contractus

contractus, a, um, Part. and P. a., from contraho.

contractus, ūs, m. [contraho]. *

• A drawing together: acinorum, a shrinking, wrinkling, Varr. R. R. 1, 68.—
• II Trop.
• • A An entering upon or transacting of an affair: rei, * Quint. 4, 2, 49.—
  • B Jurid. t. t. (not in Cic.), a contract, agreement: contractus ultro citroque obligatio est, quam Graeci συνάλλαγμα vocant, Dig. 50, 16, 19: omnes contractus, ut emptio, venditio, locatio, conductio, societas, depositum, mutuum, et alii innumerabiles, Just. Inst. 1, 2, 2; Gai Inst. 3, 88 sqq.: stipulationum sponsionumque, Serv. Sulp. ap. Gell. 4, 4, 2; Dig. 24, 3, 23 et saep.

1. contractus, a, um, PAdi. m. Compar. (contraho no. II), zusammengezogen = eingezogen, I) eig.: tanto contractioribus ultimis digitis, quanto priores descenderunt, Quint. 11, 3, 95. – II) übtr., eingezogen = beengt, beschränkt, eng, schmal, knapp, a) v. Örtl. usw.: locus exiguus atque c., Verg.: c. vestigia vatum, bei schmale (u. dah. schwierige) Pfad, Hor.: introitus contractiores, Cic.: Nilus contractior et exilior, Plin. pan.: ignis contractior, Lucr. – b) v. der Zeit, beschränkt = kürzer geworden, his iam contractioribus noctibus, Cic. parad. prooem. § 5. – c) v. der Stimme, v. Tone, gepreßt, summissā atque contractā voce (Ggstz. erectā et concitatā voce), Quint.: contractum genus vocis (Ggstz. diffusum, gedehnte), Cic. – d) v. der Rede, gedrängt, knapp zugeschnitten (Ggstz. latus, dilatatus), dialectica quasi c. et astricta eloquentia putanda est (Ggstz. eloquentia dialectica dilatata est), Cic.: haec ratio dicendi (ars rhetorica) latior est, illa loquendi (dialectica) contractior, Cic.: ut Stoicorum astrictior est oratio aliquantoque contractior, quam aures populi requirunt, sic illorum (Academicorum) liberior et latior, quam patitur consuetudo iudiciorum et fori, Cic. – e) v. Zuständen, sowohl äußeren als inneren, knapp, beschränkt, c. paupertas, Hor. ep. 1, 5, 20. – quae studia (Neigungen) in his iam aetatibus nostris contractiora esse debent, sich mehr beschränken müssen, Cic. Cael. 76. – u. insbes., knickerig, parcissimum tamen hominem vocamus pusilli animi et contracti, Sen. de ben. 2, 34, 4. – f) v. Pers.: α) eingezogen = still, ruhig, durch nichts gestört, contractus leget, Hor. ep. 1, 7, 12 (vgl. Krüger u. Döderlein z. St.). – β) eingeschränkt, sich einschränkend im Haushalte, quis enim contractior illo est? Ps. Verg. mor. 79 (77).

2. contractus, ūs, m. (contraho), I) eig., das Zusammenziehen, c. acinorum, Varro r. r. 1, 68. – II) übtr., das Eingehen eines Geschäfts, rei, Quint. 4, 2, 49. – dah. der Vertrag, Kontrakt (griech. συνάλλαγμα), Ulp. dig. 50, 16, 19. Gaius inst. 3, 88 sqq. Papin. 24, 3, 23: c. stipulationum sponsionumque, Serv. Sulp. bei Gell. 4, 4, 2: maior est c. fidei quam pecuniae, Ambros. in Luc. 9. § 36 (vgl. 10. § 94): iustitiae contractus, Chalcid. Tim. 164: Plur., negotiorum contractus, Gell. 20, 1, 41.

1 contractus v. contactus(b)

