): a phrase (spoken in one breath). b clause (leg.)Cf. clausula. a quidam sunt qui, ex quo versum incipiunt, videtur eis longissimum quo ad finem veniant, et singula verba ita currendo precipitant ut ‥ versum unum sub una ~a glutiunt P. Blois Serm. 735A. b 1291 habent litteras regis de proteccione simplices in Scocia sine ~a per unum annum duraturas RScot 1b (cf. Form. Hist. Doc. I p. 58); manerium ‥ abbas [R., cessit 1310] et conventus ‥ canonicis ‥ tradiderunt, ita tamen quod ‥ eosdem canonicos de omnibus serviciis ‥ acquietarent, pro qua quidem quietancie ~a ‥ causa postmodum fuerat ventilata Meaux II 225; 1330 una cum predicta ~a de ‘licet’ PQW 626b (cf. ib.: licet ‥ aliqua ‥ libertatum ‥ hactenus usi non fuerint); volunt vendere benediccionem celi per cartam et ~am de warantia sigillatam sigillo communi (Concl. Loll. XII 9) Ziz. 366; 1542 aliquo ~o sive articulo in presenti decreto contentis ‥ non obstantibus Deeds Balliol 165.

claudere

Saved

Recent