About

Menu

jactare

jactare [CL] 1 to cast, hurl, propel through the air; b (as sport); c (absol.). in ardentes thermarum vapores ‥ inclementer ~ari imperantur Aldh. VirgP 51; [Colossus] in quem se dolore marcescens moriturum ~avit Lib. Monstr. I 3; inmundi spiritus unum de eis quos in ignibus torrebant ~averunt in eum Bede HE III 19 p. 166; jussit ‥ scoriam ‥ candentem super tecta domorum a balistariis impetuose ~ari Ord. Vit. X 10 p. 57; 1220 nec super eum stramen †jactuuit [l. jactavit] nec ignem apposuit BNB III 400; 1323 in aqua ~anda super carucam ad semen fusarum, lx opera (Ac. Man. Oakington) Estates Crowland 253; manus que homagium fecerant precidit et diabolo ~avit, qui accipiens omnino dilaceravit Eul. Hist. I 256; 1391 Barbour assuetus est ~are sanguinem corruptum in regia via in abhominacionem Leet Norw. 70.  b c1450 Ricardus de Montefixo ‥ Romanam curiam devote peregrinando visitavit, et ibi usurpavit sibi nomen fortitudinis in ~ando lapidem in civitate Romana ultra omnes nationes MonA VI 77.  c 1249 longius quam putabatur, quod aliquis arcus posset ~are IMisc 3/26. 2 to throw down: a to drop, cast (offspring in parturition). b to throw or roll (dice). c to sow (seed). a 1385 ~o vitulum MFG.  b ~ans decios Chester Plays XVI A 120 (v. decius).  c semen ~at in terram Bede Prov. 988. 3 to cast out. b to cast, throw off (falc.). si vero paganus sit, mundari et ~ari foras melius est Theod. Pen. II 1. 5; sicca pruinosam crebris effundo fenestris / candentemque nivem jactans de viscere furvo Aldh. Aen. 67 (Cribellus) 2; cujus corpus ‥ quasi illic occisus esset in meretricando ~arent Asser Alf. 96; 1499 pro nive extra ~anda (v. extra 3).  b 1250 ~avit unum austurum ad aquam de Haselmere IMisc 4/19; 1333 falcones ‥ ~atos (v. 3 errare c). 4 to set, lay down. b to lay (foundation). c (to pile up). Lib. Monstr. I 3 (v. 1 dolor 1); Tobias venit in domum suam et cum ~asset se juxta parietem obdormisset ‥ stercora deciderunt in oculos ejus Bede Tob. 925; pone ‥ mortuum filium tuum ante pedes Christi . ‥ immo ~a illum in sinum pietatis ejus Anselm (Or. 10) III 41.  b ~ato ‥ de lapidibus fundamento secus flumen Araris viam altius sustulit Ord. Vit. VI 3 p. 10; abbas inchoavit novam ecclesiam et ~avit fundamentum octavo Idus Martii H. Albus 98; ecclesiam in loco isto fundare volens primum lapidem ~o R. Bocking Ric. Cic. I 304.  c 1032 (12c) jubentur ~ari munuscula (v. gazophylacium 1b); si conjuga dive / gaudia, nuptarum dotes et pignora jactant J. Exon. BT II 340. 5 to pour (fluid, also fig.). b to puddle (clay). c to cast (molten metal in mould). sum fervens ‥ / rixarum jactans jugiter per corda venenum Bonif. Aen. 373; ad incendium sopiendum voces et aquam ~arent W. Malm. GP III 100.  b 1370 in luto ~ando pro vj furnis tegular’ juxta le Nackolt, vij s., pro furno xiiij d. MinAc 899/23; 1371 in luto ~ando pro iiij furnis Ib. 900/1 m. 2.  