diligere

diligere [CL] 1 to love (person); b (sexually). c (p. ppl. dilectus) beloved, dear. hic [Constantinus] sobolem sanctam miro dilexit amore Aldh. VirgV 2062; cuidam virginum ‥, quae illam inmenso amore ~ebat Bede HE IV 21; quam benigno ~ebat affectu studiosos ‥ fratres Wulf. Æthelwold 37; Gosc. Mir. Iv. lxxxii (v. commilito c); c1093 ~ende frater Normanne H. Los. Ep. 1; ego dilexi te semper ut patrem G. Mon. II 11; eum cepit deligere T. Mon. Will. VII 13 (v. despicabiliter a); cum ‥ ea ‥ de quibus dicitur transposite et internexe sibi annecti licet, hoc modo: ‥ ‘alicui odio habent quos diligunt’ Balsh. AD 100; queritur unde fit quod parentes magis ~unt filios quam filii parentes Quaest. Salern. B 161; quod caritati deberetur aureola, cum difficillimum sit ~ere inimicum Hales Qu. 1138. b qui ~it feminam mente veniam petat Theod. Pen. I 2. 22; [presbyter] volebat ‥ amicis suis incognitum esse quod earn ~eret Ord. Vit. III 3 p. 44; 1287 (v. conjugalis a); Arthur & Gorlagon 7 (v. dominus 1e); Gad. 132. 1 (v. amor 1b). c 673 ~issimi fratres (Conc. Hertf.) Bede HE IV 5; a705 ~issimae atque amantissimae sorori et mihi sincero caritatis affectu venerandae Aldh. Ep. 6 (8); 838 (10c) cum consensu dilaectissimi filii nostri Æ. CS 418; 8‥ mi ~e, eala ðu min gecorena WW; 1258 H. rex Anglie ‥ ~o sibi in Christo abbati Rames’ (Breve Regis) SelPlMan 59; 1289 †dilicta in Christo filia Margareta, nata ‥ E. Norwegie regis (Lit. Papae) Doc. Scot. I 112; 1520 delectis filiis tam ecclesiasticis quam secularibus (Lit. Papae) Let. Ch. Ch. xlv. 2 to love (spiritually): a (w. divine subj.); b (w. divine obj.); c (p. ppl. dilectus) beloved (of God). a quoniam omnino idipsum est quod amat vel amatur in Patre et quod in Filio, necesse est ut pari amore uterque ~at se et alterum Anselm (Mon. 51) I 65; consideranda sunt ‥ diligenter Dei beneficia, ut ipsum ~as quia prior dilexit te [cf. I Joh. iv 10] Edmund Spec. Relig. 10 (cf. (v. 2b infra)). b Lucia, quae Dominum dilexit sedula Christum Aldh. VirgV 1783; intentione pia Deum dilexerunt Bede HE III 23; a785 (12c) habeat beatam communionem in praesenti cum ~entibus Deum CS 260; Edmund Spec. Relig. 10 (v. 2a supra); c1301 (v. diligibilis); cogitate quod debetis inclinari faciliter ad ~endum [ME: to luvien] regem glorie AncrR 159. c Salamon ecclesiastes ‥ est ~us Domini GlC Int. 301; illos Dei famulos ac Deo ~os esse non nego Bede HE III 25 p. 187; Johannes ‥ ~us Domini [cf. John xiii 23] Osb. V. Dunst. 31; sanctissimus, Deoque ~issimus Dunstanus Ib. 41; Anselm (Or. 16) III 65 (v. dilectrix); Christo dilecte Johannes Garl. Hon. Vit. 287; sic sollicitus ‥ est [Dominus noster] ut amorem suum accendat in corde sue ~e [ME: in his leoves heorte] AncrR 159. 3 (feud. or sim.): a to favour, look kindly on (an inferior or protégé). b to be loyally devoted to (a superior). a 1204 rex ‥ dilecto et fideli suo G‥. comiti Essex Cl 7b; s1213 juravit rex ‥ quod sanctam ecclesiam ejusque ordinatos ~eret, defenderet et manuteneret Wend. II 81; potest equidem dominus aliquis curie, si voluerit, ex gracia sua per litteras suas patentes scribere domino regi quod remisit ei curiam suam, si tamen ~at petentem Hengham Magna 3. b c1087 precipio ut nullus vestrum de illis terris ‥ amplius se, si me ~itis, intromittat Regesta p. 130; 1256 sicut ipsum dominum regem ~itis (AncC VI 180) RL II 117. 4 to love, like, desire: a (material obj. or place); b (abstr.); c (w. inf. or quod). a fructiferas ‥ quercus / diligo Aldh. Aen. 84 (Scrofa praegnans) 9; sanctam, / quae mortale nihil vano dilexit amore Id. VirgV 2011; dilectaque rura, and þa lufwende eardas vel leofe GlH D 531; nota dilectae solitudinis secreta ‥ repetit Abbo Edm. 13; 1267 sicut vitam et membra ~erent SelPlJews 37; 1289 ad memoriam revocans †delictam terram Agenn’ AncC XIV 140; codices plus dileximus quam florenos R. Bury Phil. 8. 123. b quod caelibatus castimoniam ‥ medullitus dilexerit Aldh. VirgP 25; cum eis qui canonica patrum statuta ~erent Bede HE IV 5; prima causa ab intellectu practico ipsius intelligentie per se ~itur, quia est optimum et ita delectissimum Bacon VII 120; unum [cognoscendi genus] secundum quod cognoscimus res prout exeunt a suis causis, ut habeamus verum ‥, et hec cognicio ‥ est contemplacionis gracia, ut ~amus; alterum secundum quod cognoscimus res ut tendunt in suam causam, ut bonum habeamus, et hec cognicio ‥ est accionis gracia, ut ~amus Ps.-Gros. Gram. 11; oportet eam [justiciam] ~ere volicione efficaci, qua videlicet volens eligeret ipsam in se tamquam vite sue regulam observare Duns Ord. III 123. c ipse plus Lindisfarnensi ecclesiae ‥ dilexit praefici Bede HE IV 26 p. 273; illum denique ipsemet [Aman] honorare compulsus est, quem morti ignominiose tradere super vitam quodam modo gloriosam dilexit Ad. Scot OP 599B; c1218 laicis inhibeatur ‥ ne testamenta sua faciant sine presentia sacerdotis, sicut ~unt quod voluntates eorum ultime adimpleantur Conc. Syn. 91. 5 (pr. ppl.) diligent, attentive, earnest: a (of person); b (of abstr.). a †sodolus [l. sedulus], ~ens GlC S 413; cepi ~ens scrutator eruere ‥ que gentis origo, qui mores Gir. TH pref. p. 20; s1258 custos ‥ ~entissimus (v. custos 4c); 1264 custos ‥ minus ~ens (v. custodia 9a). b exemplorum que posuimus ~enti ad similia accommodatione Balsh. AD rec. 2 104; homagium faciendum precedere debet ~ens examinatio Bracton 80; s1372 operam ‥ ~entem (v. doma 2b); 1416 (v. 2 discussio 1); 1449 proviso ‥ quod ‥ circa indempnitatem ‥ bonorum supradictorum ‥ custodiam adhibeat ~entem Test. Ebor. II 150.

Menu

Word wheel

diligere

Saved

Recent