namque
namque, I. An explanation, for, and in fact
namque : (conj.), for indeed, since indeed, for, 4.633; affirmative, indeed, 10.614.
nam-que (also written nanque),
- cong., an emphatic confirmative particle, a strengthened nam, closely resembling that particle in its uses, but introducing the reason or explanation with more assurance; Gr. και γάρ, for indeed, for truly, for (class. and freq., only before a vowel, and in Cicero and Caesar always, like nam, beginning the proposition; rarely before a consonant, and not in Caes., Cic. Div. 1, 30, 62; id. de Or. 3, 2, 6; id. Tusc. 3, 20, 65; Nep. Them. 6, 2; id. Ages. 2, 1; Sall. J. 41, 5; 85, 35; Hirt. B. G. 8, 28, 4; Ant. ap. Cic. Phil. 13, 20, 45; Balb. ap. Cic. Att. 9, 13, A. 2; and freq. in Liv.; v. Krebs, Antibarb. p. 732 sq.): pol mihi fortuna magis nunc defit quam genus: namque regnum suppetebat mi, etc., Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 395 Vahl.): namque ita me di ament, Plaut. Bacch. 1, 2, 3 (111): in quo vix dicere audeo, quam multa saecula hominum teneantur. Namque ut olim deficere sol hominibus exstinguique visus est, etc., Cic. Rep. 6, 22, 24: namque illud quare, Scaevola, negāsti? etc., id. de Or. 1, 16, 71: namque hoc praestat amicitia propinquitati, etc., id. Lael. 5, 19: namque tum Thraces eas regiones tenebant, Nep. Milt. 1, 2; 8, 1; id. Them. 6, 2; id. Alc. 1, 2 al.: namque umeris suspenderat arcum, Verg. A. 1, 318; 390: namque etsi, etc., id. ib. 2, 583: namque est ille, pater quod erat meus, Hor. S. 1, 6, 41.—Poet., like nam, after an address. Aeole—namque tibi, etc., Verg. A. 1, 65: pleonastic, namque enim tu, credo, mi imprudenti obrepseris, Plaut. Trin. 1, 2, 23 (61) (Ritschl, nempe enim).—Placed after a word: is namque numerus, Varr. ap. Gell. 3, 10: virgini venienti in forum (ibi namque in tabernis litterarum ludi erant), etc., Liv. 3, 44; 4, 31: frumentum namque ex Etruriā, etc., id. 4, 13, 2; 6, 8, 8; 9, 25, 2; 22, 50, 3: frui namque pace, id. 4, 9, 2; 5, 11, 6; 6, 4, 8; 9, 37, 1 al.; omnia namque ista, etc., Quint. 9, 4, 32: mire namque, id. 9, 2, 29: pinxere namque effigies herbarum, Plin. 25, 2, 4, § 8: duodecim namque populos, etc., Flor. 1, 5, 5: non me impia namque Tartara habent, Verg. A. 5, 733: non hoc mihi namque negares, id. ib. 10, 614.