c 1211 in plumbo empto et ~ando, ij s. viij d. Pipe Wint. 109; 1222 pro iij carectatis de bosco ad plumbum ~andum KR Ac 491/13; 1259 Johanni G. et Willelmo de S. pro viij char’ plumbi ad tascham fundendis, ~andis, et cubandis ultra cameram senescallorum xl sol. precium char’ v sol. Ac. Build. Hen. III 338; 1299 Robertus tenet j fabricam ad plumbum ~andum RB Worc. 182; 1320 in stipendiis Ricardi T., Johannis S. et Roberti de C., servientibus Petro le Plumber, qui est ad vadia domini regis, ~anti pannos plumbi pro dictis turell’ et capella KR Ac 482/1 m. 3; 1320 circa facturam j patelle ferr’ pro plumbo ~ando de xxj peciis de ferro ‥ iiij s. iij d. Ib. 482/1 m. 4; 1338 de plumbo ~ato et non ~ato xxiiijxx petre Ac. Durh. 376; ad ~andum plumbum Ac. Obed. Abingd. 30. 6 to brandish, flourish, wave. 1211 ipse retro se ~avit manum suam cum cultello et eum percussit SelPlCrown 104. 7 to drive to and fro, to toss (ship or sailor). b to harass, torment, trouble. si marinis fluctibus ~atus ‥ quiescerem Gildas EB 65; puer ventis per caerula puppes / jactatas precibus revocabat ab aequore quinas Alcuin SS Ebor 690; s1141 omnes [naves] preter duas tempestate coorta in diversa ~ate W. Malm. HN 519 p. 72; ~atur Eneas tempestatibus Bern. Comm. Aen. 4; eversa est navicula et ejecti sunt qui inerant ‥ hinc inde procella ~ati NLA II 669.  b animabus ‥ quae vicissim huc inde videbantur quasi tempestatis impetu ~ari Bede HE V 12 p. 305; cum ‥ Guthlac inter dubios volventis temporis eventus et atras caliginosae vitae nebulas, fluctuantes inter saeculi gurgites, ~aretur Felix Guthl. 18; in quadam casula ‥ pernoctans maestam mentem huc illucque ~abat Ib. 52 p. 164; 849 (11c) mentes ‥ ~ant (v. 1 fatum a); 1166 quamvis sors mea periculis cunctis exposita sit et ~ata procellis indesinentibus J. Sal. Ep. 146 (165); pergravi rerum ~or discrimine D. Lond. Ep. 2. 8 to throw off (remark), to say. b to toss back and forth (fig.), to discuss. c to utter with force. hoc enim de Paulo ~averunt non illi qui intellegebant quo animo a Judaeis fidelibus observari tunc ista debuerint Bede Acts 987; ut ‥ / ‥ plurima verborum vacua jactasset ab ore B. V. Dunst. 4; illud Virgilianum me posse ~are ‘primus ego in patriam mecum modo vita supersit’ [Verg. G. III 10] W. Malm. GP V 190; [fama] de qua numquam vel parum sinistra ~ata sit opinio Ib. 223; ~at ‥ gens hec ‥ episcopum quemdam ecclesie istius ‥ a decessoribus suis interemtum Gir. IK II 4 p. 121.  b 1370 veniant die Dominica ad preceptum prepositi ad ponend’ et ~and’ reparacionem molend’ Hal. Durh. 103; 1373 ordinatum est ex communi assensu quod ‥ conveniant prox. die festi et ~ent quod averia possunt sustentari infra camp’ de Edmondbirs et ponent quolibet ten’ ad certum numerum ita quod illum numerum nullus excedat, et presentant ad prox. Ib. 118.  c conglobat ‥ sophistas / gymnica qui jactant ventoso dogmata fatu Aldh. VirgV 620; voces ~are execrabiliter Osb. Mir. Dunst. 19 (v. exsecrabiliter); nisi omnem a pectore tuo perturbationem dimoveris, ‥ in vacuum verba ~abimus Petrus Dial. 4. 9 a to boast of, brag about (w. acc.). b to boast (of), brag (about) (w. prep.). c (refl.); d (w. acc. & inf., ppl., or indir. statement); e (dep.); f (pr. ppl.) boastful, bragging, exultant. g (intr.) to behave arrogantly. a haec ‥ ipse de se non profectum ~ando virtutum sed deflendo potius defectum ‥ referre consuerat Bede HE II 1 p. 74; jacio ‥ inde ‥ jactuarius, -rii, i. ille qui sua ~at Osb. Glouc. Deriv. 