iste

iste , ista, istud: dem. pron., properly relating to the second person, that of which you speak, or which pertains to you; that, this; such, 2.521.

iste, a, ud, gen. istīus (the poets often make the penult of the gen. short: istĭus, Verg. A. 12, 648: istius, dissyl., Plaut. Most. 3, 2, 59 (748); Ter. Phorm. 969 al.— An old form of the gen. isti, with modi, Cato ap. Prisc. p. 694 P.; Plaut. Truc. 5, 38 (930).— With affixed ce: istisce, Plaut. Rud. 3, 4, 40 (745); and in interrogations, cine: istoscine patrem aequum'st mores liberis largirier? id. As. 5, 2, 82 (932).—Dat. isto, Ap. Met. 5, 31, 6 al.; dat. f. istae, Plaut. Truc. 5, 38 (930).—Shortened form, ste, sta, stoc, etc.; v. Non. p. 476; Lachm. ad Lucr. 3, 954), pron. demonstr. [compounded of two pronom. stems, i- (cf. is) and to-; Sanscr. -ta; cf. tam, tum], this, that (man, woman, thing), called the demonstr. of the second person, since it is especially used in reference to persons and things connected in place, relation, or thought, with the person addressed.

• I In gen.
• • A That (person or thing) near to you (in place or thought), that of yours, that of which you speak or with which you are connected: si ista nobis cogitatio de triumpho injecta non esset, Cic. Fam. 7, 3, 2: istae minae, those threats of yours, Liv. 4, 5: de istis rebus exspecto tuas litteras, those affairs of yours, Cic. Att. 2, 5, 2: quid quod adventu tuo ista subsellia vacuefacta sunt, those seats where you are sitting, id. Cat. 1, 7, 16; id. de Sen. 17, 59: quae est ista praetura? that praetorship of yours, id. Verr. 2, 2, 18, § 46: quaevis mallem fuisset (causa), quam ista quam dicis, id. de Or. 2, 4, 15.—
  • • 2 So with pronom. of the second person: cum enim tuus iste Stoicus sapiens dixerit, Cic. Ac. 2, 38, 119: quid iste tuus vates donat? Ov. Am. 1, 8, 57: iste vester (sapiens), Cic. Ac. 2, 33, 105: quae tua est ista vita, id. Cat. 1, 7, 16. —
  • B With a general reference, that, this, the very, that particular (person or thing), he, she, it.
  • • 1 Alone, as pron.: illae quae cum isto cubant, Plaut. Mil. 1, 1, 65 (65): credis quod iste dicit, Ter. Eun. 711: haec quae ista elementa videantur, Cic. de Or. 1, 35, 163. —
    • 2 With substt.: erat enim ab isto Aristotele, a cujus inventis, etc., Cic. de Or. 2, 38, 160: ista divina studia, id. de Sen. 7, 24: ut jam ne istius quidem rei culpam sustineam, id. Att. 7, 3, 1: nec enim ab isto officio abduci debui, id. Lael. 2, 8.—
    • 3 With other pronouns: istius ipsius in dicendo facultatis, Cic. de Or. 2, 29, 128: transeat idem iste sapiens ad rem publicam tuendam. id. Tusc. 5, 25, 72: in eodem isto Aegyptio regno vitā privatus, id. Rab. Post. 9, 23. —
    • 4 With the rel.: necesse est eam, quae suum corpus prodixerit turpissimae cupiditati, timere permultos. Quos istos? etc., Auct. Her. 4, 16, 23. —
• II In partic.
• • A Like is in the sense of tantus and talis, such, of such a kind: quare cum ista sis auctoritate, etc., Cic. Mur. 6, 13: servi mei, si me isto pacto metuerent, ut te metuunt omnes, etc., id. Cat. 1, 7, 17: homines ista auctoritate praediti, qua vos estis, id. Rosc. Am. 53, 154: animo isto esse, Nep. Eum. 11, 4: egon, quidquam cum istis factis tibi respondeam, Ter. Eun. 153.—
  • B It freq. implies scorn or contempt: non erit ista amicitia, sed mercatura, Cic. N. D. 1, 44, 122; id. Cat. 2, 7: iste otii et pacis hostis, id. Dom. 5, 12: animi est ista mollities, non virtus, inopiam paulisper ferre non posse, Caes. B. G. 7, 77: hic vestis cum isto squalore permutandus, Curt. 4, 1, 22; 3, 2, 16: tuus iste frater, Petr. 9: o isti, an urgent form of address, Arn. 1, 23, 36 et saep.—
  • C In the abl.: isto, for this reason, therefore: isto tu's pauper, quom nimis sancte piu's, Plaut. Rud. 4, 7, 8 (1234).

