About Report a problem

Menu

excrescere

excrescere [CL] 1 to grow (intr.); b (fig.). c (trans., fig.) to overgrow. d (p. ppl. excretus) mature, full-grown; cf. crescere 1e. in his wastis terris excreverunt silvae DB I 186v; quidam heremita plantavit olera ‥. una tamen planta olerum non excrevit Spec. Laic. 55.  b papa ‥ vitiorum frutices que in ecclesia Dei excreverant ligone justitie succidit Alex. Cant. Mir. 28 (II) p. 215; xv rami de arbore dilectionis ~unt Hon. GA 608C.  c Ricardus rex Anglie, cujus caput vepres libidinum ~erant [sic] Brompton 1190.  d mecum sis ‥ sospes / ‥ uberibus pro votis utere glebis, / farris et excreti communis copia vini Frith. 115. 2 (of natural force) to increase in quantity or strength. cum tempestas ~it V. Greg. p. 76; ‥ eo citius ‥ ignis ~ebat R. Cold. Godr. 157; quoniam estivus calor jam nimis excreverat Boso V. Pont. 393; ex humiditate lune ~unt aque, unde cum aque ~unt herba illa [sc. nenufar] declinatur Quaest. Salern. B 221; s1253 excrevit aqua Tamisie, ascendens altior quam unquam fecit Leg. Ant. Lond. 20; Knighton I 433 (v. celura 1). 3 to increase in number, size, or amount; b (w. ad). tertius ‥ ebdomade modus qui ex septies septem annorum collectione concluditur, quia valde ~endo multiplicatur ‥ non posse congruere dinoscitur Eccl. & Synag. 94; 1167 dampnorum que ‥ in quadruplum excreverant J. Sal. Ep. 222 (223); hinc est quod lunatici dicuntur qui singulis mensibus pro lune augmento cerebro ~ente languescunt Gir. TH II 3.  b Rob. Angl. (I) Alg. 98 (v. duplatio); G. S. Alb. II 178 (v. corrediarius); ut semper pensio bienii ad summam ~at xxiij s. Cart. Carisb. f. 71v; Londonie modius tritici ‥ paulatim usque ad ij s. excrevit Feudal Man. 148. 4 to exceed, be in excess: a (absol. or w. prep.); b (pr. ppl, w. dies); c (trans.). a si ultra vij excreverint, eis sublatis, quot remanserint ‥ Byrht. Man. 54; c1182 (v. coquina 1b); montes super plana terre sua altitudine excreverunt Hon. Spec. Eccl. 815B; 1236 ~unt xij d. et iij quad. Cust. Battle 133; si plures fuerint oboli quam numerus panum, videndum est quota pars fuerit numerus ~ens de numero panum ‥ MGL I 351.  b nec major erit annus bisextilis alio anno precedente, die propter diem ~entem, neque hora neque momento secundum quod inferius dicetur plenius de anno et die Bracton 344b.  c colossus qui mole vastissima ‥ cunctos homines excrevit Lib. Monstr. I 3; a1228 ita ut valencia ‥ servicii detenti ‥ summam ~eret xv m. Cart. Eynsham I 138; si fuerint xx oboli et xxiiij panes ‥ ~it numerus panum numerum obolorum MGL I 350. 5 to accrue; b (pr. ppl. n. pl.); cf. excrescentia 3. sic centenarium numerum duplicando et triplicando ‥ millenarius ~it numerus Rob. Angl. (I) Alg. 66; 1218 ccc ‥ li‥. cum lucro quod inde excrevit Pat 180; 1230 habet de superplus xij s. et xj d. qui non debent vicecomiti allocari quia ~unt per extensionem manerorum [sic] Pipe 164; 1251 excepta porcione redditus ~entis terre dicti J. (Kilmaclenine) BBC 313; 1400 una medietas illius quod ~it de amerciamentis assise ultra c s‥. regi solvendos StatOx 191; 1469 de arreragiis ‥ que extendebant ad c li. et ~ebant de grassumis et feodis etc. ExchScot 618.  b 1550 quod super ~entia et resta stallorum ‥ recipiantur per duos canonicos Reg. Aberd. II 121. 6 (w. pers. subj.): a to improve. b to grow rich. c (trans.) to exceed, transgress. a Willelmus de E‥. per plurimas probitates multipliciter excrevit Ord. Vit. III 9 p. 109; diabolus ‥ videns fratres in bonis ~ere operibus Ib. VI 9 p. 71; nonne super semetipsum excreverat is, qui ait “vivo ego, jam non ego, vivit autem in me Christus? ” [Gal. ii 20] S. Langton Serm. 4. 22.  b si villanus excrevisset [AS: geþeah] ut haberet plenarie v hidas terre sue proprie ‥ erat taini lege dignus (Quad.) GAS 457.  c 1356 si tabernarius assisam ‥ ~eret ‥ per majorem et ballivos hospicium claudatur MunAcOx 183. 7 (w. abstr. subj.) to grow, increase. 601 ut cum Christiana fides in regno vestro excreverit nostra quoque apud vos locutio latior ~at (Lit. Papae) Bede HE I 32; quantum in eo crescebat successus temporis, tantum ~ebat ‥ studium probitatis Dominic V. Ecgwini I 2; nescientes qualiter tirannidem ejus, que jam super eos nimis excreverat, evaderent Ord. Vit. III 11 p. 119; in me tui dilectio ~it Alex. Cant. Dicta 14 p. 160; s1190 (v. colligere 4a); magna paupertas que super eum [Christum] semper magis ac magis excrevit [ME: wox] AncrR 96; 1559 contra Johannam C‥. propter suam multiplicem et ~entem contumaciam judicialiter contractam (Vis. Cant.) EHR XXVII 669. 8 (trans.) to raise, cause to rise. [S. Stephanus] deambulabat ‥ circuiens turrim suam super tabulatum ejusdem turris quam ad illud jam opus excreverat [? sc. Ailsi] quasi circumspiciendo ‥ opus ecclesie sue P. Cornw. Rev. I 6 f. 24.

Saved

Recent