lucere

lucere, ~escere [CL] 1 (as element of compound vb. in tmesis, interlucere a). . 1 to be or become bright, to emit light, to shine: a (var.); b (of light, flame, lamp, or sim.); c (of heavenly body); d (of day, dawn, or sim.); e (in fig. context). a Aldh. Aen. 80. 4 (v. glacies a); serpentes ‥ quattuor ‥ per umbras nocturnas oculis in modum lucernae ~ent Lib. Monstr. III 2; candida florigeris lucet ceu lilia campis Alcuin Carm. 85. 4. 1; ~escere, ~ere Osb. Glouc. Deriv. 325; caro candet tenera, / virginale lucet pectus P. Blois Carm. 8. 28; gemma dicitur eo quod ~eat [Trevisa: schyneþ] instar gummi, ut dicit Isidorus [Isid. Etym. XVI 6. 2] Bart. Angl. XVI 48. b ut ‥ papirus in centro positus ‥ solito clarius ~esceret Aldh. VirgP 32 (cf. id. VirgV 915: latex lucens flammas pascebat edaces, / papirus ‥ radiabat); quo modo ardentem sive ~entem ventus juvat ignem ut amplius clarescat Bede Cant. 1069; sex ‥ candelae per viginti quatuor horas die nocteque ‥ ardentes ~escebant Asser Alf. 104; fulgore superno / ad cunas agii quondam qui luxit ab alto Frith. 680; lux ~et vel ~ens est per seipsam Anselm (Mon. 6) I 20; L. Durh. Dial. IV 181 (v. 2 flamma 2d). c bis senis cum sideribus / per Olimpum lucentibus (Aldh.) Carm. Aldh. 1. 88; Titan tremet torrentibus / taedis late lucentibus / ‥ / ad usque caeli marginem (Æthelwald) Ib. 4. 28; 797 in hac ~enti luna Novembri mensis Alcuin Ep. 126 p. 185; 949 ~entem ‥ globum lunae CS 877; s677 cometa ‥ luxit omni die mane AS Chr.; a1089 ubi sol ~et, candelam ‥ proferri minime oportet Lanfr. Ep. 10 (23). d aurora in fulvis dum luxit lutea bigis Aldh. VirgV 1363; ~escente mane in prima sabbati ad sepulchrum pervenerunt Bede Hom. II 7. 134 (cf. Matth. xxviii 1, (Conc. Rotomag.) Ord. Vit. IV 9 p. 239: 1072 in ejus noctis exordio que in prima sabbati ~escit); ~escente die Lanfr. Const. 105. e dies salutis vultibus paenitentium ~et Gildas EB 31; usquequo clarifici luxerunt lumina solis [i. e. of Christ] Aldh. VirgV 1689; qualibet [? l. qualis] Christi lucerna de hoc rege Eduino signorum ~escit floribus dico V. Greg. 91; a796 ne minus flamma ~iscat illius [sc. caritatis], sed fulgeat in cartulis quae in corde ‥ incensa ardet Alcuin Ep. 57; c1213 Deo opitulante et sole sereniore ~ente Gir. Ep. 7 p. 246; lux illucet latroni libere / cum lux vera lucescit vespere J. Howd. Ph. 753; omnis sciencia ‥ appetit quod ‥ sue ‥ scaturiginis emanacio ~eat evidenter R. Bury Phil. 11. 171. 2 (impers.): a (~ere) to be light. b (~escere) to become light. a a ~eo hic lucus ‥ per contrarium, eo quod ibi minime ~eat Osb. Glouc. Deriv. 308. b ita horam matutinarum temperant, ut ante laudes ~escat W. Malm. GR IV 336. 3 (fig.) to shine, to be brilliant, resplendent, conspicuous: a (of abstr., action, or sim.); b (of person, or person’s life). a evangelii veritate ~ente Bede Acts 977; c794 dilectio ‥ ~escit (v. flammula 1); timor Dei quem concepisti ‥ semper ‥ fervescat, donec tibi in securitatem mutatus aeternam ~escat Anselm (Ep. 2) III 100; [eloquium Stephani] simplicitatis puritate nitet, benignitatis colore ~et Ib. (Or. 13) III 53; quanta ‥ est lux illa, de qua micat omne verum quod rationali menti ~et Ib. (Prosl. 14) I 112; nihil adeo gloriose ~et in principe sicut amare ‥ justitiam P. Blois Ep. 95. 302B. b quis ‥ sacerdotum hujus temporis ‥ ut lux clarissimae lucernae ‥ bonorum operum lampade ~eat? Gildas EB 93; propter ‥ doctrinam qua [viri sancti] ~ere hominibus solent Bede Hab. 1240; ut ‥ doctores sancti per varias mundi partes ~escerent, ut omnibus via patesceret salutis Alcuin Hag. 657D; illius [sc. Domini] auxilio nobis quod lucĕre tales / jam proceres meruere pii Æthelwulf Abb. 603; 1094 Hugoni frater Anselmus ‥ diu in hac vita ~ere et semper in futura gaudere Anselm (Ep. 176) IV 57; venerabilis R[oberte] ‥, qui virtutis ‥ prerogativa super modernos et in posterum ~es J. Cornw. Merl. pref.; lucet ‥ vita Garl. Hon. Vit. 67 (v. gestus 1b). 4 to appear (in quot., as a vision; perh. w. implication of radiance). [Editha] primo ~escit fratri suo Ethelredo regi ‥, dehinc ‥ principi Ordulpho ‥ visa est Gosc. Edith 266. 5 a (of fact, circumstance, or sim.) to be or become clear, evident (sts. w. implication of fame, glory); b (w. cl. as subj.). c (of verbal expression) to be clear, lucid. a 956 (v. gramma 2); mulieris viro futura subjeccio ‥ divino ~ebat in verbo Fortescue NLN II 20; s1466 orta est maxima fama ‥ de ‥ miraculis variis, ut plane inibi ~escunt in tabula Herrison Abbr. Chr. 10. b cunctis ‥ perspicue ~et quod quem Deus defensat ‥ nemo deicere ‥ prevalet Ord. Vit. VII 5 p. 170; quam pie ipsa vixerit, in annalibus ‥ evidenter ~escit Elmh. Cant. VIII 31 p. 221. c nondum bene lucet / sed tamquam sub nube latet transsumptio verbi Vinsauf PN 851. 6 (pr. ppl. ~ens as adj.) shining, radiant, bright, lustrous; b (fig., of person). virginitas fulget lucens ut gemma coronae Aldh. VirgV 153; lex ‥ ~entis macule Petrus Dial. 59 (= Lev. xiv 56); virum ‥ facie splendissima, ‥ oculis ~entibus Ailr. Gen. Regum 353; qui lucentes vestes gerunt Walt. Wimb. Van. 81 (cf. ib.: de vestis claritate). b c1340 preclare sapiencie gracia viro lucenti illustrato, amico suo predilecto domino W. de H. ‥ frater G. ‥ salutem FormOx 303.

Menu

Word wheel

lucere

Saved

Recent