About
Menu

lavare

lavare, ~ere [CL] 1 to wash with water: a (produce, object, or artefact); b (cloth or clothing); c (by misr. of Luc. v 4); d (the body or its parts); e (animal, esp. sheep). f (fig., of the sun washed by the sea). a aecclesia ‥ rasis vel lotis lignis ejus reaedificetur Theod. Pen. II 1. 4; 800 putans aurum e stercore tulisse ~atumque dominicis indidisse thesauris Alcuin Ep. 203; ea die post tertiam fratres discalciati ~ent pavimenta ecclesie, sacerdotibus ‥ aqua sacra altaria ~antibus Ælf. EC 9; Id. Ep. 3. 27 (v. lavatio 1a); transeuntem quoque eum ~ans olera Diogenes increpavit W. Burley Vit. Phil. 144; 1582 pro j par cirothecarum lavat’ liberat’ ad usum muliercule [Misc. LChamb. 35 p. 306: one payre of washed gloves] Ac. LChamb. 73 f. 29 (cf. ib. 72 f. 19: 1581 un’ par cirothecarum †lavatur’ supposit’ cum laqueo aur’ et argent’ [Misc. LChamb. 35 p. 257: one payer of washen glovis]).  b cum ‥ saga quibus in hospitale utebatur in mari ~asset Bede HE IV 17 p. 244; ut ‥ soccos furtim noctu surriperet et diligenter lotos et inunctos lectis rursus apponeret W. Malm. GR II 217; ibi ‥ est mansura ‥ ubi ~antur vestes monachorum Chr. Battle 20v; 1379 quod nullus eorum ~ent pannos nec aliqua utensilia ad fontem communem Hal. Durh. 161.  c ~a nunc, inquit, retia ad capturam Ailr. Ed. Conf. 756D (cf. Luc. v 4: laxate retia ‥ in captandum).  d Theod. Pen. II 8. 8 (v. lavacrum 5a); ~atis manibus et pedibus V. Cuthb. II 2; eorum [sc. pauperum] miseriis adeo compatiebatur ut eorum infirmiora ~aret, lotisque postea manibus statim missam decantatum iret V. Gund. 10; pars barbe lymphis istis lota canis incanduerat Gir. TH II 7; A. filia sua remansit et ~it pedes R. PlCrGlouc 32; hunc pupilla flebat / quem uber alebat / lotum lilio J. Howd. Sal. 34. 6; tu ~as [ME: wescheð] manus bis aut ter in die et ~are non vis animam tuam AncrR 124.  e 1247 non venerunt ad lavand’ oves domini SelPlMan 10; c1250 debet et ~are bidentes domini et tondere Cust. Taunton 27; 1285 ~abit et tondet oves; si intrat aquam dum ~at habebit j scutell’ ordei Cust. Suss II 4; et tondent oves domini et ~ent DCCant. Register/J p. 46; c1300 in xxiiij mulieribus conductis ad ~andum et tondendum bidentes FormMan 33; 1314 in bydentibus ~andis et tondendis ex consuetudine Rec. Elton 218.  f dicitur Sol in oceanum mergi, et ibi fatigata reficere lumina, indeque mane lotus emergere Alb. Lond. DG 8. 16. 2 (intr. or pass. in middle sense) to wash (oneself), bathe. quia ‥ raro in calidis balneis ‥ ~ari voluerit Bede HE IV 17 p. 244; hac sola vice antequam ~ent pectunt capita sua. alio tempore prius ~ant, postea pectinant Lanfr. Const. 93–4; cui [sc. balneo] insidens, ‥ [rex] de jure quo ~atur ‥ bibit Gir. TH III 25; qui rigat, ille lăvit; qui mundavit, bene lāvit Serlo Wilt. 2. 60; habet fabula, Actaeonem Dianam se ~antem vidisse Alb. Lond. DG 7. 3. 3 to wash (ore to extract metal). pallidus argenti scrutator viscera terre / permeat et massam sudat abinde rudem; / quam lavat et tunsam fornacibus ingerit, ignem / supponens et eum follibus acer alens L. Durh. Dial. II 173; iterum plumbum eo ~atis et mundificatis, ut sit proxima argento Bacon NM 551; lapis molipddides similem virtutem habet scorio plumbi et ~atur similiter Alph. 91. 4 (fig.): a to wash (by baptism), baptize. b to wash (with the blood of Christ). a hunc ‥ nondum baptismate lotum Aldh. VirgV 679; Egb. Pont. 53 (v. fons 4b); quos ‥ / ‥ / ecclesia gignente lăvit babtismatis unda Wulf. Brev. 322; in ejusmodi enim sive lotis sive etiam illotis, alterius aut beneficium attendo aut maleficium Pull. Sent. 866B.  b nos quasi pupillam benigne conserves, / quos pio lotos sanguine gratularis J. Howd. Cant. 171. 5 to wash away, wipe clean: a (knowledge of something from memory); b (sin or guilt). a c790 (11c) decreta patrum Graecorum ‥ litteris tradunt ne ex memoria ~etur CS 283.  b ~a lacrimis culpam tuam Anselm (Ep. 168) IV 46; dictum cum solvat confessis pura reatum / et lavet internus crimina cuncta dolor J. Sal. Enth. Phil. 474; [sc. Christus] fons est, si tu consideres, / reatus lavans veteres J. Howd. Cyth. 128. 5; dives peccavit, set crimen munere lavit Walt. Wimb. Scel. 11; ~at [ME: weosseð = wescheð] peccata prius commissa AncrR 61. 6 (p. ppl. lautus, lotus): a (of person) noble, honourable. b (of object or artefact) sumptuous, lavish, splendid, excellent; c (of abstr.). a ecce sacerdotis pandam praeconia lauti Aldh. VirgV 1619; virum probum, sanctitate lautum F. Malm. V. Aldh. 65D.  b lauta qui regnat in arce Aldh. VirgV 1393; cum cibum ‥ sensisset lautiorem V. Gund. 29; et placet, ut nobis, lauta culina sibi J. Sal. Enth. Phil. 1570; cum vinum poto faciem lavo corpore loto Neckam Poems 453; aut cibos lauciores sibi praepari Ord. Ebor. I 146; Wycl. Blasph. 3 (v. esibilis).  c lautam Anglicane mense copiam ‥ admirantes Gir. EH I 33.

Saved

Recent