is-te, is-ta, is-tud, Genet. istīus, Dat. istī, Pronom. demonstr. (von is u. dem Pronominalstamme *to), dieser, diese, dieses; jener, jene, jenes, zur Bezeichnung der zweiten, direkt mit tu angeredeten Person und aller Gegenstände, die der zweiten Person angehören od. sich in ihrem Umkreise befinden, der Eigenschaften, die ihr beigelegt werden, der Handlungen, die von ihr ausgehen, dah. oft mit dem possess. Pronomen der zweiten Person (tuus, vester) verb., jener, jener da, der da, jener dein, I) im allg.: quid quod adventu tuo ista subsellia (jene Bänke, wo du sitzest) vacuefacta sunt? Cic.: remove paulisper istos gladios, jene (in deiner Nähe befindlichen) Schw., Cic.: multae istarum arborum meā manu satae sunt, von jenen B. (die du da vor dir siehst), Cic. – qua re cum istā sis auctoritate (dir gezollten Achtung), non debes, M. Cato, arripere maledictum ex trivio, Cic. – mit tuus korresp., me tuus sonus et suavitas ista (jene deine) delectat, Cic. – od. durch einen attributiven Nebensatz näher bestimmt, homines sapientes et istā auctoritate praeditos, quā vos estis, Cic.: ex istis, quos nostis, urbanis nemo est etc., Cic.

II) insbes.: a) in Briefen, zur Andeutung von Orten u. Verhältnissen, an oder in denen sich der Empfänger des Briefes befindet = jener dort, dortig, perfer istam militiam (harre aus bei deinem dortigen Dienst), ego enim desiderium tui spe tuorum commodorum consolabor; sin autem ista sunt inaniora, recipe te ad nos, Cic. ep. – mit tuus korresp., ex tua provincia omnique isto imperio (deinem dortigen) etc., Cic. ep. – b) zur Hinweisung auf die Dinge, die die zweite Person, mit der jmd. redend eingeführt wird, in ihrer Rede od. auch in bloßen Andeutungen bereits berührt hat, eben der (von dir genannte usw.), Att. Platonem videlicet dicis. M. istum ipsum, Attice, Cic.: huic Eumenes: utinam quidem istud evenisset! Nep.: istud (eben das [von dir Verlangte]) quidem, inquit, faciam, Nep.: mihi fides nunc est, nihil me istius factu – rum, von alledem, Ter.: sunt, inquam, ista, Varro, es ist so, wie du sagst, Cic. – durch einen attributiven Nebensatz näher bestimmt, Critolaum istum, quem simul cum Diogene venisse commemoraras, Cic.: quaevis mallem (causa) fuisset, quam ista, quam dicis, Cic.: ista, quae dicitis, Cic. – dah. auch in Fragen um Auskunft über bereits vom Mitsprecher angedeutete Dinge, quid ita? quia necesse est, eam, quae suum corpus addixerit turpissimae cupiditati, timere permultos. Quos istos? Wer sind denn eben die? Cornif. rhet. – c) in gerichtl. Reden zur Bezeichnung des anwesenden Angeklagten (vgl. hic), wie namentl. in Cic. Verr. gew. des angeklagten Verres, s. Zumpt Cic. II. Verr. 1, 16; 2, 127. Heinrich Cic. frgm. pro Tullio p. 79. – d) oft mit einem Anstrich von Ironie od. sogar verächtlichem Hinblick auf eine anwesende zweite od. sogar an- oder abwesende dritte Person, wie unser der da, quod isti contigit uni, dem da allein (scherzh. auf den anwesenden Krassus hinweisend), Cic. – mit Verachtung, Mars alter, ut isti (solche Leute) volunt, Liv.: exponam vobis ex quibus generibus hominum istae (derlei) copiae comparentur, Cic. – mit tuus verb., iste tuus vates, Ov.: tuus iste frater, Petron. – ➳ Archaist. Genet. isti, in der Verbindung isti modi, *Acc. tr. 136 R.² Cato orat. 20. fr. 1. Plaut. truc. 930: isti formae, Ter. heaut. 382: Dat. isto, Apul. met. 5, 31; 6, 17; 7, 26; 11, 15: Dat. Femin. istae, Plaut. truc. 790: Akk. istum st. istud, Amiat. Ierem. 7, 2 (verbum istum). Corp. inscr. Lat. 5, 1703: Dat. u. Abl. Plur. istabus, Pompeii comm. 188, 37 K. – Apokop. Form. Nomin. ste, Akk. stud, Abl. sto, Genet. Plur. storum, starum, Abl. Plur. stis, s. Lachm. Lucr. 3, 954. p. 197. Neue-Wagener Formenl.³ 2, 402 u. 403. – Über die Messung istīus u. istĭus bei Plaut. s. Lorenz Plaut. most. 732. Ritschl opusc. 2, 690.

