nomisma
nomisma, a piece of money, coin
nŏmisma (nŭm-), ătis (also num-misma, Ven. Vit. S. Martin. 2, 338), n., = νόμισμα, a piece of money, a coin (not ante-Aug.).
- I Lit.
- A In gen.: acceptos, regale nomisma, Philippos, Hor. Ep. 2, 1, 234: largae nomismata mensae, Mart. 12, 62, 11: immensa nomismata, Ser. Samm. 28, 525.—
- B In partic., a coin not in circulation, a medal, Dig. 34, 2, 27 fin.: nomismata aurea vel argentea vetera, ib. 7, 1, 28.—Esp., a medal or token given to the knights at the door of the theatre, and entitling the bearer to be served with wine: cum data sint equiti bis quina nomismata, quare bis deciens solus, Sextiliane, bibis? Mart. 1, 11, 1 sq.—*
- II Transf., a stamp, an image on a coin: en Caesar agnoscit suum Nomisma nummis inditum, Prud. στεφ. 2, 95.
nomisma (numisma), atis, n. (νόμισμα), die Münze, das Geldstück, rein lat. nummus, I) eig.: A) im allg., Hor. u.a. – B) insbes.: 1) später = alte Münze, bes. ausländische, die schon in Rom mehr als Ware denn als Münze galt, dah. Münzstück, Schaumünze, Schaustück, ICt. – 2) die Marke, der Zahlpfennig, den die Ritter am Eingange des Theaters erhielten und wofür ihnen Wein usw. verabfolgt wurde, Mart. 1, 11, 1. u.a. – II) übtr., das auf der Münze ausgedrückte Gepräge, das Bildnis, Prud. perist. 2, 96.
aureum illud nomisma quod eo de Cantia venerat
non terras victusque, domus, nummismata, vestes
ad thecam accedens, haustum non parvum numismatum numerum in sinu recondit
idem numisma quod vir suus obtulerat in limine domus sue mulier invenit
de omni massa illa nummismatum
cum copia numismatis principaliter generet universalem prosperitatem in quacumque regione
nomisma est solidus vel denarius
numisma idem est quod denarius, nomine et effigie principis insignitus, nam ab initio nomisma nummus argenteus erat
georgius nobilis pro vj s. viij d. vocaturangell continens in numismate ymaginem S. Michaelis Archangeli cum dracone
genus numismatis quod Caesari pendebatur
prolato nummismate census suam cuique censuit restituendam esse imaginem
prius aes retinet planis nummisma figuris
veri namque et summi regis est, cujus in omni vero numismate, hoc est non ficta justitia ‥ imago imprimitur
ave, de qua Deo gratum / est nummisma fabricatum / quo mundus redimitur
rex Anglie destinat ‥ aliquos milites ‥ de regno suo ad regem Alemannie, ut qui sibi affinitate non erat annexus, virtute tamen crucis numismatis federe indissolubili uniretur
projecti sunt ‥ oboli et quadrantes diversi nummismatis
habebat autem tunc temporis in Anglia nummum novum in diebus Henrici regis primi sed rarum adhuc pre novitate numismatis
sicut veteri cuneo veterem monetam ante numismatis nostri mutacionem fieri fecerant
officium magistri cunagii sive numismatis
ut cupidus fulvum nomisma capessat
farcit ‥ fulvo nummismate saccum
quisque numisma sitit consultus in ede potentis
laminas argenteas ‥ fecit avelli et omnia redegit in nomisma
parati sumus solvere si facultas nummismatis ad presens se apud nos optulerit
marce trescente, Simon, si pontificent te, / per nummisma teres fit Simon Symonis heres
nŏmisma, (16) ătis, n. (νόμισμα), pièce de monnaie, monnaie : Hor. Ep. 2, 1, 234 ; Mart. 12, 62, 11 || [sorte de jetons que lʼon remettait aux chevaliers à lʼentrée du théâtre en échange desquels il leur était servi à boire] : Mart. 1, 11, 1 || médaille : Dig. 34, 2, 27 || empreinte [dʼune pièce] : Prud. Perist. 2, 95.
Si autem nominis nostriChronicon Colmariense 1. part. ann. 1274 :Nomisma habent, et mero sunt argento, etc.
Rex Rudolphus fecit novam monetam, imprimensSedNumisma Regis coronati.
Quatenus injuncto sibi operi aliquid subsidii impendendo, vel pauca largirentur Nomismata.Idem in Vita S. Abbonis cap. 6 :
Aureus calix, et numerosum argentiIdem in Sermone de S. Benedicto :Nomisma .
Æther pluit Numismata.Vide a nobis notata in Dissertatione de Nummis Byzantinis, et Paschasium Radbertum in Epitaphio Walæ Abbat. Corbeiensis pag. 513. edit. Mabillonii.
nomisma (num-) atis, n
- , νόμισμα, a piece of money, coin: regale, H.