2 contractus [CL] 1 a (med.) contracture, cramp. b constriction, narrowing. c (log.) restriction, limitation. a ex dolore debilitas, ex debilitate tantus ~us est effectus ut ‥ gradiendi ab eo esset eliminata facultas Ben. Pet. Mir. Thom. II 41.  b 1285 si in ‥ flumine ‥ fieret per aliquos ‥ ~us seu obstaculum quominus ‥ navigium possit commode frequentari RGasc II 261.  c quod sunt principia sine ~u loci vel temporis conclusiones alias morales fundancia Wycl. Ver. III 104. 2 contract, agreement. b (contract of) matrimony. Ælf. Sup. (v. contractio 2c); 1179 cartam ‥ continentem ~us donationis vel obligationis possessionum ‥ monasterii (Lit. Papae) Elmh. Cant. 426; contigerat ‥ quemdam civium super ~u quodam eam solam testem ‥ invocasse Gir. TH II 44; amicitie ~us naturalis seu voluntarius temporum vicissitudine non distinguitur Id. Symb. 9 p. 229; videntes ‥ monachi ~um terre cum milite factum domui sue valde proficuum Id. Spec. III p. 135; c1228 convenit inter ipsos in initio ~us ‥ quod D. dedit ‥ aream priori ‥ Feod. Durh. 225; ratione delicti seu ~us †aurei [v. l. aut rei (cf. Leg. Canon. Sext. 5. 7. 1)] G. S. Alb. I 351; generaliter jus gentium se habet ad omnes ~us Bracton 4b; s1272 in omnes ‥ aut consilio eisdem tunc sencientes aut ~u qualicumque cum eisdem communicantes ‥ sentenciam excommunicacionis tulerunt Oxnead Chr. 241; 1280 quod ‥ nullus ‥ scolarium universitatis ‥ invitus ad judicium extra universitatem ‥ trahi potuit aut debuit pro ~ibus initis infra ‥ universitatem vel extra StatOx 97; 1303 ita quod neuter ‥ mercatorum ab illo ~u possit discedere postquam denarius Dei inter principales personas contrahentes datus fuerit et receptus MGL II 206 (cf. RBExch 1061); 1411 habitus fuit moderatus ~us cum W. R. mercatore ‥ et aliis ‥ ut ‥ quandam pagendam ‥ in festo Corporis Christi erigerent Doc. Bev. 34.  b s1179 L. regi ‥ circa federa nuptiarum ‥ sors arrisit benignior, trigamiam inter ~us legitimos et pro tempore felicissimos computandam Francorum annalibus inserendum esse recensens Diceto YH 438; s1160 M. abbatissa de Rumeseia ‥ nupsit M. comiti Bononie ‥, propter quod peccatum Thomas regis cancellarius, qui contrarius fuit huic ~ui illicito, ‥ multas passus est comitis insidias M. Par. Maj. II 216; 1263 quidam qui se harlotos appellant vagi ‥ in diversis partibus regni nostri ‥ ~us illicitos juxta ritum suum contra honestatem ecclesie et bonos mores faciunt impudenter Cl 371; s1296 pepigerant rex Anglorum et comes [Flandrensis] ut filius regis et filia comitis legittimo matrimonio unirentur. ‥ comes ‥, requisitus super hujuscemodi ~u, respondit rei geste vinculum non posse dissolvi Flor. Hist. III 290; s1445 ~us matrimonii inter regem Anglie et filiam regis Cecilie Plusc. XI 7.

3 contractus v. contrahere(1d)

1 contractus, (13) a, um, part. de contraho || adj^t, ¶ 1 replié, fermé : Quint. 11, 3, 95 ¶ 2 resserré, étroit, mince : Nilus contractior Plin. Min. Pan. 30, 3, le Nil plus resserré dans son cours ; contractiores noctes Cic. Par. 5, nuits plus courtes ; contractior oratio Cic. Br. 120, langage trop ramassé, cf. Or. 78 || contracta paupertas Hor. Ep. 1, 5, 20, lʼétroite pauvreté, qui vit à lʼétroit || modéré, restreint : studia contractiora Cic. Cæl. 76, passions qui se restreignent davantage ¶ 3 [fig.] replié sur soi : contractus leget Hor. Ep. 1, 7, 12, dans le recueillement il lira ¶ 4 [expr.] porca contracta Cic. Leg. 2, 55, truie due comme expiation.

2 contractŭs, (16) ūs, m. , ¶ 1 contraction, resserrement : Varro R. 1, 68 ¶ 2 action dʼengager, de commencer une affaire : Quint. 4, 2, 49 || [en part.] contrat, convention, pacte, transaction : Serv. Sulpic. d. Gell. 4, 4, 2 ; Dig. 50, 16, 19.

contractus , us. m.
曲。相約。

Suggest a Translation
See an image

contractus , a, um. part. p. v. contraho.
Cupido contracta 已克之貪心。Exercitus — ex diversissimis gentibus 數国調之兵馬。 Contractior nox 愈短之夜。

Suggest a Translation
See an image

contrāctus adj.with comp.

• P. of contraho, drawn together, compressed, contracted, short, narrow, restricted, limited: nares contractiores habent introitūs: cuticula, wrinkled, Iu.: frons, H.: vestigia vatum, the narrow path, H.: ipsos in usūs locus, too narrow, V.— Fig.: ambitus verborum, brief: studia contractiora, more limited: paupertas, stinted, H.: Contractus leget, in retirement, H.

CONTRACTUS

CONTRACTUS[OBLIGATIONES]

Contractus

See obligationes.