iste, ~a, ~ud, istic, ~aec, ~uc [CL as pron. and adj.; these uses are not distinguished in all sections below] Forms of istic include nom. sg. n. istuc: W. Malm. GP IV 148; gen. sg. istiusce: Byrht. V. Osw. 466; nom. pl. n. istec: Mir. Hen. VI I prol. p. 8, isthac: Ferr. Kinloss 78; acc. sg. n. ~um for ~ud: CD 770 (v. exenium g), Alcuin Ep. 254 p. 412 as v. l.; orthog.: gen. pl. m. isdorum CS 341 [812]. Cf. istiusmodi. 1 a (adj.) this, that (w. ref. to person or thing present, whether nearby or at a distance); b (w. sb. expressing dislike or contempt). c (pron., w. ref. as in a supra) this (that) person or thing. a quibus caelicola ‥ serta ‥ obtulit “~as”, inquirens, “coronas ‥ custodite” Aldh. VirgP 40; locus ‥ ~e florifer, in quo ‥ hanc juventutem ‥ fulgere conspicis Bede HE V 12 p. 308; praesul dextram [regis] comprendit et infit / “incorrupta, precor, maneat manus ista per aevum” Alcuin SS Ebor 300; cum ‥ mater ‥ librum quem in manu habebat ostenderet, ait “quisquis vestrum discere citius ~um codicem possit, dabo illi illum”; ‥ [Ælfredus] inquit “verene dabis ~um librum ‥? ” Asser Alf. 23; non patiatur Deus ut ~am offam transglutiam, si ‥ W. Malm. GR II 197 p. 240; sic Deus me adjuvet et ~i sancti [from oath taken on relics] Ord. Vit. IX 3 p. 471; in quodam proximo colle ‥ clamabant “domine rex Henrice, noli proditoribus ~is credere” Ib. XI 3 p. 174; multi sunt in ~a congregatione qui ‥ Ailr. Serm. 1. 34. 215D; astitit ei [sc. regi] vir quidam ‥; rex autem dixit ‥ militi ‥ “inquire a rustico ~o an ‥” Higd. VII 22 p. 48 (cf. Knighton I 146: a rustico illo).  b proditores ~os viriliter invadite G. Mon. IX 3; ut quid muliebres ~os permittitis illesos abire? Ib. X 11 (cf. ib.: semiviri ~i).  c satrapa ‥ scribitur dixisse “~a aut magica arte nos superant aut ‥” Aldh. VirgP 51; quod habet nomen ipsa provincia de qua ~i sunt adlati? Bede HE II 1 p. 80; ~a omnia quae vidisti Ib. V 12 p. 308; haec porta est caeli ‥, / ista viatorem ducit ad astra suum Alcuin Carm. 88. 7. 2; vidi ibi duo dolia ‥ bullientia; “~a” inquit “sunt tibi praeparata” W. Malm. GR II 111 p. 115 (= Hariulf Chronicon III 21, PL CLXXIV 1289B); ~a est illa contracta, modo sana Id. GP V 273 p. 436; hic cum Hengistum ‥ aspexit ‥ in hunc modum locutus est: “et si omnes ~um liberare niterentur, ego eum in frusta conscinderem” G. Mon. VIII 7; dicit viator ‥ civitatem interdum ingrediens “~ud est hospicium meum” Ockham Pol. II 420. 2 a (w. ref. to place, country, etc., where writer is, or nation to which he belongs); b (w. ref. to this world or thing pertaining to it, as dist. from heaven etc.); c (w. ref. to bearer of letter). a ut in ~a gente experiretur Dominus ‥ praesentem Israelem Gildas EB 26; 716 de transmarinis partibus ad ~as pervenit regiones Bonif. Ep. 10 p. 8; inque locis istis monachorum examina crebra / colligit (Epitaph. Wilfridi) Bede HE V 19 p. 330; transvolat hinc ‥ ad praemia caeli, / ultima caespitibus istis vestigia linquens Alcuin Carm. 86. 6; milites / quos jam regit cum ista / perfecta Saxonia / ‥ rex Æþelstanus (Carta dirige gressus) ASE IX 98; 956 (12c) ego Eaduuig rex ‥ ~ius insule CS 964; sint omnia communia fratribus istiusce loci Byrht. V. Osw. 466; misero mihi quo [Deus] succurrat in isto / carcere Wulf. Swith. II 905; Helenam ‥ hereditario jure regnum ~ud possidere G. Mon. V 11.  b pro fragilitate corporis ~ius aeri Gildas Pen. 1; sex diebus mundus est ~e formatus Bede Acts 971; 904 (12c) ~is caducis temporalibusque divitiis CS 613; ab isto / corpore mortali ‥ migrans Wulf. Swith. I 487; fortunati qui meditantur ~a prelia ut illa consequantur premia W. Malm. GR IV 347 p. 398; transeamus ~a terrena et caduca Ailr. Serm. 22. 31. 321D; ut de ~o paradiso ad illum transeamus in quo ipse [Jesus] ‥ vivit Ib. 39. 20 (cf. ib.: hunc paradisum); momentaneam ~am ‥ post vitam Gir. TH intr. p. 3.  