digerere

digerere [CL] 1 a to digest, assimilate (food) or promote digestion; b (w. ref. to plants); c (fig.). a digesti, i. soluti, gemette GlM 14. 1; Adel. QN 20 (v. decoctio 2a); digesto calore vini W. Malm. GR III 255; caseus insulsus bene digerit et bene nutrit D. Bec. 2751; [eruca], cum cibus efficitur, digeret ipsa cibos Neckam DS VII 198; Bart. Angl. IV 7 (v. coquere 4a); M. Scot Phys. 39 (v. dirigere 7); cibaria que sui natura generant bonos humores, si non bene ~antur, generabunt malos humores Bacon IX 132; nunquam calidi secundum quod hujusmodi, ‥ fomenta ossium optetice, carnis vero et similium epsetice disgerere Siccav. PN 187; Gad. 30v. 1 (v. chylus); to defy, ‥ degerere CathA.  b J. Sal. Pol. 427D (v. decoctio 2b); queritur ‥ de opere ~endi in cibo, que qualitas debet ei attribui Bacon XI 193 (cf. (v. cibatio b)).  c hic panis [Christus] digerit et non digeritur Walt. Wimb. Carm. 123. 2 a (alch.) to ‘digest’, calcine or sim.; cf. decoquere 4. b to mature (wine); c (fig.). d (p. ppl. digestus) mature. a ignis in eo [sc. auro] agens omnes malos humores consumit in corporibus egris existentes; sed hoc argentum facere non potest, quia ‥ tantum non est digestum Correct. Alch. 14; mitte in furno philosophorum in stufa sicca ad ~endum, prout quidam volunt nominare, licet alii dicunt ‘ad calcinandum’, ad ignem lentum de carbonibus factum Cutcl. CL 3.  b degesto, sereno vel praeclaro GlC D 114; degesta, i‥. clarificata, serena, praeclara GlH D 91 (cf. ib. D 476: digesti, i. sereni, levi, ‥ gelihte); cum vinum actu ~itur, in 3 partes dividitur et separatur, sc. in subtiliorem ‥ et in mediocrem ‥ et in grossiorem‥. unde ‥ mercatores vini ‥, ut melius ‥ vinum cognoscant, gustant de vino in ista triplici parte Bacon VIII 203; Ib. 204 (v. digestio 2b).  c c1435 non est res perfecta ‥ donec, interne caritatis degerente calore, deduci poterit ad maturum FormOx 445; in hac materia bene et matura deliberacione degesta Plusc. VIII 2.  d 1401 assensu ac avisacione nostri sanioris et ~i consilii (TreatyR) Foed. VIII 215a; 1403 super hoc ~a meditacione prehabita (Lit. Papae) Ad. Usk 81; s1422 in quo [codice canonis] si glosam cum textu ~o stomacho discusseris ‥ reperies ‥ Amund. I 96; 1434 (v. communicatio 3c); 1466 matura et degesta deliberacione prehabita Reg. Paisley 150. 3 to set out in order, dispose. b to expound, compose. c to count. d (p. ppl. digestus as sb. f., m., or n.) Digest (compilation of civil law). expositis enigmatum propositionibus et degesta metrorum melodia Aldh. PR 112; haec ‥ prout ‥ scire potui ‥ digessi Baeda Bede HE V 24 p. 357; degesto, geraedit GlC D 186; digessimus, congrecavimus, ordinavimus Gl. Leid. 2.47; De lib. arb. 14 (v. 1 erus 2); †809 (13c) coram his testibus, quorum infra nomina caraxata digesta sunt CS 328; [Oswaldi] gesta vario diversorum stilo digesta Eadmer V. Osw. prol.; quanto compendiosius potui ‥ digessi Gir. TH intr. p. 8.  b diserto digessit famine librum Aldh. VirgV 738; †degetit, conscribit ‥, digessit, disputavit GlC D 165, 215; digesta, i‥. composita, enarrata, descripta, geendebyrde, dicta GlH D 477; o nox ‥ / digere lamentum Malchi Malchaeque dolentum R. Cant. Malch. III 102.  c o quia digestos volui numerare colores, / nec potui, numero copia major erat Gower VC I 59; to cownte, calculare ‥, numerare, degerere CathA.  d [Justinianus] singulorum magistratuum ‥ leges ‥ intra l librorum numerum redegit eumque codicem ~orum sive Pandectarum vocabulo nuncupavit R. Niger Chr. II 189; [abbas B., ob 1193] plurimos libros scribere fecit, quorum nomina subnotantur: ‥ Institutiones Justiniani cum Autenticis et Infortiato, ~um Vetus, tres partes cum ~o Novo Swafham 99; c1250 magister Henricus leget ~um Vetus (Lit. W. de Bernham) FormOx 481; 1337 liber qui dicitur ~a Vetus Lit. Cant. II 151; a1350 incepturus in jure civili libellum Institucionum, ~um Novum et Inforciatum legisse tenetur StatOx 44; 1438 ~um forciatum Reg. Cant. II 562; Ib. 38 (v. 1 codex 2b); 1451 liber vocatus ~us Forciati MunAcOx II 610.