denuntiatio
denuntiatio, an indication, announcement, declaration, proclamation, threat
dēnuntĭātĭo (-ciatio), ōnis, f. [denuntio],
- an indication, intimation, announcement, declaration.
- α With gen. obj. = significatio: quae est enim ista a deis profecta significatio et quasi denuntiatio calamitatum? Cic. Div. 2, 25, 54: belli, id. Phil. 6, 2, 4; cf. Liv. 21, 19: armorum, id. 45, 3 fin.: testimonii, threatening to summon as a witness, Cic. Fl. 6, 14; cf. denuntio, no. I.: denuntiatione periculi permovere aliquem, by a menacing, *Caes. B. C. 3, 9: ingentis terroris, Liv. 3, 36: accusatorum, i. e. information, an informing, = delatio, Suet. Aug. 66.—With gen. subj.: Catilinae, Cic. Sull. 18, 52: boni civis (i. e. professio, promissio), Planc. ap. Cic. Fam. 10, 8, 4: quietis, warning in a dream, Vell. 2, 70, 1.—
- β Absol.: huic denuntiationi ille pareat? Cic. Phil. 6, 3, 5; Quint. 4, 55 al.
dēnūntiātio, ōnis, f. (denuntio), die Ankündigung, das Kundtun, die Anzeige, das Ansinnen, die Anforderung, die Erklärung, Androhung, Drohung, I) im allg., m. subj. Genet., den. Catilinae, Cic.: den. paucorum, universae civitatis, Liv. – m. obj. Genet., den. periculi, Cic. u. Caes.: ingentis terroris, Liv. – absol., hāc denuntiatione conterritus, Liv., od. territus, Iustin.: et denuntiatio et castigatio insanos coërcuit, Sen.: Plur., mortalium denuntiationes (Anforderungen), Arnob. adv. nat. 5, 3. – II) insbes.: a) als publiz. t. t., den. belli, die Androhung des Kr., die Kriegserklärung, Drohung mit Krieg, Cic. u.a.: ebenso den. armorum, Liv.: u. citra hanc denuntiationem (vorher geht bellum minitari), Quint. – b) als gerichtl. t. t., α) die Angabe, Aussage des Angebers vor Gericht, accusatorum denuntiationes, Suet. Aug. 66, 2. – β) den. testimonii, das Ansinnen, die Zumutung einer Zeugenaussage, Cic. Flacc. 14 u. 18. – γ) die vorläufige Ankündigung, daß man jmd. vor Gericht verklagen od. daß jmd. vor Gericht erscheinen solle, Symm. ep. 10, 36 u. ICt. – c) die Verordnung, contra denuntiationem senatus occīdi, Liv. epit. 64. – d) die Voranzeige von etw. Zukünftigem, quae est enim a dis profecta significatio et quasi denuntiatio calamitatum? Cic. de div. 2, 54: manifestā denuntiatione quietis territus, warnende Voranzeige eines Traumes, Vell. 2, 70, 1.
Baldewinus ‥ defendit ‥ feloniam et ~onem mortis regis ‥ et dictum et factum et velle et cogitatum de ~one mortis domini regis
prohibemus ne ~ones scotallorum fiant in ecclesiis per laicos vel extra ecclesias per sacerdotes vel clericos
~ones legitime tribus Dominicis antequam matrimonium inter aliquos contrahatur fieri non omittantur
dicit quod [desponsata fuit ] ‥ in majore ecclesia ‥ cum solempnitate et facta ~one
precipimus quod, cum matrimonia contrahenda fuerint, trina ~o per intervallum xv dierum inter quamlibet ~onem ‥ proponatur
pauca de sapientia Salomonis quae exhortationem vel ~onem exprimunt
malorum hominum ‥ ~o
mandamus quatinus contra ‥ regis Anglie ‥ personam ad ~onem vel prolationem ‥ sententie excommunicationis ‥ non procedas(
†induciter [l. inducitur ] presumptio ‥ ex ~one precedenti
de excessibus parochianorum suorum ‥ sacerdotes inquirant diligenter et que sine ~one ewangelica corrigere non potuerint decanis locorum ‥ referant corrigenda
pars contraria comiti [Leicestr’ ] ‥ nihil horum facere ‥ voluit, quia onus probandi ~ones suas subire ‥ recusarunt
videtur esse deliberandum ‥ an [verba bulle ] debeant vim habere ~onis, monicionis, citacionis seu artacionis
dēnūntĭātĭō, (12) ōnis, f. (denuntio), annonce, notification, déclaration : belli Cic. Phil. 6, 4, déclaration de guerre ; quæ est ista a diis profecta significatio et quasi denuntiatio calamitatum ? Cic. Div. 2, 54, que signifie cet avertissement et, pour ainsi dire, cette déclaration de désastres envoyée par les dieux ? huic denuntiationi ille pareat ? Cic. Phil. 6, 5, lui, il obéirait à cette notification ?
- 1. aankondiging, kennisgeving [belli oorlogsverklaring];
- 2. (be)dreiging [periculi; belli; terroris];
- 3. verordening; ➤ huic denuntiationi ille pareat? (Cic.);
- 4. aankondiging v. iets dat komen gaat; ➤ quae est enim a dis profecta significatio et quasi ~ calamitatum? (Cic.);
- 5. (Suet.) aantijging (voor de rechtbank); ➤ accusatorum denuntiationes.
novi operis per jactum lapilli, apud Rollandinum in Summa Notariæ cap. 6. extremo.
Nuntiatio novi operis. De jactu lapilli (Dig. fr. 20. § 1. Qu. vi aut cl. 43, 24.) etiam mediis temporibus usitato vide Grimm. Antiq. Jur. Germ. pag. 181. et Medem. in
Zeitschriftfür Archivwissenschaft, tom. 1. pag. 318. sqq.
dēnūntiātiō ōnis,f
- denuntio, an indication, announcement, declaration, proclamation, threat: denuntiationi parere: calamitatum: belli: testimoni, a summons to testify: periculi, a menace, Cs.: terroris, L.: senatūs, an ordinance, L.: Catilinae: paucorum, an universae civitatis, L.