manna
manna2, manna
† manna, ae, f., = μάννα,
- a grain, a vegetable juice hardened into grains, Plin. 12, 14, 32, § 62: manna una turis, id. 29, 6, 38, § 119: croci, Veg. Vet. 2, 39.
†† manna, man, manhu, neutr. indecl., and manna, ae, f. [Hebrew],
- the manna of the Hebrews.—Neutr.: Filii Israël dixerunt ad invicem, Manhu, quod significat, Quid est hoc? Vulg. Exod. 16, 15: sume vas unum, et mitte ibi man, quantum, etc., id. ib. 16, 33.—Fem., Hier. in Psa. 131, 16: mannae cibus, Sulp.Sev. Chron. 1, 20, 3: legimus, manna esui populo fuisse, Tert. Carn. Chr. 6.—
- II Transf., food for the soul, divine support: manna absconditum, Vulg. Apoc. 2, 17.
1. manna, ae, f. (μάννα), das Körnchen, der zu Körnern verhärtete vegetabilische Saft, turis, Plin. 12, 62. Veget. mul. 5, 21, 3: croci, Veget. mul. 3, 39, 3 u. 5, 22, 4.
2. manna, neutr. indecl. (hebr. Wort), das Manna der Israeliten, Tert. de carn. Chr. 6 u.a. Eccl. – Nbf. manna, ae, f., Hieron. in psalm. 131, 16: mannae cibus, Sulpic. Sev. chron. 1, 20, 3.
in primis si videantur abundare humores acuti, purgetur cum apozimate de mirobolanis citrinis, violis, ‥, ~a, cassia fistula, ‥
quare cassia fistula, thamarindi, ~a purgant sanguinem
~a est quoddam dulce quod fit de rore cadente super quasdam herbas vel arbores certis temporibus
~a ‥ nascitur ex diversis arboribus super quas cadit ros, inde recipit hanc proprietatem
~a, non solum dicitur ros de coelo prolapsus, qui species est balsami et fructus aeris, verum etiam pro dulcedine sumitur ex qualibet re tracta
principes ‥ narraverunt Moysi: i. quod factum est de ~a coturnicibusque
sicut ~a quod de celo pluit et aqua que de petra fluxit
istos percussit Dominus in posteriora, ‥ qui ~a et gomor in putredinem vertunt
hic mutuatis vasis aureis et argenteis ab Aegyptiis in deserto ~ate saturari optabat
non deberemus aliud expectare in hac vita nisi hoc ~a de celo
vos cibavit coturnice et ~a
cum plueret mannā per desertum Deus olim
idcirco in arca et virga et ~a fuisse legitur, ut in pectore rectoris esset virga districtionis et manna dulcedinis
archam sanctam celesti ~a refertam ad ‥ ecclesiam ‥ transtulerunt
rectoris pectus confertus federis arche, / qua manne et tabulis addita virga fuit, / dulcor inest manne, sed cum candore nitenti
~a repositum servatur in urna aurea
in archa ‥ continebatur urna aurea habens ~a
~a, quid est hoc?
vincenti dabo ~a absconditum
felix locus qui ‥ tam dulce ~a thesaurizabat
~a mansuetudinis, que pertinet ad electos
[Cicero ] artis rhetorice fuit arx, fons, manna, columna
amarescunt gustui mel et ~a
suavissimo benevolencie vestre ~a et multiformis beneficentie ymbribus irrigati
manna parit vermem; sic virgo puerpera prolem./ manna Maria fuit: moralem discute sensum(
haec est ~a, quae sine fastidio satiat, sine defectu pascit
cibus, qui noster non specie, sed significatione ~a
Christe, mihi măna de celi culmine mānna [gl. cibum sapientie ]
quem [sc. Christum ] dudum in gremio / manna pavit puellaris, / ut nos pascat prandio
vascillum eligit aurum aureolum / alvique numinis favus alveolum / et manna celicum ventris urceolum, / mortis hic malleo cudens malleolum
~a sacramentavit eucharistiam(
hoc ~a,awngyls fode
panem de simila pure ~e frumenti
cum ~a sepulcri Sancte Marie
1 manna, æ, f. (μάννα), grain, [dʼoù] parcelle : Plin. 12, 62 ; 29, 119.
2 manna, manne [des Hébreux] ; a) n. , indécl. : Tert. Carn. 6 b) manna, æ, f. , Hier. Psalm. 131, 16 ; S. Sev. 1, 20, 3.
Et protinus Manna exiens de sepulcro apparuit cunctis, quam usque hodie gignit locus iste.Gregor. Turon. lib. 1. de Mirac. cap. 30. de eodem S. Joanne :
Cujus nunc sepulcrum Manna in modum farinæ hodieque eructat, ex qua beatissimæ reliquiæ per universum delatæ mundum salutem morbidis præstant.Leo Ost. lib. 3. cap. 30 :
De Manna sepulcri S. Joannis Evangelistæ, etc.De manna S. Joannis plura congessit Combefisius ad Orat. Panegyr. Nicetæ Paphlagonis pag. 485. Adde Menolog. Basilii 7. Maii, Synaxaria ad 8. Maii, ubi de eodem sepulcro,
sacrum pulveremvocant,
Memini quoque... petram vidisse madefacere, et dictu mirabile, Manna cœleste saxo repente defluere.Ughellus tom. 7. pag. 503 :
Ex quo sacratissimo corpore pretiosus ac sanctus liquor (Manna dicunt) effluit.
