cubicularius
cubicularius, a chamber-servant, valet-de-chambre
cŭbĭcŭlārĭus, a, um (cŭbĭcŭlāris, e; gen., Cic. Div. 2, 65, 134; dat., id. Tusc. 5, 20, 59; but ap. Suet. Aug. 7, the better read. is cubiculi Lares; v. cubiculum, I.), adj. [cubiculum], of or pertaining to a sleepingchamber.
- I Adj.: lucerna, Mart. 14, 39 in lemm.: gausapina, id. 14, 147 in lemm.: stragula, Plin. 8, 58, 83, § 226.—
- II Subst.: cŭ-bĭcŭlārĭus, ii, m., a chamber-servant, valet-de-chambre: hunc vestri janitores, hunc cubicularii diligunt, Cic. Verr. 2, 3, 4, § 8; id. Att. 6, 2, 5: manere ... cum uno medico et cubicularis duobus, Suet. Caes. 4 Roth (al. -ariis); id. Ner. 38; Capitol. Pert. 4: decurio cubiculariorum, the head of the servants of the bedchamber, Suet. Dom. 17.
cubiculārius, a, um (cubiculum), zum Wohn- u. Schlafzimmer gehörig, fores, Fulg. myth. 1. praef. p. 25 M.; vgl. cubicularis. – subst., cubiculārius, iī, m., der Kammerdiener, Cic. Verr. 3, 8. Petron. 53, 10. Suet. Caes. 4, 1. Amm. 16, 6, 3: decurio cubiculariorum, der Oberkammerdiener, Suet. Dom. 17, 2. – ➳ Nbf. cubuculārius, Corp. inscr. Lat. 6662 u. 9308: synk. cubīclārius, Corp. inscr. Lat. 6, 6615: cubūclārius, Corp. inscr. Lat. 3, 7152.
~ius,burpen
~ius, custos cubi [MS: cubili, l. cubiculi ],bedpegn
~ius [episcopi ] presto habebat marsupium, quod esset omnium egentium erarium
~io domini W. de Hameltone
ego Eadgar ‥ quandam telluris part[i ]culam ‥ ~io mihi oppido fideli, qui ‥ Titstan nuncupatnr, ‥ largitus sum [] endorsed :Titstane his bur pene
[teste ] Hugelino ~io [AS: ]Hugelines borðeines
Herberto regis [Will. II ] ~io et thesaurario
ita ut ‥ nec senescallus nec marescallus nec ~ius nec prepositus aliquis noster aut serviens ‥ ipsius monasterii ‥ hospicium ‥ per consuetudinem querat
de ‥ clerico imperatoris Alemannie, qui in thalamo imperatoris jacens — solent enim imperatores clericos capelle sue ~ios habere ‥
hec verba excitarunt quidam desides ‥ ~ii vestri [sc. regis Francie ] ac consiliarii
cum ‥ cubatum rex Anglie cum ejus secrecioribus ~iis properaret
per domini pape ~ium(
Willielmum Turnbul ~ium sanctissimi patris regis pape ‥ extra regnum ‥ Anglie in Scociam transeundo
Egelwinus monachus ‥, qui ‥, ut devotus erga sanctum, ‥ incorrupta sancti corporis membra pura sepe superfundebat aqua, ‥ martyris consecretalis ~ius a suis vocabatur agnitoribus
Petri apostoli ‥ vicarius et nichilominus celestis sponsi †cubilarius
cŭbĭcŭlārĭus, (13) a, um (cubiculum), de chambre à coucher : Plin. 8, 226 || cŭbĭcŭlārĭus, ĭī, m. , valet de chambre : Cic. Verr. 2, 3, 8 ; Petr. 53, 10.
Gloss. Lat. Græc. :Conservare domum, sanctumque intrare cubile.
