jactura

jactura [CL] 1 action of throwing. et broncus Stephanus ab aula pellitur / justeque lapidum jactura plectitur Walt. Wimb. Palpo 39. 2 jettison, (leg. right to) jetsam. c1077 sacam et socam, tol et theam et latrocinium et ~am maris apud Ringstede et Bramcestre Chr. Rams. 205; de ~a navium naufragis restituenda Gir. PI I 20 (rub.) p. 120. 3 casting (of metal). 1465 pro ~a plumbi et coopertura ambulatorii Ac. Churchw. Glast. 237 (cf. ib. 239: pro dicto plumbo jactando). 4 jetty, part of structure that projects or overhangs. 1335 hujus edificii sex domus habitabiles erunt sub una tectura et habebunt ~as suas ex utraque parte viz. versus venellam continentes duos pedes ‥ [solar.] habebit eciam ~as suas ex utraque parte viz. versus venellam et versus stratam et dicta ~a continebit quatuor pedes versus venellam et versus stratam totidem Reg. Ant. Ebor.. 5 throwing away, wasting: a (of obj. or commodity); b (of abstr.). a requisito medicorum auxilio ‥ spe recuperande sanitatis vel aliquo pristine valetudinis remedio ne inani sumptuum ~a conquerebatur Mir. Fridesw. 103; quanta nobilis materiei ~a erat Ad. Eyns. Hug. V 18 (v. diptycha a).  b 672 Theodorus ‥ ~a dispendii carens rebelles falanges discutit Aldh. Ep. 5 p. 493; ~a siquidem annorum, quod circa curiam in nugis consumpsi, estimationem non recipit P. Blois Ep. 14. 50C; longi temporis ~am fructuoso penitentie compendio redemisti Ib. 131. 389C. 6 deprivation, loss, damage; b (w. obj. gen.). c (w. de, equivalent to gen.). ~as, damnis GlC I 6; ~a, lyre Ælf. Gram. 303; faces ‥ quae cinerem aedificiis, ~am civibus minantur Osb. V. Elph. 129; 1286 domino G. de A. militi pro hujus ~a quam sustinuit cum dicto domino rege ad torniamentum de M., unde reddidit scriptum suum etc., xxv li. Turonensium Rec. Wardr. 637; s1382 terre motus ‥ maximis edificiis in partibus australibus grave dampnum intulit et jactura [sic] Chr. Kirkstall 124; propter varias oppressiones et ~as ‥ in dictam communam Hist. Glouc. I 36; ne in illa vestra tam estuosa re publica iaicturam [sic] aliquam feceris Free Ep. 57; ex quo sc. nescio qua illum necessitate olim equitantem contigerat e caballo infaustam valde perpeti ~am Mir. Hen. VI II 56 p. 144.  b neque teres lunaris globi circulus ~am propriae pulchritudinis patitur Aldh. VirgP 9; ut nulla possit ecclesiarum vestrarum ~a ‥ provenire (Lit. Papae) Bede HE II 18; Etheldritha ‥ sine ulla pudoris ~a W. Malm. GR II 214; ‘Ideum’: Paridem in Ida nutritum. per hunc accipiuntur hii qui ~am patrie dum injuriam alicui inferunt non respiciunt Bern. Comm. Aen. 98; tam suorum ~a quam victualium defectu ‥ deficientes Gir. EH I 22; saxa non sustinent dolorem virginis, / sol flentem adjuvat jactura luminis Walt. Wimb. Carm. 622.  c c1380 timeat ‥ ~am de rebus suis (v. de 13a). 7 penalty. mortis ~a restitutionis beneficium non admittit P. Blois Ep. 12. 36B; 1265 in nullo participes extiterunt turbacionis ‥ aut ‥ regno nostro nocivi, per quod ‥ heres ~am exheredationis debeat incurrere Cl 45; magna et miserabilis ~a [ME: lure] quam peccator incurrit, quia nichil quod agit Deo placet AncrR 125; 1426 ad omnem crudelitatis et vindicte ~am bestialiter inclinantur, non faciliter quietandi Conc. III 475a. 8 outlay, expense, cost. regem quidem liberari cupientes, set citra suas in pecunie amissione ~as W. Malm. HN 507.

jactūra, (10) æ, f. (jacio), ¶ 1 action de jeter par-dessus bord, sacrifice de cargaison : in mari jacturam facere Cic. Off. 3, 89, jeter qqch. à la mer ¶ 2 [fig.] sacrifice, perte, dommage : alicujus rei jacturam facere Cic. Off. 1, 84 ; Fin. 2, 79, faire (subir) une perte de qqch. ; rei familiaris jactura Cæs. G. 7, 64, 3, le sacrifice du patrimoine ; non magna jactura suorum id effecerunt Cæs. G. 7, 26, 2, ils réalisèrent ce projet sans perdre beaucoup des leurs ; jacturam criminum facere Cic. Verr. 2, 1, 33, sacrifier (renoncer à) des chefs dʼaccusation || frais, dépenses, sacrifices dʼargent : Cic. Clu. 23 ; Att. 6, 1, 2 ; Cæs. G. 6, 12, 2 ; C. 3, 112, 11.