dica
dica, a lawsuit, judicial process, action
- a lawsuit, judicial process, action. Usually in the phrase dicam scribere (alicui) = δίκην γράφειν τινί, to bring an action against any one, Plaut. Aul. 4, 10, 30 (760); Ter. Phorm. 127; 329; Cic. Verr. 2, 2, 14, § 37; 2, 2, 17, § 42: subscribere, Plaut. Poen. 3, 6, 5 (800); and stronger, impingere, to bring a heavy action against one, Ter. Phorm. 439: e lege Rupilia sortiri dicas oportere, to select the jury by lot, Cic. Verr. 2, 2, 17, 42.
si voluero capere aliquam villam, ut dem vel mutuem alicui militi prout Gullielmus instauravit, ita accipiam quod dabo sibi quantum alius dederit vel ponam sibi in ~a sua(
Uticenses monachi ‥ coacti ~am per totam terram suam, que hactenus a malis consuetudinibus libera fuerat, fecerunt et lx li. Cenomannensium de censu pagensium Redberto dederunt ne monasterium ‥ ulterius vexare[t ]
magister marscallus ‥ debet habere ~as de donis et liberationibus que fiunt de thesauro regis et de sua camera; et debet habere ~as contra omnes officiales regis ut testis per omnia
institutum est ut diligenter per ~am notetur quantum ex omni genere bladi vel leguminis expendatur in semine
~a illa dividatur [sic ] in duo, et una pars deputabitur custodie fratris ‥ et altera grangiario
notator / discretus brevia, cartas formare, receptas, / expensas rerumque dicas
hoc est de mangno debito quod debet domino meo ‥; et inde feci ei unam ~am
profert ~as ei factas de illa solucione
assisum est quod miles et clericus et baillivi cujuslibet portus faciant inter se ~as et cirographa de receptis suis et nominibus ‥ mercatorum de quibus aliquid receperint et de diebus in quibus aliquid receperint
[castellani ] fecerunt ~as suas et nichilominus ceperunt eodem loco cervisiam
quamdiu ipsa femina haberet talliam, non possent plus capere de cervisia
per ~am inter ‥ manucaptores et ‥ custodem gaole factam manifestum ‥ fuit quod ‥ receperunt xxxvj averia(
hec ~a,a tayle
a tayle , acopa ‥, ~a, caucio
sic diffamamur et depauperamur, quia [mercatores alienigene ] de rege nihil nisi ~as et nugas reportant
item pro ~a vicemonitoris, ij d‥.; item liberat’ ad ~am S. Nicholai, vj d.(
consciencia ‥ est ~a iniquitatis‥. sicut puero datur ~a in qua sua signantur delicta, ut pro eis verberetur ‥, ita homini datur consciencia, in qua sua peccata veraciter sunt descripta
~am e summo tribunali ei comparavi [] Eng.: I have gotten wryte for him out of the chauncery
吿狀。召歸案。Dicam sortiri 以鬮定誰先訟。Dicam scribere vel impingere ei 吿狀。
Suggest a Translation
See an image
Charta, a dicendo. Ita Papias. Joannes de Janua :
Chartæ partitæet
divisæin
Chirographum.
Item thesaurarii domini Regis de marca faciunt de averio domini Regis Dicas et cyrographa contra custodes et clericum ponderis et cunei.
taleola, nostris
Hi nondum Scythicis literis obliti, eisdem non encausti et papyri ministerio, sed in baculorum excisionis artificio, Dicarum ad instar, utuntur.Vide Olaum Wormium in Fastis Danicis pag. 87. et 119. ubi ejusmodi baculos excisos repræsentat. Ordericus Vitalis lib. 8. pag. 708 :
Unde coacti Dicam per totam terram suam, quæ hactenus a malis consuetudinibus libera erat, fecerunt, et 60. libras Cenomanensium... Roberto dederunt.Ubi
Dicanihil aliud est quam tallia, seu exactio, vel præstatio, quæ inde nomen accepit, quod in
taleolasreferretur, ut suo loco monemus. Qua etiam notione accipitur in Decretis Hungaricis Ludovici Regis Hungariæ art. 3. et 4. et Matthiæ Reg.
Dicaest exactio publica,
Dicatorexactor, et
Dicareexigere. Liber Rubeus Scaccarii Anglici fol. 30 :
Et præter hoc debet Magister Marescalsiæ habere Dicas de donis et liberationibus, quæ fuerint de thesauro Regis, et de sua camera ; et debet habere Dicas contra omnes officiales Regis, ut testis per omnia.Ubi
Dica, est præstatio
in taleolamrelata. Statuta Ordinis
Institutum est etiam ut diligenter per Dicam notetur, quantum ex omni genere bladi vel leguminis expendetur in semine.Supra :
Dica illa dividatur in duo, et una pars deputabitur custodiæ hospitalis fratris,... et altera Grangiario.Rursum :
Per aliquem Fratrem fidelem Clericum vel laicum ad hoc assignatum excutiantur decimæ ; et summa inde proveniens annotetur Dica inter fratrem prædictum, et Grangiarium.Ibidem :
Et singulas quarterias annotet per Dicam.