Cum quis dederit Eunuchum sacri cubiculi ministeriis adhæsurum.Scholiastes Juliani Antecess. ad cap. 83 :
Quæsitum est, et quid Cubicularii non sunt servi ? et dictum est, immo et constitutio posita est Leonis, ut mox oblatus fuerit aliquis Eunuchus Principi, mox in ipsa oblatione fiat liber.Evagrius lib. 4 :
Οἱ τοὶς βασιλικοῖς ἐξυπηρετούμενοι κοιτῶσι, οὕς Εὐνούχους ἡ συνήθεια καλεῖ.Sed et a cubiculi custodia
Καὶ τῆς εὐνῆς ἀνυπόπτους φύλακας εἶναι, τοῦτο γὰρ ἡ κλῆσις ἐγγυᾶται.
Eberonemsub Childeberto Austrasiæ Rege,
Faraulfumsub Chilperico I.
Eberulfum, sub eodem Chilperico, et
Chundonem, sub Gunthranno, Gregorius Turon. lib. 7. cap. 13. 18. 21. lib. 10. cap. 10.
Bertharium, sub Theodorico II. Fredegarius cap. 38.
Austrapium, sub Dagoberto I. vetus Charta pro Monasterio S. Dionysii apud Miramontium.
Adalgisum, sub Carolo Magno Eginhardus, Poeta Saxonic. et alii ad ann. 782.
Reginfredum, sub eodem Carolo, Annales ejusdem Eginhardi ann. 791.
Rothbernum, sub Carolo Calvo, ann. 852. Audradus in Revelat. etc.
Chartularii, scilicet
sacri Cubiculi, intelliguntur, ut est apud veterem Scholiastem.
Cubicularii Laici, cujus etiam meminit idem Liber.
Tonsuratiautem munus erat circa vestes Ecclesiasticas, ut Laici circa quotidianas.
Laicoautem, ut est in eodem Libro,
hæc cura est præscripta, ut sella Pontificis in sacrario sit parata, donec ille veniat celebraturus divina Mysteria.De Tonsurato, idem alio loco :
Pontifex autem per manus Subdiaconorum mutat vestimenta hoc ordine : defert ea plicata Cubicularius tonsuratus, accepta de manibus Ostiarii.Eligebantur autem Cubicularii isti Pontificii ex Schola Cantorum. Idem Ordo Romanus :
Primum in quacumque schola reperti pueri bene psallentes tollantur inde, et nutriantur in Schola Cantorum, et postea fiant Cubicularii. Si autem Nobilium filii fuerint, statim in cubiculo nutriantur, et hanc accipiant potestatem ab Archidiacono, ut liceat eis super linteum villosum sedere, quod mos est ponere super sellam equi.Ceremoniale Roman. lib. 1. Sect. 2 :
Hos sequuntur quatuor nobiles, pilea quatuor supra baculos quosdam deferentes, qui Scutiferi honorarii vocantur Cubicularii.
Capellani, Sacellorum, seu
Cubiculorum, de quibus mox, custodes. Anastasius Bibl. in S. Leone I. PP. :
Hic constituit super sepulcra Apostolorum custodes, qui dicuntur Cubicularii, ex Clero Romano.
Mansionarius. Itinerarium S. Willibaldi num. 25 :
Et primo anno illuc veniens, Cubicularius fuit Ecclesiæ : et in secundo Decanus erat in Monasterio.
Hilarius Sacerdos et Monachus, et magnæ Ecclesiæ novæ Romæ Cubicularius.Quæ quidem dignitas alia non videtur ab ea, quam
Ὁ Κουβούκλης, ἵνα βαστᾷ τὸ δικανίκιον τοῦ Ἀρχιερέως, ὅταν περιπατεῖ.Ita
Cubuclesiusfuerit Capellanus Patriarchæ. Vide Cubicularius.
Camerarius, seu Thesauri Regii custos. Ita apud Ealredum in Vita S. Edwardi Confess. cap. 2. num. 9 :
Camerarius accessit ad thecam, in qua æs Regium servabatur.Et mox :
Hoc enim Cubicularii nomen erat, etc.Adde Vitam S. Wlstani Episcopi Wigorn. apud Capgravium cap. 2. Ughellum tom. 1. pag. 121. etc.
Cubilheira.
cubiculārius
m
- cubiculum, a chamber-servant, valet-de-chambre.