c clericus ~e ‥ venit ad vos desiderans vobiscum ‥ conversari Anselm (Ep. 234) IV 141; c1105 quedam alia per ~um nuntium viva vobis voce referenda mandamus Ib. (Ep. 322) V 252; a1118 sciatis quod ~e Jordanus altare sancti Petri ‥ requisivit Ch. Westm. 240 (cf. ib. 239: this man R.). 3 a (w. ref. to document, literary work, inscription, etc.) this, the present (letter etc.). b (w. ref. to a preceding word, text, etc.) this, the foregoing. c (n. ~ud qualifies word repeated from preceding text). a c690 (13c) ad confirmacionem ~ius cartulae CS 40; a787 ~arum ‥ litterarum portitorem (Cynewulf) Ep. Bonif. 139; continet iste decem naturae verba libellus Alcuin Carm. 73. 1; multis ‥ legentibus ista Id. SS Ebor 786; 801 (13c) in margine ~ius pagelle CS 282; 873 (9c) testibus ‥ quorum [h]ic nomina infra in scedula ~a karaxantur CS 536; 925 (14c) imperavimus ~um hereditarium librum ita noviter scribere quia illum antiquum hereditarium librum non habebamus CS 642; c953 (14c) ~ud est testamentum Edredi regis CS 914 (cf. CS 912: ðis is Eadredes cinges cwide); ~as meas litteras precipio tibi ‥ ut ostendas ‥ Airardo Anselm (Ep. 431) V 377; vivit ad hunc quo ~a scriptitamus annum W. Malm. GP V 278; en tegit iste lapis hominem magnae probitatis (Epitaph.) Ord. Vit. IV 16 p. 289; si forte contingat ut [studiosi] ~ud dignentur inspicere Ib. VII 12 p. 205; proposueram ‥ illam [historiam] prius perficere ~udque opus subsequenter explicare G. Mon. VII 2; 1218 mandamus vobis quod statim visis litteris ~is liberetis ‥ Pat 142; qui chronicam ~am scripsit Trevet Ann. 279; ~is nostris ‥ laboribus Ferr. Kinloss 3.  b in geminas istud nomen [sc. 2643: tristitia, cf. II Cor. vii 10] se findere partes / creditur Aldh. VirgV 2661; 861 (13c) ~a omnia verba supradicta fixa permaneant CS 855; “ille ego sum sanctus ‥ / ‥” aeger ad ista: / “dic, rogo ‥” Wulf. Swith. II 1013; de veritate significationis ‥ ~a sufficiant Anselm (Ver. 2) I 179; neque ‥ fas est credi sanctum virum aliter fecisse quam docuit ‥; et ut assertio ~a omnem dubietatis deprecetur offensam, audi ‥ W. Malm. GP V 213; 1391 ubi in brevi originali ‥ esset talis clausula ‘‥ per liberum servicium unius denarii’, ~ud verbum ‘denarius’ deficit CoramR 522 r. 21 m. 3d..  c qui cum sorore fornicatur, xv annos peniteat, eo modo quo superius de matre dicitur; sed et ~ud ‘xv’ alias in canone confirmavit Theod. Pen. I 2. 17. 4 a (w. ref. to period of time incl. the present, or to event or sim. now occurring) this, the present. b (w. ref. to period extending up to the present) this, the most recent, the last. a ~ius aeri sacerdotibus Gildas EB 97; istam nempe diem ‥ / nativitate sua sacravit virgo Maria Aldh. CE 3. 59; tempore ~o nocturnae quietis Bede HE IV 23 p. 264; 790 novitas regni nostri me retinet adhuc in ~o anno Alcuin Ep. 10; vade in pace, in ~a hora morieris Nen. HB 33; 1103 ~o tempore nullus peregrinus vadit Anselm (Ep. 286) IV 205; in diebus ~is Ord. Vit. VIII 10 p. 324; ~as festivitates suorum [i. e. Christi] fidelium Ailr. Serm. 26. 4. 340C; c1330 ista vero opera supra dicta mutata sunt in pecuniam, et sic ~o die [nowadays] non faciunt opera sed solvunt Growth Eng. Ind. 586.  b 640 [haeresis Pelagiana] per ~os cc annos abolita est (Lit. Papae) Bede HE II 19 p. 123. 5 this (of mine, sc. present here or experienced by me); b (w. ref. to body or soul of speaker or writer); c (w. sb. denoting speaker or writer himself). quid sunt ~a, Deus, ‥ quae sic animam meam obtenebrant ‥? forsan hec sunt peccata mea Anselm (Or. 14) III 58; ~as meas litteras Ib. V 377 (v. 3a supra); tam incorrupta mens potest esse sub ~is vestibus quam sub tuis discissis pellibus W. Malm. GR II 218 (sim. GP II 87); suos ‥ consolabatur dicens “‥ vacent fletus, non est enim ~a vite amissio sed vite commutatio” Id. GP IV 148; deprecor te sancte E. ‥ ut me de ~a captivitate eripias Ord. Vit. VIII 19 p. 385; Ferr. Kinloss 3 (v. 3a supra).  b non vobis ultra forma conjungat in ista Frith. 