homagium

homagium [AN, ME homage < *hominaticum] 1 ceremonial act of allegiance to one’s lord, whereby one becomes the lord’s man; b (dist. from fidelitas). generaliter verum est quod nullum servitium ‥ potest quis ab herede ‥ exigere, donec ipsius receperit ~ium de tenemento unde servitium habere clamat. potest autem quis plura ~ia diversis dominis facere de feodis diversorum dominorum, sed unum eorum oportet esse precipuum et cum ligeancia factum, illi sc. domino faciendum a quo tenet suum capitale tenementum is qui ~ium facere debet. fieri autem debet ~ium sub hac forma, sc. ut is qui ~ium suum facere debet ita fiat homo domini sui quod fidem ei portet de illo tenemento unde ~ium suum prestat, et quod ejus in omnibus terrenum honorem servet, salva fide debita domino regi Glanv. IX 1; fiunt ‥ ~ia de terris et tenementis liberis tantummodo, de serviciis, de redditibus certis assignatis in denariis vel aliis rebus Ib. 2; sciendum quod ~ium est juris vinculum quo quis tenetur et astringitur ad warantizandum, defendendum, et acquietandum tenentem suum in seisina sua versus omnes, per certum servitium in donatione nominatum ‥ et etiam vice versa quo tenens reobligatur et astringitur ad fidem domino suo servandum et servitium debitum faciendum Bracton 78b; sic debet ~ium ei facere: debet quidem tenens manus suas utrasque ponere inter manus utrasque domini sui, per quod significatur ex parte domini protectio, defensio, et warrantia, et ex parte tenentis reverentia et subjectio, et debet dicere hec verba, ‘devenio homo vester, de tenemento quod de vobis teneo [etc.]’ ‥ et statim post faciat domino suo sacramentum fidelitatis hoc modo [etc.] Ib. 80; 1264 dominus Nicholaus filius Martyni fecit ~ium domino Roberto abbati Glastonie de feodis que tenuit de ipso abbate in ecclesia Glastonie in hec verba: ‘ego devenio homo vester, de feodis et tenementis que de vobis tenere debeo ‥’, et juravit eidem abbati fidelitatem in forma debita Cust. Glast. 234; de jure jurandi ad ~ium capiendum: junctis manibus se offerat et manibus domini sub capa domini sui dicet hoc: ‘devenio homo vester de tali tenemento taxato’, ‥ et osculabitur dominum suum J. Oxford 78; modus faciendi ~ium et fidelitatem: quant fraunke homme fra homage a son seignour[etc.] MGL II 215 (cf. StRealm I 227); quod in Ytalia et alibi vocatur vassallagium in Francia et Anglia vocatur ~ium Upton 43.  b s1137 a militaribus viris ~ia, relevationes, ab hominibus inferioris manus fidelitates extorsit Diceto Chr. 250; Glanv. VII 1 (v. affidatio 1a); femine ‥ nullum ~ium de jure facere possunt licet fidelitatem ‥ dominis suis prestare soleant Ib. IX 1; 1248 venit ‥ comes et terram ipsius Ricardi cepit in manum suam et fecit liberos homines suos facere ei ~ium et villanos fidelitatem (CurR) Arch. Cambr. 4th S. IX 242; sunt quidam heredes qui tenent ad ~ium faciendum et ad sacramentum fidelitatis, quidam tantum ad sacramentum fidelitatis, secundum diversitatem tenementorum Bracton 77b; 1294 Willelmus de E. ‥ fecit feodelitatem coram W. de W. ad visum franciplegii de C. pro tenemento quod tenet de domino abbate ‥ sed non fecit ~ium, et habuit diem ad querendum dominum SelPlMan 74; differt ~ium a fidelitate quia ~ium est ille actus prestationis juramenti cum sua solempnitate et fit in principio, sed fidelitas est obligacio manens Upton 36. 2 homage done to king, esp. at coronation; b (withheld or withdrawn). c homage done to king by bishops-elect and other churchmen. d homage done to king’s appointee or representative. pro solo ‥ dominio non debent ~ia alicui excepto principe Glanv. IX 2 (cf. Bracton 79b); s1209 rex ‥ cepit ~ia de omnibus hominibus libere tenentibus et etiam xij annorum pueris tocius regni, quos omnes post fidelitatem factam in osculum pacis recepit et dimisit Wend. I 51; 1230 (v. dominus 3a); s1327 una voce omnium filius in regem sublimatur; factis sibi ~iis, in magnam aulam [Westmonasterii] novum regem duxerunt Hist. Roff. p. 367; s1100 coronatus est a Thoma Eboracensi archiepiscopo ‥ et universalia regalia ~ia fidelitatesque recipiens ‥ Croyl. Cont. A 111; s1377 diversi domini et magnates ‥ ~ium suum ligeum prefato domino nostro regi faciebant: Johannes, dux Lancastrie [etc.] MGL II 479; singulis mihi dominis ~ium regium facientibus Blakman Hen. VI 21.  