itinerare

1 itinerare v. 1 iterare

2 itinerare, ~ari [LL] 1 to go on a journey, travel. b (gd. abl.) on or during a journey. c (pr. ppl. as sb. m.) traveller. d vagabond, vagrant. 1208 sturmannis et marinellis et mercatoribus Anglie per mare ~antibus Pat 81b; 1220 potuit ~are et terram suam defendere CurR VIII 236; s1261 rex ‥ versus ‥ Doveram ~avit Flor. Hist. II 467; 1317 si peregrini, vel clerici mendici, seu ceteri indigentes, per idem hospitale forte ~arent Mem. Ripon I 212; si in exteris regionibus ~assent Eul. Hist. I 4.  b contigit monachum ‥ Gloverniam ~ando venire Gir. Spec. II 26 p. 82; expensas quas in ~ando facturus est Obs. Barnwell 48; 1336 licet dictis hominibus ‥ vadia sua apud villam N. ‥ ~ando versus partes Scotie solvere ordinaverimus RScot 418a; s1368 sicut erat per stratam regiam ~ando versus Otteford Birchington Arch. Cant. 47; s1322 in ~ando vero monasterium Sancte Crucis depredatum est Plusc. IX 21.  c inter apparatus ~antium W. Malm. GR II 134; ubi ‥ omnium pene ~antium posset esse diversorium Id. GP II 89; hoc ‥ pertinet ad felicitatem, si columbe ‥ ~antes precedant J. Sal. Pol. 409B; inveniunt hospicium beati Juliani quod ~antes [ME: weifarinde] diligenter inquirunt AncrR 135; s1093 ~antibus terra vel mari nihil obfuit Fordun Chr. V 21.  d 1201 non habuit catalla, et fuit ~ans nusquam manens Pl. K. or J. II 257; fuerunt ~antes in nulla tethinga Ib. II 321; 1221 R. clericus de S. occidit W. L. et fugit et fuit ~ans PlCrGlouc 68; 1221 quidam latro ~ans Eyre Worcs 593. 2 (mil.) to advance, march, go on expedition. b to go on crusade. illa munitio inexpugnabilis erat ‥ propter paludes et aquas et alia quedam ~antibus contraria Ord. Vit. VIII 23 p. 408; dum die quadam cum militibus suis ~aret T. Mon. Will. VI 9; 1242 nisi seditionem ‥ declinassemus, tota nocte et tota die †iterando [MS: itinerando] cum exercitu nostro versus Blaviam RL II 28.  b s1187 [Salaadinus] magistrum militie Templi cum fratribus lx et Christianorum multitudine ~ando peremit M. Par. Min. I 440; s1287 ~antibus Christianis tempus clarum in nubilum est conversum Ann. Exon. 15v; rex Francie Philippus in sanctam terram ‥ professus est ‥; cum quo rex Ricardus Anglie ~are promisit Plusc. VI 34. 3 (of official) to move from place to place, be itinerant. b (leg.) to make a (judicial) circuit, go on eyre. c (justitiarius ~ans) justice in eyre. d (baillivus ~ans) bailiff errant. 1230 dictus R. ad sumptus domini comitis ~abit una cum ballivis comitis, quousque negotium istud ‥ fuerit consummatum Ch. Chester 433; 1243 advocatus ~ans (v. 1 advocare 16a); [quando] senescallus novus factus fuerit vel ~ans debet premunire ballivos hundredi vel maneriorum J. Oxford 69.  b 1220 coram justitiariis domini regis dum ~ant per regnum RL I 163; 1228 postquam justiciarii ultimo ~averant in comitatu illo Pat 219; cum tu ~averis dudum per diversus [sic] comitatus nostros et placita de forestis nostris tenueris ‥ KR Mem 15 m. 23d.; s1261 non permiserunt justitiarios, qui missi fuerant per regnum ad ~andum, facere officium suum Leg. Ant. Lond. 49; 1264 justiciariis regis proximo ~aturis ad placita foreste in comitatu Northampt’ Cl 5; 1279 justiciariis domini regis de foresta proximo ~aturis in comitatu Gloucestrie Reg. Heref. 211; in diversis comitatibus, in quibus justiciarii ~ant Reg. Malm. I 83.  c erant regis justitiarii ~antes aliquando apud Dunstaplam W. Fitzst. Thom. 34; 1199 coram justiciariis ~antibus CurR RC I 370; P. Blois Ep. 95. 298B (v. 3 errare a); 1292 rex vult ‥ quod vos et ceteri justiciarii ~antes ad communia placita, in singulis comitatibus ubi itineraturi estis, habeant plenam potestatem inquirendi RParl I 86a.  d 1304, 1461 baillivi ~antis (v. baillivus 2c); ballivo domini regis et ipsius vicecomitis in comitatu predicto ~anti Entries 245a. 4 (of horse or cart) to go to and fro. dextrario ~anti Neckam NR II 158 (v. dextrarius a); 1228 carectas ~antes (v. carretta 1a); 1232 equum ‥ ~antem (v. 2 equus 3a); 1246 sciatis nos ‥ dedisse ‥ unum equum sumerium ‥ ~antem ad siccum boscum ‥ in foresta capiendum (Ch. Regis) MonA VI 679. 5 (of machinery, esp. of forge or mint) to move about, function in various places. b (pr. ppl.) moveable. 1220 quod nulla fabrica ~aret in dicta foresta nisi fabrice nostre Cl 433a; 1226 ita quod nulla earum [forgiarum] decetero ~etur sine precepto domini regis Cl 120a; 1237 perdentes sumus quod cunei illi non ~ant (v. cuneus 3b).  b 1220 donec ostensum esset coram nobis ‥ quem warantum et qualem haberent de fabricis suis ~antibus Cl 433a; 1226 etc. (v. forgea d).