1341; manus ista Wulf. Swith. I 302; istam / tolle animam ‥ hoc de corpore Ib. II 499; memento, fili, ‥ uberum ~orum que suxisti G. Mon. III 7.  c ~e peccator, ~e indigens, ~e tuus licet indignus ‥ vicarius ‥; ego scilicet inutilis persona ‥ Anselm (Or. 17) III 68. 6 that (of yours); b (w. ref. to arguments, statement, or sim. of person addressed). morbo nunc confortaberis isto / pro meritis ‥ Mariae Alcuin SS Ebor 632; ~a Judith quam tuo federasti lateri W. Malm. GP I 6 p. 13; ~ud ‥ regnum quod possides G. Mon. VI 4; nichil paterne ‥ gravitatis scurilitas ~a pretendit Gir. SD 24.  b versibus ~is quos exempli gratia protulisse visus es Aldh. Met. 10 p. 85; “veritas est rectitudo ‥” “‥ nec plus nec minus continet ~a definitio veritatis quam expediat ‥” Anselm (Ver. 11) I 191; neque ~a tua ratio ‥ accusat Deum Ib. (Casus Diab. 20) I 266; perplacet ‥ sophisticus ~e loquendi modus Osb. Glouc. Deriv. 61. 7 that (which you know), the well-known. propterea quod ‥ ~is forensibus ‥ curis me tradere non nossem W. Malm. GR IV prol. p. 357. 8 (w. ref. to person or thing already mentioned or implied) this, that: a (adj., sts. w. proper name); b (pron.; n. sts. in sense ‘that fact’); c (adj. or pron. w. word meaning ‘aforesaid’); d (pron. in resumptive use after rel. or similar cl.). a scelerati ~i Gildas EB 38 (cf. ib. 37: contumacibus ‥ hujus aetatis principibus); caelicolas ista prostravit belva superbos Aldh. VirgV 2743 (cf. ib. 2732: monstrum); c695 (11c) ut ei ‥ terram ‥ darem, id est ea conditione ut ‥ terra ~a ‥ CS 76; ‘‥ ad Jacobum’ [Act. xxi 18]: Jacobus ~e frater Domini est Bede Acts 987; c829 (9c) ~am meam devotam familiam CS 380 (cf. ib.: supra: ~a praedicta familia); s892 flumen superius dictum fluit de ‥ silva in mare; per ~ud flumen [AS: on þa ea] ‥ AS Chr.; c950 (14c) dono ~as terras CS 806 (cf. CS 804: þes landes); 956 (12c) haec ~a mea donatio data est anno ‥ dcccclvi CS 953; forsitan dicet aliquis “~ud esse [that existence, sc. which you assert] ‥ inane quiddam est” Anselm (Orig. Pecc. 23) II 163; legimus quia ‘insufflavit’ [Joh. xx 22] Dominus ‥; quid sibi vult ~a insufflatio? Ib. (Proc. Sp. 5) II 194; ossa ‥ Gloecestriam translata; locus ~e ‥ W. Malm. GR I 49 p. 54; R. ‥ puellam ‥ desponsavit ‥; ~e siquidem R. ‥ principatu Antiochiae potitus est Ord. Vit. X 24 p. 158; nepos ~e noster Gir. SD 142; anno Domini mccv ordinatio ‥ pape ‥; ~o anno ‥; eodem anno ‥ Feudal Man. 120.  b ‘servite Domino ‥’ [Sap. i 1]; heu quis victurus est ‥ quando ~a ‥ perficiantur ‥? Gildas EB 62; p675 cccxviii patrum regulam non sectantur [sc. sacerdotes quidam] ‥; porro ~i ‥ quarta decima luna cum Judeis paschale sacramentum celebrant Aldh. Ep. 4 p. 483; s970 Aednothus primus abbas; ~e venit Ramesiam ‥ Chr. Rams. app. 339; c1054 (11c) qui ‥ ~ud frangere aut minuere temptaverit CS 1006; exceptis his, G. de B. et G. C. ‥; super ~os habet rex forisfacturam de capitibus eorum DB I 1rb; si haec sunt impossibilia, impossibile quoque est unde ~a sequuntur Anselm Misc. 341; ille [sc. moriens] pro aliis se oraturum pollicebatur; quid istuc est miraculi? W. Malm. GP IV 148; ter ‥ apparente prefato sidere perculsi sunt omnes metu ‥ qui ~ud inspiciebant G. Mon. VIII 15; veredarii ‥ jurgia ‥ serebant; porro ‥ H. ~ud advertit Ord. Vit. X 19 p. 114; expugna gulam et luxuriam ‥ et attende quod, cum ~a sint turpia in omni homine ‥ T. Chobham Praed. 126.  c ? 693 (14c) ~i praefati ‥ inhibucionem indidisse videntur CS 121; 814 (9c) ad ~am praenominatam terram CS 348; 825 prae ~a supradicta increpatione Conc. HS III 597 (= CS 384 p. 529); 831 (9c) donationem nostram histius suprascripti [sic] terrae CS 400; 941 (15c) ~am terram praesignatam CS 769; a1158 omnes ‥ terre ~e predicte Ch. Westm. 269; neuter ~orum [MS C omits] predictorum ‥ asserit ‥ T. Chobham Praed. 81; c1330 (v. 4a supra).  