manutergium
mănŭtergĭum, ii, n. [1. manustergeo],
- a towel: manutergium a tergendo manus vocatur, Isid. Orig. 19, 26.
manūtergium, iī, n. (manus u. tergeo), das Handtuch, Isid. orig. 19, 26, 7. App. ad op. Leonis p. 888, XCIII.
~ium †lim [l. liin ]
a manu per compositionem hoc ~ium, -ii i. togilla, cum qua terguntur manus
mane cum manus de more ablueret, ut ministerio nullo, ita nullo utebatur ~io
pro adustione lingue lavetur lingua cum aqua calida prius et cum ~io abstergatur
Johannes Maurus ipsum [Henricum ] potionatum et adhuc sub morte palpitantem quodam ~io suffocavit
panis ‥ portatus in brachiis vel sub mantargio
a towelle , manitergium, facitergium
manuterium, vel mantele,scet
a burdecloth , discus, gausipe, mappa, mantile, manitergium, mensale
iiij manitergia longa pro alta mensa
mappas et ~ia et cetera ad mensam abbatis ‥ pertinencia
j ~ium humerale de dyaper ‥ viij ~ia manualia de dyper
iij ~ia pro casio(
nec manibus lomentum aut latex cum ~io exhibetur neque pedibus ad lavacrum pelvis apponitur
cuncta necessaria ecclesiae dedit ‥ calices, sciffos, ~ia ‥ cornua ad vinum fundendum
de rapinis clericorum, capelle, episcopi, quid dicam, qui ecclesie dedicate lintheamina, ~ia, pelves ‥ tanquam predones asportans omnia
instrumenta ecclesiastica sunt hec: lavacrum ‥ crucifixum et alie ‥ ymagines ‥ feretrum, ~ium, facitergium
manitergia sacerdotum sive tersoria
unum ~ium, unum de canavazio ad coperiendum altare, phiolam et thurribulum
quatuor ~ia ad altare, unum manutergium ad manus capellani
~ium unum cum frontell’ ‥ duo ~ia ad altare ‥ manutergium unum ad manus
due manuterge de Dornwik consumpt’ ‥ ij Raya manuterge pro magno altari in diebus festivis
lego ‥ summo altari ejusdem ecclesie unum linteamen et unum ~ium
sanctum ~ium in quo est vultus Christi impictus
mănŭtergĭum, ĭī, n. (manus, tergeo), essuie-mains : Isid. Orig. 19, 26, 7.
Togillacum qua tergitur manus :
Touaille, in Gloss. Lat. Gall. Sangerm.
Subdiaconus cum ordinatur,... de manu Archidiaconi accipiat urceolum cum aquamanili, ac Manutergium.Histor. Episcoporum Autisiodor. cap. 51. pag. 452 :
Contulit... stolas albas cum Manutergiis, multiplices ac pretiosas.Adde Ordinem Romanum sub initium.
Mutet illa tria Manutergia, quæ in claustro jugiter pendent ad tergendas manus. Historia de Fratribus Conscriptis tom. 2. Antiquitatum Alamannic. Goldasti :
Sed et foris ostium refectorii ejusdem texturæ Manutergiæ sunt hinc inde suspensæ.Occurrit ibidem mox.
Item plus triginta Manutergias, vulgariter vocatas servietas, fili lini.
Illi qui abluunt pedes et manus pauperum debent dum abluerint tergere cum Manutergio quem portant super collum per modum stolæ.
Manutergium. S. Wilhelmi Constit. Hirsaug. lib. 1. cap. 98 :
Tria Manutergiola quæ in omni quinta feria mutantur ; minimeque manus ad solida tergunt manutergia fratrum, quæ pendent in claustro.
Pelvis ad manus lavandum, cum Manutergio.
Concessum est etiam fratribus nostris habere Manutergia, sive ad tonsuræ obsequium, sive ad codices, quos ad legendum suscipiunt, involvendos.