nola
nŏla, ae, f.,
- a little bell: jusserat (canem) in rabido gutture ferre nolam, Avien. Fab. 7, 8 dub. (al. notam).
1. nola, ae, f., die Schelle, das Glöckchen, Avian. fab. 7, 8 (Fröhner notam; aber s. Anecd. Helv. 182, 29 sqq.).
2. nōla, ae, f. (v. nolo), s. coa.
aliquando solus auditus, ut cum hominem delectat ad aurem suam diu ~am percutere, quia eam audit dulciter sonare
tintinnabulum ‥ est parva ~a []vel campanella : Trevisa belle
quarum [sc. statuarum ] quelibet nomen provincie sue gerebat in pectore et †volam [l. nolam ] argenteam circa collum, que si qua gens contra Romam insurgere proponeret, continuo statua †volam [l. nolam ] pulsaret
sex ‥ instrumentorum genera quibus pulsatur: squilla, cymbalum, ~a, nolula vel duplula, campana, signa. ‥ pulsatur ‥ ~a in choro
instrumenta ecclesiastica: ~e [gl.: cheles, cloket ] et immense campane
[recepit ] David in monasterio ‥ ~am et altare
ad excitandos fratres in dormitorio ~am pulsare
precedentibus ceroferariis cum accensis cereis et ~a pulsante
ad matutinas vigilias ‥ persolvendas ‥ ~am pulsavit pro fratribus excitandis
fieri ‥ faciat unum [sic ] capam ad chorum de bono samitto rubeo vel indo ‥ et frettari faciat cum ~eis argenteis deauratis
cappam ‥ inferius et per circuitum centum et quadraginta ~as argenteas ‥ habentem
~a bovis, collarium canis(
~am antiqui operis quales bestiarum collo applicare solet antiquitas
nola Sancti Eltuti ablata fuit et in collo cujusdam equi suspensa
1 nŏla, æ, f. , cloche, clochette : Avian. *Fab. 7, 8 ; An. Helv. 182, 29.
2 nōla, æ, f. (nolo), celle qui refuse : Cæl. d. Quint. 8, 6, 53.
Nola civitas Campaniæ, et hinc Nola, illud tintinnabulum quod appenditur collis canum, vel pedibus avium, vel aliud, quod appenditur frænis et pectoribus equorum... et dicitur a Nola civitate, quia ibi primum inventum et factum fuit tale instrumentum ; et ampliato nomine invenitur Nola pro quolibet parva campana, vel pro campanella refectorii.Anselmus Episcopus Havelbergensis lib. 3. Dialog. cap. 16 :
Signa Ecclesiæ, quæ in Campania apud Nolam civitatem primo inventa sunt, unde et Nola Campana vocantur.Vox non omnino nupera. Avienus de cane :
Ita porro campanulas, seu minores campanas vocant. Walafridus Strabo libro de Reb. Eccles. cap. 5 :Hunc dominus, ne quem probitas simulata lateret, Jusserat in rabido gutture ferre Nolam.
Minora veroChronicon Montis Sereni ann. 1128 :(vasa) quæ et a sono Tintinnabula vocantur, Nolas appellant, a Nola civitate Campaniæ, ubi eadem vasa primo sunt commentata.
Nolam cujus signo homines solent eleemosynam petere.Fridericus II. Imp. lib. 2. de Arte venandi cap. 41. de
Sequitur de campanella, quæ etiam Nola dicitur, etc.
Nolarum audiri cœpit sonus, quæ feretro S. Virginis anteferebantur.
Nola refectorii, dicitur in Statutis Ordinis
sedere ad Nolamin refectorio, est Abbatis ibidem munus exercere in libro Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 17. Constitut. Ordin. Prædicat. Dist. 1. cap. 5. § 1. in Usibus Antiq. Ordinis Cisterciensis capit. 80. 111. 112. et in Institutionibus Capitul. gener. ejusdem Ordinis cap. 60. Vide eosdem usus cap. 77. 79. 106.
Willelmus animatus zelo Ordinis, et amore justitiæ, post ingressum refectorii, præsumptorem illumExstant apud Canisium hi versus antiqui in Nolam Capituli :(Priorem) a Nola submovit, et Subpriorem adhibuit.
Eadem, de qua Cæsarius lib. 7. cap. 19 :Præceptor fratres hoc signo convocat omnes, Exemplo Domini cum lavit unda pedes. Necnon consilium constat si forte gerendum, Hoc moniti signo conveniunt subito. Laudibus et noctis interdum rite peractis, Captamus somnum, si dederit sonitum. Cœperit et radiis Phœbus conspergere lucem, Hoc resonante sopor ocius omnis abit.
Nocte quadam putans in oratorio Nolam ad matutinas esse pulsatam.Lib. 9. cap. 51 :
Wido Cardinalis aliquando Abbas Cisterciensis cum missus fuisset Coloniam ad confirmandum electionem Ottonis, bonam illic consuetudinem instituit : præcepit enim ut ad elevationem hostiæ, omnis populus in Ecclesia ad sonitum Nolæ veniam peteret, sicque ut ad calicis benedictionem prostratus jaceret.
Ita ut noctu ante tinnitum Nolæ hunc versum cantaret ante me :
O alumne tuos comprime luctus.
Nolis sonantibus ad altare Dei GenitricisTe Deum laudamus
clara voce canendo pervenit.
Nolamdenique in Monasteriis
pulsariait Beletus cap. 86. seu ut habet Durandus lib. 1. Rationalis cap. 4. n. 11. in Choro.
Dupla, Campana, quæ in horologio pulsatur, inquit Beletus cap. 86. et ex eo Durandus lib. 1. Ration. cap. 4. n. 11.
Campanarium. Charta ann. 894. tom. 4. Miscellan. Baluzii :
Sicque veniens Ludermus Tullensis Episcopus ad eundem locum, Nolarium ipsius capellæ evertit, campanas cum vestibus sacerdotalibus secum detulit, ipsam capellam anathemathizavit, secundum Ecclesiasticam auctoritatem, omnesque qui ad prædictum locum deinceps attenderent, a liminibus Ecclesiæ Catholicæ repulit.