juramentum

juramentum [CL] , swearing, an oath; b (dist. by form, grade, condition, or penalty); c (to tell the truth); d (to keep the peace); e (to maintain loyalty, fidelity, homage, or obedience); f (made formally in contact with sacred object); g (made informally, casually, or profanely). Constantinus hoc anno post horribile sacramentum ~i, quo se devinxit nequaquam dolos civibus ‥ facturum Gildas EB 28; et juramenti nodosis vincla catenis / nititur imprudens verbis constringere falsis Aldh. VirgV 936; p793 sint tibi verba simplicia sine ~o Alcuin Ep. 281; 1197 prestito etiam ~o per os et manum W. capellani nostri Ch. Westm. 481; 1222 dominus comes supradictus et Lewelinus eam [sc. convencionem] ~is suis et sigillis suis ‥ confirmarunt Ch. Chester 411; maximum causarum dirimendarum remedium et refrenatio litium est ~um Ric. Angl. Summa 28 p. 37; 1395 nichil inde venit per tempus compoti, ut dicit computans in ~o suo ExchScot 366.  b si Anglicus non audeat eum probare per bellum defendat se Francigena piano ~o, non in verborum observantiis (Leg. Will.) GAS 484; ita autem acquiratur illud triplex judicium: accipiat secum quinque, et sit ipse sextus et sic jurando acquirat triplex judicium aut triplex ~um (Ps.-Cnut) GAS 622; 1197 concessi ‥ ut dimidium ~um et dimidiam forisfacturam faciant Regesta Scot. 388; 1317 per ~um in animam nostram prestandam RScot I 179b; 1407 ~um principale ad observandum statuta StatOx 198; c1410 bedelli, in prima recepcione officiorum suorum, ultra ~a consueta speciale juramentum prestare teneantur Ib. 208; s1453 affirmantes ~is maximis se nihil ulterius ‥ habere Reg. Whet. I 118.  c 1487 ~um de calumpnia et veritate dicendum Conc. Scot. I ccxl; 1556 possit etiam medio ~o ad veritatem dicendam compelli StatOx 369.  d quodsi ~um pacationis exigitur, juret ‥ (Leg. Hen. 36) GAS 566; ~um pacis jurabis etiam quod pacem istius universitatis per te non perturbabis ‥ StatOx 19.  e †1163 faciendo inde michi servitium et ~um fidelitatis Regesta Scot. 238; 1296 prior Sancti Andree ad pacem nostram existens nobis fidelitatis prestitit ~um tibi praecipimus quod ‥ RScot I 24b; s1333 recepto prius ab eodem [sc. Edwardo le Bailolf] homagio et fidelitatis ~o ad reddendum regi Anglie regnum Scocie post vitam suam Ann. Exon. 21v; s1399 obediencie ~um (v. diffidere a); fidelitatis ~um Meaux I 118.  f 1218, s1330 (v. corporalis 1d); ~um est assercio vel negacio sacrc rei attestacione affirmata Spec. Laic. 67; 1401 tactis sacrosanctis evangeliis, corporaliter prestitit ~um Mem. York II 122; 1428 prestito per eandem ~o corporali de peragendo penitenciam Heresy Tri. Norw. 43.  g enormium ‥ usus ~orum Gir. Symb. I 15 p. 243; per nascentiam, inquit, Dei (tali enim ~o consuevit confirmare verbum suum) ‥ J. Furness Walth. 45; 1278 ~um a monachis non aliud quam “crede michi”, “plane”, “certe” ‥ audiatur Doc. Eng. Black Monks I 99; s1349 Scoti ‥ sumpserunt in ~um ‥ sub hac forma quando jurare volebant: per fedam mortem Anglorum, Anglice be the foul deth of Engelond Knighton II 62; non solum viri, sed quedam mulieres, tantam habent jurandi consuetudinem, quod vix ‥ sine ~o loqui possunt Latin Stories 61.