contradicere

contradicere [CL] 1 to contradict, gainsay: a (absol); b (w. dat. of person); c (w. sibi); d (w. dat. of statement or authority); e (w. ref. to status of wife). a illo nolente ac ~ente Bede HE III 18; ΚΑΤΑΦΑΤΙΚΗ dicit, veritas est ΑΠΟΦΑΤΙΚΗ ~it, veritas non est Eriug. Per. 461C; 1269 sumonitus ‥ poterit primo die essoniari vel comparere et defendere se et ~ere et legem vadiare CBaron 83.  b hic [Petrus] est ostiarius ille, cui ego ~ere nolo Bede HE III 25 p. 188; his juratoribus ~it U. presbiter DB I 336; rogatus a nonnullis, quibus me ~ere incongruum duxi Eadmer Wilf. prol.; c1150 cui [archidiacono] ‥ prior ‥ obluctando contradixit Ch. Durh. 36a; 1203 quia juratores non possunt ~ere comitatui et coronatoribus, ideo sunt in misericordia SelPlCrown 33; s1253 Willelmus ‥ ~ens archiepiscopo in faciem M. Par. Maj. V 412.  c 1239 patet quod litere ipse sibi manifestissime ~ant (Resp. Imperatoris) M. Par. Maj. III 561.  d cunctis quae dicebat ~ere laborabant Bede HE II 2; Petri, cujus traditioni scientes ~itis Ib. III 25 p. 186; injusto ‥ judicio ~i poterit wemminge majori et sapientiori (Leg. Hen. 33. 2) GAS 564; 1209 viridarii ‥ in misericordia quia contradixerunt scripto suo SelPlForest 7; scripturis [sacris] ~it expresse, cum dicat quod ‥ Ockham Pol. I 332(328); s1387 (v. contradictor a).  e mulier ‥ dum fuit in potestate viri sui in nullo potuit ~ere vel voluntati ejus contraire Glanv. XI 3; 1210 non habet ingressum nisi per ‥ Ricardum [virum Alicie] ‥, cui ipsa A. ~ere non potuit CurR VI 41; 1286 quia A. uxor predicti J. fuit capta simul cum eo, cui non potuit ~ere, ideo deliberatur Gaol Del. 35 B r. 5d.; 1363 (v. cooperire 7b). 2 (w. quod or acc. & inf): a to deny. b to assert in opposition. a an verum esse quod aliquid vere ~atur an vere ~i quod aliquid sit verum intelligentem negaturum dicatur, incertum Balsh. AD 95; ut se illuc ituros ‥ unanimiter ~erent Gir. EH II 12; 1197 ipse ~it se crucem accepisse DCCant. p. 236.  b hundret testatur quod non poterat vendere suam terram; sed vic. hoc ~it quod poterat vendere DB II 208; s1244 ~entes dictum Nicholaum non esse admittendum [vicecomitem] per biennium Leg. Ant. Lond. 11. 3 (trans.) to dispute, contest (statement, ruling or sim.). b (p. ppl. w. litterae or as sb. f. or (?) n. pl.) contested grants (eccl. law). c (p. ppl. as sb. n.) dispute, objection. d to contravene. hund[ret] testatur quod Rogerus B. eos recepit prius ad suum feudum; et hoc ~it Rogerus de R. omni lege DB II 337b; hoc ~it totus h[undret] vel bello vel judic[i]o DB II 190; vadium affirmandi vel ~endi judicium in reditione debet dari (Leg. Hen. 34. 4) GAS 566; omnem recordationem dominice regis curie non potest homo ~ere (Ib. 49. 4) Ib. 572; 1233 profert cartam ipsius Lorette ‥, quam ipsa ~ere non potest quia ipsa probata est ‥ per collacionem aliarum cartarum quas ipsa ~ere non potest BNB II 566.  b 1302 auditori ~tarum audiencie et sacri pallacii domini pape Reg. Cant. II 612 (cf. ib. 653: litterarum ~tarum auditori); 1304 sacri pallacii domini pape ~torum auditori Ib. 669; 1363 duo procuratoria, unum pro audiencia causarum, aliud pro audiencia ~tarum Lit. Cant. II 450; 1370 procuratores ‥ qui in audiencia publica litterarum ~tarum ‥ pape ‥ citari non poterant Cant. Coll. Ox. III 195.  c cum ‥ ipsa predictam hidam dimiserit sine omni ~to, in nostrum redibit dominium FormA 293.  d viciose ponitur, quia ~it regulas magistri Franchonis Hauboys 431b. 4 to oppose, object (to): a (absol., act. or impers. pass); b (w. acc. of act or proposal); c (w. acc. of person). d (w. dat.) to counteract. a 679 terram ‥ tibi ‥ conferimus. ‥ a nullo ~itur CS 45; archipresule ‥ propter facti enormitatem ~ente H. Bos. Thom. IV 5; s1356 communitas ‥ civitatis contradixit omnino, asserens se non posse dictum prestare subsidium Avesb. 134b.  b 604 (12c) siquis augere voluerit hanc ipsam donationem, augeat illi Dominus dies bonos; et, si praesumpserit minuere aut ~ere, in conspectu Dei sit damnatus CS 3; 946 (14c) habeat ‥ meum hoc regale donum non ~tum sed prospere Ib. 818; 1247 contradixerunt tallagium quod positum fuit super eos per vicinos suos SelPlMan 12; s1245 contradixerunt electionem illam Leg. Ant. Lond. 11.  c s1207 (14c) electus fuit S. de Langetone in archiepiscopum Cantuar’, quem ‥ rex contradixit MGL II 662.  d cum frigiditas ~it actioni caloris Gilb. I 38. 1. 5 to prohibit, forbid: a (w. acc. & inf); b (w. dat. & ne). c (p. ppl. as sb. n.) prohibition. a neque illum juvit excusatio canonum auctoritate praetensa, qui, sicut unam ecclesiam duobus esse episcopis ~unt, ita duas ecclesias uni episcopo fieri posse non permittunt Osb. V. Dunst. 31.  b s1108 contradixerunt ‥ michi ‥ ne ecclesiam michi commissam Cantuariensi indebite subicerem H. Cantor 5.  c septima die post discessum meum ab illis ‥ ~tum istud iteraverunt H. Cantor 5. 6 to refuse: a (w. inf); b (w. acc. of thing requested); c (w. dat. of request). a 793 ne, si te hic sanctitas universalis ecclesiae respuat, illic te in aeterna pace habere ~at Alcuin Ep. 30; dum ‥ resipiscere ~eret [W. Jum. V 3: nollet] Diceto II 253; 1202 eam [terram] ‥ detinet et reddere ~it Ep. Innoc. III 11; s1213 nisi ‥ Philippus ipsum sequi ~eret Wend. II 78; 1222 debet xxviijm lib. stagni et adhuc reddere ~it (AncC VI 28) RL I 194; 1296 contradixit satisfacere messori Hal. Durh. 8; 1313 vos ‥ libertates predictas prefatis B. et M. ‥ allocare †contraductis [? l. contradicitis] PQW 322b.  b 1233 quod legale catallum suum nequiter ei contradixit CurR XV 905.  c s1341 pares et communitas regni ‥ multas bonas peticiones ‥ fecerunt ‥, quibus rex ‥ diucius contradixit Ad. Mur. 119.