namque, Coni., ein verstärktes nam, von dem es sich nur dadurch unterscheidet, daß es den erläuternden oder begründenden Gedanken mit größerer Sicherheit od. Überzeugung ausspricht. Es steht, wie nam, meist zu Anfang des Satzes, seltener nach einem od. mehreren Wörtern u. dient: I) zur Angabe einer Erläuterung, nämlich, prodigium extemplo dedicationem secutum. Namque lapidibus pluit, Liv.: tum Sp. Maelius rem peiore consilio est aggressus. Frumento namque privatā pecuniā coëmpto largitiones frumenti facere instituit, Liv. – dah. auch zur Einleitung eines eine Erläuterung enthaltenden parenthetischen Zwischensatzes, virgini venienti in forum (ibi namque in tabernis litterarum ludi erant) manum iniecit, Liv. – II) zur Angabe einer Begründung, denn, denn ja, denn aber, denn doch, ja auch, itaque cives potiores quam peregrini, propinqui quam alieni; cum his enim amicitiam natura ipsa peperit; sed ea non satis habet firmitatis. Namque hoc praestat amicitia propinquitati, quod ex propinquitate benevolentia tolli potest, ex amicitia non potest, Cic.: Alcibiades ad omnes res aptus consiliique plenus. Namque imperator fuit summus et mari et terrā, Nep. – bei minder strengem Satzzusammenhang häufig deutsch ja, freilich, allerdings, haec eo facilius magnam partem aestatis faciebant, quod nostrae naves tempestatibus detinebantur summaque erat difficultas navigandi. Namque ipsorum naves ad hunc modum factae armataeque erant, Caes.: his erat rebus effectum, ut equites Pompeianorum impetum sustinere auderent neque magnopere eorum multitudine terrerentur. Namque etiam per eos dies proelium secundum equestre fecit, Caes. – u. so versichernd und bestätigend, namentlich oft: a) in Antworten, u. gew. verb. mit mehercle, hercle, edepol, enim u.a., ja wahrlich, Plaut.; s. Brix Plaut. trin. 61 (Aufl. 4). – b) im Anruf, Aeole, namque tibi divom pater atque hominum rex et mulcere dedit fluctus et tollere vento, dir hat ja, Verg. – c) in parenthet. Zwischensätzen, die eine Versicherung enthalten, aut tu mihi terram inice (namque potes, du vermagst es ja), Verg. – ➳ Bei Cicero nur vor Vokalen, bei anderen auch vor Konsonanten, zB. Sall. Iug. 41, 5. Nep. Them. 6, 2. Liv. 5, 11, 6. Tac. ann. 1, 5.
incipit ~e historia chronica
primo ~e de his sermo ad ortum prorumpit quae ‥ ab humano genere distant
sicut patet de motu. de motu ~e in universali determinat in libro physicorum, de motu vero magis in speciali, in libris sequentibus
sufficit ~e ei earum in confuso degustare sentencias
hic ~e loco licet inspicere quidquid pertulerit Christus
quam ‥ vocem ‥ anser emittet? nova ~e palam an nota proponet? frequentata ‥ fastidium generant; auctoritatem nova non habent
ita ~e vj et viij, xij et xviij fiunt simul xlv
et substantia hominis erit auri pretium. fraude ~e adquisita pecunia plus in anima damni quam lucri addit in archa
sed ille ‥ gaudere super mortuum [S. Albanum ] non est permissus; ~e oculi ejus in terram ‥ ceciderunt
concedo ‥ sicut prebendam ‥ et antiquitus datam. certum ~e est quod pater meus ‥ dedit dimidiam ‥
[Cristiani sunt ] quamquam non omnes articulos fidei ‥ tenent sicut nos. credunt ~e [ME: ] in Patrem et Filium, et Spiritum Sanctumnevertheles
exploratis ‥ omnium remediorum stigmatibus, domum reversi sunt. quadam vero [v. l. ~e ] die, cum maesti parentes ‥ mortem magis quam vitam optarent, fama volat
namque (7) (renforcement de nam ), conj., le fait est que, et de fait, car : Pl. Capt. 604 ; Cic. Rep. 6, 24, etc. ; Cæs. G. 3, 13, 1.
➳ placé en tête de la phrase chez Cic. , Cæs. , Sall. , Nep. ; chez les poètes, Liv. etc. peut se trouver après un mot || chez Cæs. touj. devant une voyelle.
- 1. (motiverend en verklarend) want, namelijk;
- 2. (verzekerend) inderdaad, werkelijk, heus.
nam-que
- conj., a strengthened nam, introducing a reason or explanation in close connection with what precedes.
- II. An explanation, for, and in fact: Alcibiades ad omnīs res aptus; namque imperator fuit summus, N.: virgini venienti in forum (ibi namque in tabernis litterarum ludi erant) manum iniecit, L.—
- IIII. A reason, for, seeing that, inasmuch as: Caesar auxilium tulit, namque eius adventu hostes constiterunt, etc., Cs.: gradu post me sedet uno, Namque est ille pater quod erat meus, H.