b Coggesh. Chr. 112b, etc. (v. diffidare a & b); s1215 humagium quod fecerant reconsignaverant / et barones militum causam susceperant (Vers.) Lanercost 15; s1220 papa ‥ omnes ei [sc. regi] subjectos a fidelitate et ~io sibi facto absolvit, injungens ut duci exercitus quem mitteret manus darent G. Cold. Durh. 19; s1233 (v. diffidatio); s825 Bernulphus ‥ Egberto imperat ut sibi faciat ~ium. Egbertus vero ‥ denegato ~io ‥ cucurrit ad bellum Ciren. I 306.  c 1103 ut autem ita sim vobiscum sicut antecessor meus fuit cum patre vestro, facere non possum quia nec vobis ~ium facere nec accipientibus de manu vestra investituras ecclesiarum ‥ audeo communicare (Lit. ad regem) Anselm (Ep. 308) IV 231; 1164 faciet electus ~ium et fidelitatem domino regi sicut legio domino de vita et membris et de honore suo terreno ‥ priusquam sit consecratus Const. Clar. 12; abbas [W. Watervilla] domino regi ~ium et legalitatem fecit H. Albus 127; s1323 [Johannes de Stretford] fidelitatem et ~ium fecerat dicto regi qui statim precepit temporalia sibi [sc. archiepiscopo] liberari Birchington Arch. Cant. 19.  d s1116 conventio optimatum et baronum totius Anglie qui in presentia regis Henrici ~ium filio suo Willelmo fecerunt et fidelitatem juraverunt Fl. Worc. II 69; cancellario ~ium [v. l. homanagium] infiniti nobiles et milites faciebant, quos ipse, salva fide domini regis, recipiebat et ut homines suos patrocinio eos ulteriore fovebat W. Fitzst. Thom. 12; 1219 mittimus ad vos ‥ dominam vestram, mandantes quatinus faciatis ei fidelitates et ~ia Pat 203; s1246 comes Sabaudie Amedeus ‥ fecit ~ium eidem domino regi in manu archiepiscopi, qui supplevit regis absentiam, ‥ addito sacramento de inviolabili observatione, ‥ recipiens de dominio dicti regis quedam feoda M. Par. Maj. IV 550. 3 homage done to or received from foreign kings or lords: a (in respect of foreign fiefs); b (in confirmation of treaty); c (in token of political submission); d (done to pope). a s1189 comes Ricardus [later Ric. I] ‥ ~ium [Diceto YH 58: comes Pictavorum ‥ hominagium] fecit regi Francorum de toto tenemento patris sui quod ad regnum Francie pertinebat, salvo patri tenemento quamdiu viveret, et salva fide quam patri debebat Wend. I 155; quod ipse [Adam], dum erat regis consiliarius, quandam declaracionem ~ii regis Anglie faciendam regi Francie ex capite suo absque consultu fecisse †debebat [? l. dicebat] Birchington Arch. Cant. 40; s1320 ducatum Aquitanie et comitatum Pontivie quos rex [Francie] propter non factum ~ium occupavit Ad. Mur. Chr. 32; s1354 quod rex Anglorum habuisset ducatum Aquitanie ‥ libere ‥ sine ~io cuiquam regi Francie faciendo Avesb. 123v.  b s1136 pace facta inter duos reges, Henricus filius David regis Scottie ~ium Stephano regi ‥ fecit Ric. Hex. Stand. f. 39; 1153 comites et barones ducis [Normannie], qui homines mei nunquam fuerunt, pro honore quem domino suo feci, ~ium et sacramentum mihi fecerunt. ‥ comites etiam et barones mei ligium ~ium duci fecerunt salva mea fidelitate Act. Hen. II I 63; s1171 supplicationi [regulorum Hibernie] rex annuens, accepto ab omnibus ~io et obsidibus, in pace eos ad propria redire permisit R. Niger Chr. II 174; s886 federe itaque ~iis confirmato et juramentis M. Par. Maj. I 421.  