283.  b hoc mirifico ingenio suo sanctus agnoscendo Gregorius, non de se ~ando sed de alio sancto locutus ‥ inquit ‥ V. Greg. p. 108; cum quis ~at de bono, sicut faciunt superbi in confessione, que necessitas est eos juvandi? AncrR 127.  c quidam ex Judaeis ‥ ~are se coeperunt et dicere ‥ Bede Retract. 1025; cum aliquis aliquam non vult praelationem quae sibi offertur, et ex hoc ipso se attollens meliorem arbitratur et inde se ~at, ita tamen ne advertatur Simil. Anselmi 22; Osmundus ‥ Willelmum ‥ qui sese de stupro filie ejus ‥ arroganter ~averat inter manus Rodberti ‥ occidit Ord. Vit. III 3 p. 53; secunda species est jactancia, quando homo se ~at et superbit de bono quod habet ex alio Spec. Eccl. 49; David loquitur ei qui solet in abscondito bene operari et postmodum aliqualiter se ~at [ME: on summe wise uppeð] et opus ostendit AncrR 47; a1400 quod nullus se ~at verbis ampullosis ‥ Gild Merch. I 27.  d cum ‥ copiis quibus nihil resistere posse ~abat Bede HE III 1; 800 ne aliquo adversarius in loco suas ~et propositiones permanere indiscussas Alcuin Ep. 202; quasi ego me ~em semper servasse legem Dei Anselm (Ep. 330) V 263; sociis in via ~averat se examinaturum utrum idem vera potiretur an simulata religione Ord. Vit. IV 15 p. 275; non modo credaris, quod scripsit, nosse, sed omne, / quod voluit, jactes dogmatis esse tui J. Sal. Enth. Phil. 106; de quadam etiam turpi muliere legimus que ~avit se quod non esset aliquis ita religiosus quem non posset decipere Latin Stories 18.  e accidit quod ex nostratibus quidam improvide ~arentur nos chartam regiam adeptos fuisse super condonatione ‥ taxae Meaux III 297.  f gallus / ‥ / heu jactans audaxque nimis multumque superbus / insidiante lupo excipitur Alcuin Carm. 49. 10; 796 exaltatio inmoderata vocis ~antis signum est Id. Ep. 114 p. 169; meruit sane quo letior abiret Osricus multumque, ut gentilis ait, ‘aliis ~antior umbris’, quod Chelwulfum ‥ vivens sibi successorem adoptaverat W. Malm. GR I 53.  g 1268 fregerunt portas ‥ et in curia ~averunt et intraverunt felonice Rec. Norw. I 204. 10 to cast (sum), to reckon (account). 1235 vicecomes ‥ habet diem ad ~andam summam in octabis Omnium Sanctorum KR Mem 14 m. 1d.; 1260 mandatum est baronibus de scaccario quod Willelmum de Notingham’, clericum suum, ad predictum compotum pro eo [i. e. vicecomite] reddendum et summam suam ~andam loco ipsius ‥ admittant Cl 51; 1262 scrutatis rotulis nostris et ~ato et assummato valore omnium terrarum Cl 150; qui summas cunctas jactans totale probabit Vers. Exch. 60. 11 to throw at and hit. 1221 W. molendinarius ~avit N. molendinarium cum quadam petra ita quod obiit; et fugit PlCrGlouc 57. 12 to cast lots for. 1204 ~avit totam terram et partivit terram in tres et tunc miserunt sortem et due partes remanserunt W. et tercia pars R. et Y. CurR III 143. 13 to cast in metal. 1293 pro iij parvis imaginibus pro regina faciendis et ~andis de proprio metallo Manners 128.

Saved

Recent