Πολλὰ καὶ σώματα τῶν ἁγίων Μύρον ἔβλυνον.Hinc.
Johan.
Evang. apud Orderic. Vital. lib. 2. pag. 408. Ughell. tom. 9. pag. 286. et Raimundum Montanerium in Chronico Aragon. cap. 206.
S. Andreas, apud Orderic. Vital. lib. 2. pag. 404. Gregor. Turon. lib. 1. Mirac. cap. 31. Ughell. tom. 7. pag. 272.
S. Alexius, in Menæis, 17. Martii.
Theodorus Trichinas, 20. April. in Menæis.
S. Perpetuus Episc. Leod. apud Hariger. Lob. cap. 35. in Chron. M. Belg. etc.
S. Nicolaus, apud Jo. Diac. 5. Januar. in Vita S. Nicolai sub fin. Nicetam Paphlag. in ejusdem Encomio, Ughell. tom. 5. pag. 1312. Matth. Westmonast. ann. 1087. Thiotfrid. lib. 3. cap. 5.
S. Philotheus Presbyter, in Synaxar. 15. Sept.
S. Demetrius, Thessalonicæ. Vide Not. ad Alexiad. pag. 252.
S. Euphemia, Calchedone, apud Evagr. lib. 2. cap. 3. 7. Theophanem pag. 370. Cedren. pag. 469. Theoph. Simocattam lib. 8. cap. 14.
SS. XL.
Martyres, apud Procop. lib. 1. de Ædif. cap. 7.
Petrus Thaumaturgus, in Synaxario 4. Maii.
S. Lucas Junior, in ejus Vita pag. 1013.
Sanctus CyrillusMartyr apud Continuator. Theophanis lib. 2. n. 23.
S. Euthymius Abbas, in ejus Vita n. 127.
S. Walpurgis, apud Philipp. Eystet. in Vita S. Willibaldi cap. 32. Henr. Rebdorff. ann. 1359.
S. Glyceria, apud Simocattam lib. 1. cap. 11.
S. Theodoravidua, apud Nicolaum Cabasilam in ejus Vita.
B. Gundetkarus, apud Gretzer. in Episcop. Eystetens. pag. 457.
S. Eligius Noviom. Episc. apud S. Audoenum in ejus Vita lib. 2. cap. 40. et 58. Acherianæ Editionis.
S. Glodesindis, in Histor. Translat. ejusdem Virginis apud Labbeum tom. 1. Bibl. pag. 736.
S. Catharina, apud Lambert. Ardens. pag. 112. et Hug. Flaviniac.
S. Elizabeth Thuring. apud Godefrid. Mon. ann. 1236. Theoderic. in ejus Vita cap. 14.
B. Robertus Eremita, apud Matth. Westmonaster. ann. 1238.
SS. Martyres Ebbekesdorpienses, apud Bollandum 2. Febr. pag. 315.
S. Paulus Episcop. Virdunensis, apud Bolland. 8. Feb. pag. 174.
S. Babolenus Abbas Fossat. in Lib. Miraculor. ejusd. cap. 3.
B. Willemus Episcopus Eboracens. apud Matth. Paris pag. 219. Adde tom. 2. Canisii pag. 756. 818. Codini Origin. pag. 54. Matth. Westmonast. pag. 269. Rocchum Pirrhum in Notit. Siciliæ tom. 1. pag. 57.
Mannaveterum edita est haud ita pridem Dissertatio Cl. Salmasii. De hac etiam copiose egerat antea Leonardus Fuchsius lib. 1. Paradox. medicinal. cap. 6.
Milio modia quincto, lino Manna quart, etc.Alia ann. 869. ibid. col. 721 :
Grano grosso modio quarto, minuto autem modio quinto, lino Manna quinta, etc.Ubi notat vir doctissimus veterem Interpretem Juvenalis Manipulos,
Mannas fœniinterpretari ; verum
Manuamlegendum docet Cangius in v. Manua : quod tamen præstare nolim, cum toties apud diversos auctores occurrat vox
Manna, qua etiam utuntur Itali. Charta Bern. de Mirabella ann. 1195. apud Ughell. tom. 1. Ital. sacr. col. 1126 :
Item tradimus Pennensi ecclesiæ... octo salmas vini et sex Mannas lini.Acta notar. Senens. ann. 1283. ex Cod. reg. 4725. fol. 7. r°. :
Confiteor me principalem debitorem tibi... in ccc. Mannis parvichalibus ad modum et consuetudinem actenus observatam.Vide Manua. Hinc
Poignéenostri dixerunt. Mirac. B. Davanzati tom. 2. Jul. pag. 526. col. 1 :
Incontinenti dictus Vivi descendit de asina,... et pedibus suis venit ad sepulcrum B. Avanzati,... et ibi Mannam unam fieri fecit librarum trium ceræ, etc.Vide supra Manada.
Et hoc idem de distributionibus Mannarum, quæ diebus Sabbatinis in dicto matutinali officio omnibus clericis in sacris ordinibus constitutis exhibentur.