c 1218 Walenses ‥ quos ‥ Lewelinus ‥ venire faciet ‥ ad ~ia nobis facienda Pat 149; s1211 rex Johannes ‥ accepit ~ium Lewelini et aliorum multorum et obsides multos et terras magnas W. Newb. HA Cont. 513; s1297 quod princeps [Wallie] veniret in Angliam ad regem pro ~io faciendo. item quod omnia ~ia Wallie remanerent regi preterquam baronum qui in confinio Snowdonie morabantur Trevet Ann. 297; 1301 (v. dominus 3a); s1292 recognovit regem Anglie fore Scocie capitalem dominum fecitque ei ~ium Rish. 128; quia noluit Scottorum consilium assentire subjeccioni, ~io, et aliis prerogativis abolim debitis corone Anglie a regibus Scottorum et populo G. Hen. V 20 p. 138; 1456 regem Scotorum tanquam vasallum regi Anglie ut superiori domino suo ligeitatem, fidelitatem, et ~ium debere Bekynton II 141.  d 1213 de ~io regis Johanne facto pape ‥; et ~ium ligium in presentia domini pape, si coram eo esse poterimus, eidem faciemus (Ch. Regis) Wend. II 75. 4 homage done to feudal superior on grant of fief or entry of heir; b (spec. without prejudice to the king). si quis multis ~ium fecerit, et ab aliquo eorum captus et implacitatus sit, ille cujus residens et ligius est ‥ potest eum plegiare (Leg. Hen. 43. 6a) GAS 509; si quis ‥ firmam in feodo teneat et ~ium inde fecerit, ‥ (Ib. 56. 2) Ib. 575; c1160 fecit humagium (v. dextrarius a); s1173 Ricardus dux Aquitanie cui facturus erat ~ium comes S. Ægidii Diceto YH 353; 1176 (v. dominus 3a); Girardus ‥ ~ium fecerat Johanni comiti fratris regis de castello Lincolnie Devizes 33; 1201 mandamus vobis quod dilecto et fideli nostro A. de C. faciatis ~ium de feodo ‥ quod de nobis hactenus tenuistis in capite quia ~ium vestrum de feodo illo ei dedimus Pat 1b; 12‥ si una hereditas, que tenetur de rege in capite, descendat participibus, tunc omnes illi heredes faciunt ~ium regi StRealm I 226.  b unus erat ita dominicus regis ut non posset ‥ ~ium facere sine licentia ipsius DB II 116 (v. dominicus 2b); c1125 accepit ab eo hommagium suum legium contra omnes homines in salvam fidelitatem regis Henrici Cart. Burton 35; s1189 (v. 3a supra); s1300 exceptis in omnibus salvis juramentis fidelitatis et ~ii prestitis domino regi Anglie et heredibus suis ac episcopis ecclesie Dunelmensis G. Durh. 13. 5 (eccl.): a homage done by one churchman to another as to feudal superior; b (done by church to secular lord); c (done to church by secular vassal or tenant). a s1185 novus electus [sc. Rofensis] debet archiepiscopo Cant’ statim post electionem ~ium facere super baroniam quam tenet de eo Gerv. Cant. Chr. 328.  b 1359 licet ‥ quesiveris a monachis ‥ ~ium, fidelitatem, sectas, et compariciones ad curias nostras Cart. Lindores 148.  c c1125 Willelmus fecit hommagium abbati ligium et juravit fidelitatem ecclesie et debet reddere ‥ Cart. Burton 31; s1163 archiepiscopus ‥ de comite Clarensi ~ium castelli de T. ‥ petebat Gerv. Cant. Chr. 174 (cf. H. Bos. Thom. III 19: hominium); post ~ia suscepta petivit abbas auxilium a militibus Brakelond 128. 6 (man.) homage done by tenant to lord. b payment in lieu of homage. c (in phr. ~ium et servitium). 1111 abbas ‥ concedit quod Haymo dapifer regis absque †viuagio [l. umagio] et fiancia teneat de ‥ conventu terram quam Aufredus ‥ tenuit eodem modo et eodem servicio Reg. S. Aug. 462 (cf. (v. fiantia)); 1196 Rogerus ‥ optulit se versus Martinum D. de placito quare [non] faciat ~ium suum Roberto de G. de terra de W. [quam] ipse Rogerus tenet de predicto Roberto CurR I 18; 1279 tenet ‥ v hidas terre in dominico et in †hornag’ [MS: homag’] Hund. II 472b.  b tunc et prius x sol., modo xx; hos calumpniatur Drogo de B. pro ~io tantum DB II 172; c1190 camerarius ‥ ita plene in omnibus habet ‥ sicut abbas ‥ preter ~ia et relevementa que solius abbatis sunt Chr. Abingd. II 299; 1216 castrum ‥ de Pecco, cum ~iis et aliis pertinenciis suis Pat 1; 1235 ceterorum libere tenencium in C. ~ia, relevia, maritagia pertinent ad priorem Pri. Cold. 214; c1250 in terris, humagiis, redditibus, releviis Reg. S. Aug. 431; 1256 ~ium abbatis de Hulmo, xij s. v d. Val. Norw. 418; 1315 cum tenandis, serviciis, sectis, ~iis, wardis, releviis, et maritagiis libere tenentibus Melrose 418; 1398 domino duci ‥ in pattem solucionis cc m. quas habet percipere pro ~io et servicio suo ExchScot 456.  