d si vero quisquam chordarum respuit odas / ‥ / mulceat auditum ventosis follibus iste Aldh. VirgV 72; animae quotquot agnitionem percepere sacrae legis, si perfectio ‥ sequitur ‥, ~ae ‥ ad caelestes nuptias ‥ intrabunt Bede Cant. 1181; flumina qui metuat modica sulcare carina / grandia ‥, / iste ‥ placidas ‥ pernaviget undas Alcuin Carm. 76. 2. 3. 9 this, the more (most) recently mentioned, the latter; b (dist. from ille, occ. from other pronouns). surrexere patriarche: Cirillus ‥, Modestus; ~e constitutus est patriarcha ab Heraclio W. Malm. GR IV 368; hi fuerunt episcopi B., ‥ D., O., A., W; ~i tres fuerunt archiepiscopi Id. GP IV 136; ab hoc ‥ nomine quod est ‘primus’ ‥ ‘primum’ adverbium, et ab ~o extremo dicitur ‘primulum’ Osb. Glouc. Deriv. 406.  b Aldh. VirgP 17, etc. (v. ille 17a); Bede Cant. 1142 (v. 14a infra); ille genuit E. et A; ~e ‥ comitatum Bononie suscepit, ex altero sunt hodie comites Flandrie W. Malm. GR II 123; non eram ‥ injuste tractandus qui tunc illud obsequium nunc ~ud inferre poteram G. Mon. IV 9; cum et veteres eorum [sc. Romanorum] ‥ avos ~orum [sc. Britonum] ‥ infestarent et ~i libertatem quam illi eisdem demere affectabant tueri instarent Ib. X 12. 10 (w. ref. to person or thing about to be specified) this, the following: a (adj.); b (pron.); c (adj. or pron., w. ref. to following dir. speech or quot.); d (w. ref. to following indir. speech); e (w. ref. to following rel. cl.); f (w. ref. to following cl. w. ut, quatenus, or sim.). a c704 (11c) ~is terminis praefatum rus cingitur: in primis ‥ CS 123; 759 (8c) ~i testes consenserunt: ego Offa etc. CS 187; isto ‥ modo quae vidit ferre solebat: “splendidus” inquit ‥ Alcuin SS Ebor 904; 839 ((? 9c)) histis terminibus circumjacentibus: in oriente etc. CS 426.  b 788 (12c) hujus ‥ terrae termini sunt ~i: ab oriente etc. CS 253; 833 (14c) territoria ‥ hujus agelli ~a sunt: primitus [foll. by bounds in AS] CS 410; habuerunt ~i sacham et socam: B. C., A. de E. ‥ DB I 1va; libertas ‥ ~a est: potestas servandi rectitudinem voluntatis ‥ Anselm (Praesc. I 6) II 256; c1120 ~i sunt testes ‥: comes D., H. ‥ Regesta Scot. 5; dandus est intellectus questionis, qui est ~e: utrum sc. ‥ Ockham Quodl. 51.  c misit ‥ litteras, quarum ~e est textus: ‥ Bede HE I 24 p. 43; ~a ‥ sunt ejus verba ‥: “haec” inquit ‥ W. Malm. GP V 190; hec ‥ per ~os versus possunt discerni: ‥ T. Chobham Praed. 56vb; veritas contingens de Deo, puta ~a ‘Deus est incarnatus’ Ockham Quodl. 492; ~a clausula legatur ‥: “magister, tu jurabis ‥” StatOx 19.  d ~ud ‥ vellem scire, quo magisterio ‥ illos [sc. angelos] videre ‥ valerem Petrus Dial. 70; quilibet miles ‥ jurabat ~a: signa secuturum, ducibus pariturum ‥ Diceto YH 96 (in marg.); ~ud est generaliter verum, quod ‥ Ockham Quodl. 268.  e 812 pro agellorum transmutatione ‥ isdorum qui in partibus suburbanis ‥ fieri videbantur CS 341; 891 (14c) ~is consentientibus testibus quorum nomina subtus notantur CS 564; ~e syllogismus quem modo proposui Anselm (Gram. 7) I 151; cum ad ~os qui modo dissident ordine venero W. Malm. GP I 28; †itae [l. iste, sc. partes] que subjunguntur Osb. Glouc. Deriv. 628; ~ud [v. l. illud] ‥ ab homine colitur quod pre ceteris ab ipso diligitur T. Chobham Praed. 253.  f 601 sit ‥ inter ‥ episcopos ‥ ~a distinctio, ut ‥ (Lit. Papae) Bede HE I 29 p. 64; 780 (11c) dabo terram ‥ ~a ergo conditione ‥ conposita quatinus ‥ CS 236; lex staret ut ista / ‥, quo ‥ / fur ‥ / ‥ crudelia dampna subiret Wulf. Swith. II 441; ~ud dabo ut in universo opere magis efficientem spectes causam quam materiam Adel. QN 69 p. 62; is ‥ ~a prosecutus est, ut Turchi ‥ terras ‥ evacuent W. Malm. GR IV 364; 1458 sub ~a conditione, quod ‥ MunAcOx II 739. 11 (in place of spec. term): a (pron.) such and such a person or thing, so and so, this or that (sts. alternating w. ille); b (~e vel ille); c (~e vel ~e). d (adj.) such and such (a ‥). a dicimus ‥ “~e quiescit sicut ille facit” ‥ cum ‥ quiescere sit nihil facere Anselm (Prosl. 