extorquere

extorquēre [CL] 1 to twist out, wrest away. b to extract. ex[t]orti, aðresti GlC E 389; ~ti, aþræste GlH E 728; 9‥ ~sit, awræste WW; quod ‥ Dunstanus tantas sibi turmas diripiendo e manibus ~sisset B. V. Dunst. 16; quomodo Ulixes ‥ filium Hectoris ~sit a matre Andromacha Trevet Troades 32.  b Gosc. Mir. Aug. 16 (v. conflare 2a); aurum ex lilio et urtica ~quebitur, et argentum ex ungulis mugientium manabit G. Mon. VII 3 p. 387. 2 to obtain by force, extort: a (property); b (response to request, reaction); c (w. ut & subj.); d (fig.). e (w. pers. obj.) to oppress by extortion. a Ælf. Ep. 3. 63 (v. exactor 2a); [ecclesias] magna ‥ cum difficultate ~sit et juri monasterii ‥ de Bello restituit Chr. Battle f. 99v; R. Cold. Cuthb. 109 (v. desponsalia); 1250 (v. contributio b); s1204 confidens de pecunia quam se juravit ab Anglia ~surum Flor. Hist. II 129; 1313 qui pro potestate officii alios occasionaverint et per hoc ~serint terras et redditus et alias prestaciones Eyre Kent 37; 1354 bona et catalla sua per minas ‥ ~querunt (sic) Reg. Heref. 208; 1447 hoc fecit ad ~quendam pecuniam ab ipso (Court Bk. Linc.) Eng. Clergy 217.  b foedus calliditate licet ~tum Gildas EB 1; opus ‥ dilectione magis quam scientia ~sum V. Greg. p. 106; ut ‥ ~queat ab eo quod quaerit Simil. Anselmi 28; ut dulcem ‥ cantum ~queant, eas [cicadas] decapitare solent Gir. TH I 21; judex in criminibus veritatem ~quet torturis Fortescue NLN II 50.  c 1073 ut legeret suarum precum nimietate a vobis ~sit Lanfr. Ep. 43 (18); Ad. Marsh Ep. 30 (v. concrepatio).  d Gildas EB 1 (v. deprehendere 2b); 1093 (v. confixio b); 1166 ut eductas doloris impetu et ~tas verberibus lacrimas redire faciant in sinum oculorum J. Sal. Ep. 193 (187 p. 230) ; casu ‥ ~quente R. Cold. Cuthb. 103 p. 229; ut a ‘fio’, ‘fideo’, ‘finis’ ‥ etc. magnam partem Latini ~queret Ps.-Gros. Gram. 33; nunc extorquet cum usura / gemitus quos paritura / nature detinuit (B. Virg.) Holy Rood-Tree 78.  e 1276 [ballivi] modo dant xv m., et ‥ hac de causa ~quent homines Hund. I 41b; c1400 extorsit populum, nam sua cuique rapit [gl.: rex iste populum vexabat graviter, pecunias ~quens] (Mem. Vers.) Pol. Poems I 461. 3 to twist, sprain (joint). b to torture (as on the rack). 1302 Oliverus de A. inventus fuit mortuus habens collum ~tum ‥. [inimici sui] ipsum ceperunt et collum suum ~serunt SelCCoron 61.  b si justis legibus fur mori debeat, / par dolor animam matris extorqueat Walt. Wimb. Carm. 594. 4 (p. ppl. extortus) distorted, forced, exaggerated. b (s. act.) extortionate. admiror ‥ hic quorundam magnorum expositionem nimis ~am et intentioni B. Augustini nullatenus dubito contrariam R. Marston QD 381; in quibus habuerunt fiduciam nec alios adduxerunt nisi ad ~um sensum (Tyss.) Ziz. 179.  b ipsum [sc. papam] falso, violenter et ~a manu primariam ecclesiae potestatem hactenus usurpasse ‥ affirmare Chauncy Passio 28v. 5 ? f. l. quare cum ere calido magis extorquetur [? l. excoquetur] quis quam cum ferro vel alio metallo Quaest. Salern. N 40 (cf. nn. ad loc.: excoctum calore maximo).