c 1170 me dedisse ‥ Ade et S. ‥ pro ~io et servitio suo j terram Dryburgh 89; c1190 terram quam Adam ‥ tenuit ‥ et humagium et servitium hominum terre illius sine omne retinaculo Cart. Colne f. 34; 1199 nos ‥ confirmasse Elynor de T. pro humagio et servicio suo xxv libratas terre RChart 17a; 1219 Simon et Roheisia dederunt terram illam predicto Willelmo Senescallo pro ~io et servicio suo tenendam de eis per servicium militare BNB II 33; c1220 dedi et concessi ‥ Silvestro de D. pro ~io et servitio suo unum mesuagium Reg. S. Thom. Dublin 94; 1228 rex per cartam suam dedit Henrico de A. pro ~io et servicio suo manerium de E. Cl 21; 1243 nos dedisse ‥ totam illam terram de E. ‥ pro ~io et servitio cum omnibus pertinentibus Reg. Newbattle 42; 1381 nec dominis servicia, / redittus vel homagia, / quamdiu se dant sceleri (In Lollardos) Pol. Poems I 236; Thomas ‥ dedit ~ium et servicium de sua dim. carucata Meaux I 66; 1440 nos confirmasse ‥ Patricio L. ‥ pro suo humagio et servicio nobis et monasterio nostro ‥ Reg. Dunferm. 420; 1461 in ~io, servicio, [‥] et auxilio Reg. Aberbr. II 121. 7 area or persons owing homage to particular lord. b body of tenants at man. court. 1135 tam de hominibus alterius humagii quam de tenura abbatie Chr. Rams. 276; 1222 ad hoc claudendum ‥ quod ‥ efficax auxilium de ~iis vestris ‥ faciatis Pat 333; a1227 (1387) me reddidisse ‥ monachis ibidem Deo servientibus totum ~ium in villa de Waldena a cruce de N. super ripam versus C., viz. in hominibus et eorum servitiis et in omnibus ad eos pertinentibus (Cart. Walden) MS BL Harley 3697 f. 20v (cf. ib. f. 19: a1189; (= MonA IV 149b): omnes homines illos et masagia illorum qui manent super riveram de W. ‥ cum omnibus tenementis et redditibus et serviciis eorundem hominum); 1255 Ricardus ‥ serviens abbatis ‥ et Bartholomeus ‥ de ~io prioris de Ely SelPlForest 16; 1274 ceperunt Martinum ‥ et iij alios homines de ~io predicti H. Hund. I 137a; 1275 ~ium Willelmi de la P. ‥ subtrahit se de turno (v. geldagium a); 1279 Jordanus M., nativus domini, manet apud A. ubi duxit uxorem de ~io abbatis de B. Rec. Elton 5; 1290 habebunt ‥ omnes decimas frugum ‥ tam de dominico suo quam de ~io suo Reg. Roff. Ep. I 39; 1350 in allea ob. simul cum expensis carectarii de ~io auxiliantis ad cariandum bladum domini in autumpno Rec. Elton 358; 1361 de quodam tallagio ‥ exacto ab ~io (Chr. Abingd.) EHR XXVI 735.  b 1318 quam ‥ terram ‥ manutenere nec defendere potest prout compertum est per totum ~ium CBaron 125; 1325 totum ~ium elegit J. A. in messorem Ib. 141; 1378 ~ium presentat quod Johannes T. vendidit serveciam et non ponit ‥ alstake Banstead 357; 1408 R. dicit quod canis suus ‥ non est culpabilis et de hoc ponit se super ~ium CourtR Banstead; 1412 R. M. nativus domini et totum ~ium nativum ‥ remanent in misericordia Ib.; 1489 ~ium ibidem juratum presentat quod ‥ Banstead 381; a1546 ad hanc curiam ~ium present’ quod A. N. ‥ sursum reddidit ‥ campum Entries 132. 8 homage done by serf or slave to lord; b (transferable between lords). si caderet ad pedes ejus et faceret ei ~ium sicut servus domino faceret, amicus ejus esset O. Cheriton Fab. add. B 12.  b a1190 me dedisse ‥ H. filium Godardi de H. et humagium ejus cum omni sequela sua et omnibus catalis suis (v. dare 5c); a1200 me dedisse et concessisse ‥ commune capituli Lincoln’ ecclesie Ricardum filium Amfredi et †vinagium [l. umagium] suum in puram et perpetuam elemosinam [cf. ib.in marg. of MS] de humagio R. filii A Reg. Ant. Linc. IV 40. 9 (fig.) homage done to or pact with Satan. M. Par. Maj. I 478; J. Ford Wulf. 17 (v. hominium 6); Latin Stories 37 (v. exhibere 4b); Ockham Dial. 469 (v. exercere 2a); s558 quidam archidiaconus ‥ diabolo ‥ ~ium fecit Eul. Hist. I 67 p. 207.