7) I 105; querenti quando sit ~ud hic et ubi sit ~ud nunc respondetur ~ud nunc esse hic Balsh. AD rec. 2 154; ut cum dicitur “illud intelligitur mistice ‥” vel “~um dictum est parabolice ‥” [v. l. ~ud ‥ illud] T. Chobham Praed. 10.  b filii ~ius vel illius S. Langton Chron. 102 (v. ille 5d).  c potestas papalis potest dupliciter considerari, vel ut est in se vel ut est in ~o vel in ~o N. Fakenham Concl. 122; est [anima intellectiva] in ~o vel in ~o Ib..  d debet ‥ cogitate “hodie fuit sanctus ~e decollatus ‥” T. Chobham Praed. 252; Ockham Quodl. 558 (v. ille 5d). 12 (hic ‥ ~e, ~e ‥ ille, ~e ‥ alter, or sim,. in indef. use) one ‥ another, (pl.) some ‥ other(s): a (pron.); b (adj.). a ~e se magistrum ‥ sequi promittit nec permittitur, alter sequi jussus nec ad patris sepulturam petitas accipit indutias [cf. Matth. viii 19–22] Bede Acts 978; cum ‥ alios considero, in uno nobilitatem, in altero militiam, in ~o litteraturam, in illo justitiam ‥ invenio W. Malm. GR V 446; quedam ‥ occuluit memorie vetustas, quedam constructionis novitas, ~a provintie longinquitas, illa sanctorum ‥ obscuritas Id. GP III 116/1 p. 254; illis vulneratis et ~is occisis, omnibus autem reliquis ‥ vinculatis G. Steph. 43.  b sacros honores ecclesiarum hos sibi pecunia comparans ~os aliis lingua venditans W. Malm. GP I 23 p. 35; castella ‥ ~a ad regales validius arcendos, illa ad suos impensius tutandos passim formavit G. Steph. 69. 13 (w. contrastive force, cf. 12 supra): a (hic ‥ ~e) this ‥ this other. b (~e ‥ ille) this ‥ that (person or thing), the one ‥ the other, (pl.) these ‥ those, the one group (etc.) ‥ the other. c (in var. use, freq. dist. from ille; usu. indicates person or thing considered nearer, more immediate, or focus of attention). a “hic” dextrum ostendens “est Birinus ‥, ~e” et ostendit sinistrum “est Swithinus” W. Malm. GP II 75 p. 164.  b procuratum est divinitus ut cum illi exitum ejus de hac vita viderent, tunc ~i introitum ejus in perpetuum ‥ vitam cognoscerent Bede HE IV 23 p. 258; hostiles ‥ acies, illi perperam agentes, ~i pro ‥ patria pugnaturi Asser Alf. 39; bonus ‥ angelus et malus ‥, quod ille [sc. malus] scit ipso sui experimento, hoc ~e [sc. bonus] didicit solo alterius exemplo Anselm (Casus Diab. 25) I 272; modo illis modo ~is vincentibus W. Malm. GR IV 307.  c ceteri fideles audituri, ~i sancta modulaturi sunt carmina Aldh. VirgP 7 p. 235; sicut in versu superiore pro causa ‥ pauperis os aperire praecepit, ita in ~o [Prov. xxxi 9] ipsum pauperem ‥ judicare ‥ ammonet Bede Prov. 1029; Stephen ‥ vidit caelos apertos ‥, at contra faber ~e ‥ vidit aperta tartare Id. HE V 14 p. 314; 925 (v. 3a supra); quando justus ab iniquo percutitur, quia nec ~e percuti nec ille percutere debet ‥ Anselm (Ver. 8) I 187; nihil actum morte patris, si quos ille [sc. pater] vinxerit ~e trucidet W. Malm. GR IV 306 p. 360; Balduinus ‥ genuit R. et G., R. nothumque Guigerium; ~i nimirum ‥ probitate viguerunt ‥, Wigerius autem ‥ Ord. Vit. VIII 13 p. 344; G. Mon. VII 2 (v. 3a supra). 14 (exx. illustrating use of other pronouns as equivalent to, or with same reference as, ~e): a (hic); b (ille). a nec repugnat quod supra sponsae labia vittae et nunc comparantur favo, cum hic ‥ delectet, illa ‥ constringat, ~e intus reficiat, illa foris liget Bede Cant. 1142; ‘hic est virtus Dei’ [Act. viii 10]: ‘hic’ ‥ pronomen est, quasi diceretur ‘~e est virtus Dei’ Id. Retract. 1016; Alcuin Carm. 88. 7. 2 (v. 1c supra); c894 si ‥ quivis hominum contra hec aliquando niti ac imminuere ~a temptaverit (Lit. Papae) W. Malm. GP I 38; Anselm III 58 (v. 5a supra); Id. Misc. 341 (v. 8b supra); predones abstulerunt omnia [sc. praedia] preter ~a, licet et de his partem vellicaverint W. Malm. GP V 211; Ailr. Serm. 39. 20 (v. 2b supra); R. Niger Chr. II 141 (v. 1 hic 2b); dicitur “hic est finis hujus agri”, id est, hic terminatur ~e ager T. Chobham Praed. 