ingemisco
ingemisco, to utter a groan, heave a sigh, groan over
in-gĕmisco, ŭi, 3. v. a. and n., to groan or sigh over a thing.
- I Act.
- α With acc. and inf.: quid ingemiscis hostem Dolabellam judicatum, Cic. Phil. 13, 10, 23: ingemuit citro non satis esse suo, Mart. 9, 59, 10. —
- β With acc. obj.: suos casus, Ap. Met. 9, 39, 3.
- —Hence, ingĕmiscendus, a, um, lamentable: clades, Amm.30, 7, 26.—
- II Neutr.: pueri Spartani non ingemiscunt, Cic. Tusc. 5, 27, 77: quantum ingemiscant patres nostri, si, etc., Liv. 21, 53, 5: in quo tu ingemiscis, id. Att. 7, 23, 1.—With dat.: ulli malo, Cic. Tusc. 2, 9, 21 (a transl. from Sophocles): ingemiscamus illis, quae patiebamur, Plin. Pan. 53, 5.—With ad: ad aliquid, Suet. Aug. 65 ext.—With abl.: (luce) repertā, Verg. A. 4, 692: morte alicujus, Curt. 9, 3, 20. —
- B Transf., of inanim. things: ignis ingemiscit, Sen. Herc. Oet. 1732.
ingemīsco (ingemēsco), gemuī, ere (Inchoat. v. ingemo), I) intr. aufseufzen, aufstöhnen, aufächzen, α) absol.: nemo ingemuit, nemo inclamavit, Cic.: Aeacus ingemuit, Ov.: ingemuit et etc., Verg. u. Ov.: pueri Spartiatae non ingemiscunt verberum dolore laniati, Cic.: hic cum exclamasset Laelius ingemuissentque vehementius ceteri, leniter arridens Scipio... inquit, Cic.: ingemuistis modo voce huius auditā, Liv.: accepto poculo mediā potione repente velut telo confixus ingemuit, Iustin. – v. Lebl., tantum ingemiscit (knistert) ignis, Sen. poët.: ingemuit limen, Ov.: ingemuit solum, Ov. – β) m. in u. Abl.: puto te in hoc aut risisse aut ingemuisse, Cic.: in quo tu quoque ingemiscis, Cic.: una illa in re servitutis oblita civitas ingemuit, Cic. – γ) m. ad u. Akk.: multitudo ad conspectum regis fletumque miserabilem ingemuerat, Liv.: ad tactum vitiorum vestrorum, Sen. ep.: ad omnem eius mentionem ingemiscens, Suet. Aug. 65, 4. – δ) m. Dat. (bei, über): quem vidit nemo ulli ingemiscentem malo! Cic. poët.: ing. condicioni suae, Liv.: fletu nostro, Verg.: eius minis, Liv.: morti (alcis), Curt.: exiliis alcis, Ov.: malis aeternis (Ggstz. bonis perpetuis frui), Val. Max.: ingemiscamus illis, quae patiebamur, Plin. pan. – ε) m. Abl. (bei, über), (luce) repertā, Verg. Aen. 4, 692: morte alcis, Curt. 9, 3 (13), 20: vestro casu, Val. Max. 5, 10, 2. – ζ) m. folg. Relativsatz, quando aliquid dignum nostro nomine emisimus, ingemiscamus, Cic. ep.: quotiescumque me viderit, ingemiscet, Cic.: quantum ingemiscant patres nostri, si videant etc., Liv.: ingemuit nostra cohors, cum etc., Cic.: quis pro indignitate ingemescat, cum etc., Flor. – II) tr. bei od. über etwas aufseufzen, etw. beseufzen, α) m. Acc.: quid ingemiscis hostem iudicatum Dolabellam? Cic. Phil. 13, 23: ing. interitum, Verg.: minus iacentem, Stat.: suos casus graviter, Apul.: longaevitatem peregrinationis, Ambros.: suam vicem, Amm.: ingemiscenda (beklagenswerte) clades, Amm. – β) m. Acc. u. Infin.: a senatu iudicatum (esse) hostem populi Romani Dolabellam ingemiscendum est, Cic. Phil. 13, 23: homines in deos grassari non ingemiscendum est? Min. Fel. 8, 3: tunc crassos transisse dies ingemuere, Pers. 5, 61: ingemuit citro non satis esse suo, Mart. 9, 59, 10.
ingĕmīscō, (11) gĕmŭī, ĕre, ¶ 1 intr., gémir, se lamenter sur, à propos de : [abst ] Cic. Tusc. 5, 77 ; [in aliqua re ] Cic. Att. 7, 23, 1 ; [alicui rei ] [poet.] Cic. Tusc. 2, 21 ; Plin. Min. Pan. 53, 5 || pousser une plainte en faisant un effort : Cic. Tusc. 2, 56 ¶ 2 tr., a) déplorer avec gémissement, déplorer, aliquid, qqch. : Apul. M. 9, 39 ; ingemiscendus Amm. 30, 7, 26, déplorable ; b) [avec prop. inf.] : Cic. Phil. 13, 23 ; Mart. 9, 59, 10.
ingemīscō —, —, ere, inch.
- ingemo, to utter a groan, heave a sigh, groan over: pueri non ingemiscunt: quantum ingemiscant patres nostri, si, etc., L.: in quo tu ingemiscis: ulli malo: (luce) repertā, V.: Dolabellam: ingemiscendum est, it is deplorable(with acc.and infin.).