conterere

conterere [CL] 1 to grind, pound. b to bruise, crush, smash. c to crush (fig.), defeat, oppress. d (?) to scare. panem criblo scinceratum et contritum [gl.: defuli, trible] Neckam Ut. 97; s1251 quasi inter duas molas contritus M. Par. Maj. V 206; affodillorum contritorum Gilb. III 151v. 2; pigmentarii dicuntur qui species vendunt, ~unt et conficiunt SB 34. b armatos dentibus apros / ‥ / contero Aldh. Aen. 39 (Leo) 3; repente corruens brachium contrivit Bede HE III 2; arcu ‥ caput ei in frusta contrivit G. Mon. I 12; rex Willelmus ‥ plurima ornamenta ecclesie tulit atque contrivit Lib. Eli. II 60; clericus ‥ vinculis contritus a custodibus ‥ custodiebatur Mir. J. Bev. A 302. c cujus caelestis contrivit sceptra potestas Aldh. VirgV 345; Danihel [ii 35] vidit Dominum ‥ contrivisse pompam regni mundialis Bede Tab. 396; †948 (12c) robur ejus sine refrigerio aeternaliter ~atur CS 860; imperitos bellandi strenua virtute paucorum facile posse ~i W. Poit. II 15; 1157 episcopus Lexov’ malleus iniquitatis est ad ~endam ecclesiam Dei J. Sal. Ep. 121 (30); s1163 (v. contorquere 3a); s1234 (v. contritio 2); s1254 invenit hostes recalcitrantes ‥, quorum aliquos contrivit, alii remanent ~endi M. Par. Maj. V 423; 1346 quod ‥ hostium nequicia totaliter ~atur RScot 676b. d s1191 quod audiens, cancellarius †contritus [? l. conterritus] est a facie comitis ‥ et trepidanti consimilis elongavit Diceto YH 99. 2 to wear down by treading (fig.). b to wear out, waste, fritter away. Romam ‥ perveniens, optata apostolorum limina ~it (V. Off. II) M. Par. Maj. I 359. b 1508 ~ens tempus in otio Reg. Merton 371. 3 (w. ref. to persons): a to wear out, exhaust. b to crush in spirit (w. sense of sin), render contrite (stronger than atterere). c (p. ppl. contritus) contrite. a 1160 justum est ut sint consolationum participes qui contriti sunt in laboribus vestris J. Sal. Ep. 63 (121). b si velit homo attendere quante mutationi res ob transgressionem ejus subdite sint ‥, ~i poterit et humiliari Neckam NR II 156 p. 251; huic consulendum prius ~i et dolere de tam enormi negligencia Cust. Westm. 216; c1370 notabile quod Deus multociens tales persecuciones bonorum in vita sua permittit †contriri de peccatis ut in celis coronentur (J. Bridl. Gl.) Pol. Poems I 134; Wycl. Civ. Dom. I 344 (v. atterere 2b); quod papa debet de quolibet facto tali ~i et revocando per satisfaccionem Deo et ecclesie confiteri Id. Sim. 66. c Christus ‥ mediocribus consulens et ~is corde Aldh. VirgP 43; c800 Domino ‥, qui cor ~um et humiliatum in prece ad se clamantium non spernit [cf. Psalm. l 19 (li 17)] Alcuin Ep. 243 p. 391; peccatores ‥ ex contritione commoti et †conteriti Chr. Rams. 10; si semel pure et plene confessus et ~us est Gir. GE I 16; si cor contritum confessio plena sequatur Garl. Myst. Eccl. 117; sic bone anachorite in corde ~o [ME: ine ðouhte of heorte] et carne afflicta crucem Christi portant AncrR 41; c1370 Summus contritum tandem faciet redimitum [gl.: i. Deus post contricionem regis de peccato suo ‘faciet eum redimitum’, i. coronatum in celis] (J. Bridl.) Pol. Poems I 131, 134; si dampnati forent per impossibile ~i de peccatis preteritis Wycl. Ver. III 216; s1375 papa ‥ concessit cunctis decedentibus in Anglia qui de peccatis suis ~i forent et confessi plenam remissionem per duas bullas Wals. HA I 319.

conterere

Saved

Recent