182; cum ~a exclusiva “‥” convertitur hec universalis “‥” et ~a exceptiva “‥” Wycl. Log. I 153.  b 802 deprecor ut ‥ [opusculum] mox remittatur nobis ‥, quia aliud [v. l. alium] non habeo nisi ~ud [v. l. ~um] tantummodo Alcuin Ep. 254 p. 412 (cf. ib.: supra: aliud [v. l. alium] non habeo nisi illud [v. l. illum] tantum); a1129 in C. sunt ‥ xx villani . ‥ et quisquis illorum operatur j die per annum in ebdomada. ‥ et omnes ~i adducunt de bosco lx careatas Chr. Peterb. app. 159; prefectus, in alios ‥ immanis, in ~um ‥ lenis, nil illi tormenti preter tenebras ingessit W. Malm. GP III 101 p. 230. 15 a (adj., w. poss. adj. or gen. of pers. pron.) this (that) ‥ (of mine, yours, his, etc.). b (adj. hic ~e) this (very). c (adj. ~e idem) this (very) same. d (n. sg. as pron. w. gen.). a †716 (12c) volo quod ‥ monachi habeant ~a dona mea CS 135; c829, 956 (v. 8a supra); c980 (12c) ~a nostra donatio CS 1133; ~a tua ratio Anselm I 266 (v. 6b supra); c1109 ~a ejus calumnia Ib. (Ep. 467) V 416; c1135 precor vos ‥ quatinus ~am meam elemosinam manuteneatis Ch. Chester 19; Gir. SD 142 (v. 8a supra); Ferr. Kinloss 3 (v. 3a supra).  b 816 (11c) propter hanc videlicet libertatem ~am [v. l. ~e] episcopus et ejus familia mihi tradiderunt xiiij manentes CS 357; 956 (v. 8a supra).  c in ~o eodem concilio pronuntiatum est ‥ ut ‥ W. Malm. GR III 300; 1301 pro expensis equorum regis, de quibus ‥ A. respondet superius ~o eodem titulo KR Ac 360/14 m. 1d..  d W. Malm. GP IV 148 (v. 8b supra).

istĕ, (4) ă, ŭd, gén. īus [poét. ĭus ], dat. ī, adj.-pron. démonstr. désignant la 2^e pers. ou ce qui se rapporte à la 2^e pers., celui-là, celle-là, ce, cet : sunt ista, Læli Cic. Læl. 6, cʼest comme tu le dis, Lælius ; cum ista sis auctoritate Cic. Mur. 13, avec lʼautorité que tu as ; multæ istarum arborum Cic. CM 59, beaucoup de ces arbres que tu vois ; quæ tua est ista vita ? Cic. Cat. 1, 16, quelle est cette vie qui tʼest réservée ? « non dolere » istud Cic. Fin. 2, 9, ton expression « absence de douleur » ; istud « quasi corpus » Cic. Nat. 1, 73, votre « une sorte de corps » ; ista Cic. Mur. 66, ces qualités que tu as en partage ; isto tu pauper es, cum Pl. Rud. 1234, toi, tu es pauvre en cela que... || [dans les plaidoiries en parl. de lʼadversaire] iste, cet homme-là, cet individu-là || [et en gén. en parl. de gens ou de choses que lʼon combat] de cette sorte, de cet acabit : isti Cic. Cat. 2, 16, ces gens-là ; iste centurio Cic. Cat. 2, 14, cette espèce de centurion || [dans Sén. surtout, valeur emphatique et ironique] ista quæ laudo Sen. Ep. 87, 4, ces belles choses que je loue.

➳ gén. arch. isti Pl. Truc. 930 ; Ter. Haut. 382 ; dat. f. istæ Pl. Truc. 790 || [avec apocope] ste Pl. d. Gell. 3, 3, 5 ; Cæcil. 137 ; v. Neue, 1892.

iste , a, ud. pron. gen. ius. dat. i.
此。其。該。 \Istuc vel Istoc pro Istud. \Istic pro Iste. \Istae pro* Isti. f.

Suggest a Translation
See an image

iste a, ud,

• gen.istīus (poet. istius, V.; istius, disyl., T.; istī, T.), prondemonstr.
• II. Referring to that which is at hand or present to the person addressed, this, that, he, she: At tu pol tibi istas comprimite manūs, those of yours, T.: istae minae, those threats of yours, L.: de istis rebus exspecto tuas litteras, those affairs of yours: ista subsellia, those seats near you: quae est ista praetura?that prœtorship of yours: tuus iste Stoicus sapiens. —
• IIII. In gen., as a strong demonstr., that, this, the very, that particular, he, she, it: erat enim ab isto Aristotele, a cuius inventis, etc.: ista divina studia: nec enim ab isto officio abduci debui: credis quod iste dicat, T.: istius ipsius in dicendo facultatis.—
• IIIIII. Praegn., such, of such a kind: quā re cum istā sis auctoritate, etc.: animo isto esse, N.: Egon quicquam cum istis factis tibi respondeam?T.—That (in irony or scorn): non erit ista amicitia, sed mercatura: animi est ista mollitia, non virtus, Cs.: iste tuus vates, O.