Foliot dat duas marcas et dimidiam et pacavit illas ad scaccarium per Dicam et tamen ponantur in summonicione, quia non est allocata Dica.
Item quod omnis Dica, quam campsor faciat, vel dicat alicui qualicumque ratione, quod inde teneatur sicut per depositum et comandam, et quod campsor habeat scribere omnes Dicas, quas faciet in capi-brevio majori suo jurato, et non aliis libris vel scripturis.Curia Generalis celebrata ab Alphonso Rege in Villa Montis albi ann. 1333 :
De quibus quantitatibus dicti campsores Dicas faciant, ut eas tradant inquisitoribus.Jurisconsultis,
Dica, est judicium, actio, libellus, actionem continens.
Respondit : Vivit, valet et bene, vel tibi misit Istas litterulas, melius quibus ac mihi credas. Susceptaque Dice sciolum facit hanc recitare. Quam super ut legit, ait : arbitror hæc brevis inquit, etc.
Quod quicumque bona et jura immobilia... emere vellent... prout vellent dicerent et offerrent coram illis, qui ad recipiendum Dicas seu oblationes hujusmodi.... fuerant deputati,... et factis in et præ dictis bonis per plures personas pluribus Dicis seu oblationibus, etc.Alia ann. 1332. in Reg. 68. ch. 2 :
Item quod tempore quo monetæ regiæ fuerunt venditæ, quod dictus Raymundus fecit quandam oblationem sive Dicham in moneta regia Tholosæ, et quidam Geraldus de Martello fecit quandam Dicham sive incheriam de quatuor libris pro milliari, etc.Vide infra Ditum.
- , δίκη, a lawsuit, judicial process, action: omnibus dicis diem distulit, adjourned all actions.—In the phrases: dicam scribere, to bring an action: tibi scribam dicam, against thee, T.: iniuriarum mihi scriptam dicam, T.: Dicam tibi inpingam grandem, bring a heavy action, T.: sortiri dicas, to select the jury by lot.
-
…Tulliolamque nostram, ex quo patre tantas voluptates capiebat, ex eo tantos percipere luctus nam quid ego de Cicerone dicam qui cum primum sapere coepit, acerbissimos dolores miseriasque percepit. quae si, tu ut scribis, fato facta…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…est ; non enim me tua solum et iudicum auctoritas, sed etiam anulus aureus scribae tui deterret. non dicam id quod probare difficile est ; hoc dicam quod ostendam multos ex te viros primarios audisse, cum diceres ignosci…
Cicero, in Verrem
-
…, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et in tali miseria multorum perfugium misericordiae tolli dicam plane, Caesar, quod sentio. si in tanta tua fortuna lenitas tanta non esset, quam tu per…
Cicero, pro Ligario
-
…iudicum auctoritas, sed etiam anulus aureus scribae tui deterret. non dicam id quod probare difficile est ; hoc dicam quod ostendam multos ex te viros primarios audisse, cum diceres ignosci tibi oportere quod falsum codicem protuleris ; nam…
Cicero, in Verrem
-
…Murena atque in Sulpicio fuisse, dicam iam apertius in quo meus necessarius fuerit inferior, Servius, et ea dicam vobis audientibus amisso iam tempore quae ipsi soli re integra saepe dixi. petere consulatum nescire te, Servi ,…
Cicero, pro Murena
-
…scelere qui cum omnibus meae salutis defensoribus bellum esse sibi gerendum iudicaverunt. sed quoniam singulis criminibus ceteri responderunt, dicam ego de omni statu P. Sesti, de genere vitae, de natura, de moribus, de incredibili…
Cicero, pro Sestio
-
…rerum eius modi dissimilitudines ut aliae probabiles videantur aliae contra. id autem non esse satis cur alia posse percipi dicas alia non posse, propterea quod multa falsa probabilia sint, nihil autem falsi perceptum et cognitum possit esse .…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…C. Albinius praedia in aestimationem accepit, quae praedia Laberius emerat a Caesare de bonis Plotianis. ea si dicam non esse e re p. dividi, docere te videar, non rogare. sed tamen cum Caesar Sullanas…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…omnibus sed a paucis. nam ei senatores qui se facile tuentur integritate et innocentia, quales, ut vere dicam, vos estis et ceteri qui sine cupiditate vixerunt, equites ordini senatorio dignitate proximos, concordia coniunctissimos esse cupiunt…
Cicero, pro Cluentio
-
…vereri. litigarem tecum, si fas esset ; sed me hqrcule, istuc si umquam suspicatus ero, nihil dicam aliud nisi verebor ne quando ego tibi, cum sum una, molestus sim. video, te ingemuisse .…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem