nummularius
nummŭlārĭus (nūm-), a, um, adj. [nummulus],
- of or belonging to moneychanging; as adj. very rare: mensa, Dig. 14, 3, 20.—
- II Subst.: nummŭlārĭus (nūm-), ii, m., a money-changer, moneybroker, mensarius (post-Aug.; cf. argentarius): nummulario, non ex fide versanti pecunias, manus amputavit mensaeque ejus affixit, Suet. Galb. 9; Petr. 56; Dig. 16, 3, 7; Mart. 12, 57, 8.—
- B An officer of the mint who tested the silver before it was coined, Inscr. Orell. 3226; 3227.
nummulārius, a, um (nummulus), I) adi., zum Geldgeschäft (Wechselgeschäft) gehörig, mensa, Scaev. dig. 14, 3, 20. – II) subst.: A) nummulārius, iī, m., 1) der Geldmakler, Wechselmakler (hingegen argentarius, ein Wechsler, Bankier), Suet. Aug. 4, 2 u. Galb. 9. Paul. dig. 2, 13, 9. § 2. Ulp. dig. 16, 3, 7. § 2. Mart. 12, 57, 8. Ambros. de virg. 1: mensae nummulariorum, Vulg. Matth. 21, 12: de templo eicere nummularios, Ambros. de Cain et Abel 2, 4, 16. – 2) ein Münzbeamter, der das Silber prüfte, bevor es geprägt wurde, der Münzwardein, Petron. 56, 1. Corp. inscr. Lat. 6, 298 u. 8463. – B) nummulāria, ae, f. (sc. ars), die Münzkunst, Isid. orig. 6, 11, 3.
argentariam seu ~iam mensam tenendi, nosbanque dicimus
pecuniam suam dicit ~iis esse faenerandam
trapezeta, et ~ius, et colobista idem sunt, qui nummis fenerantur et vilis negotiis
gibber ‥ susceptus a quodam trapezeta humanitus ‥ . salvator ‥ respiciens ‥ ~ii labores ‥ medelam prebuit languenti
trapezeta vel numularius,mynetere
nullus dives nisi ~ius
sic quasi ad mensam ~ii sedens, graviter puniebatur
nummolarii ad hoc sedebant ad mensas ut inter emptores venditoresque hostiarum prompta esset pecuniae taxatio
Leo simoniacam haeresim in Galliis debellabat, ~iorum mensas et cathedras vendentium columbas evertebat
qui sunt ~ii qui vendunt columbas in templo
et ~orum mensas fortiter evertisse
forfex, forceps ~iorum, quasi quod foris est in nummo capiens
~ii ‥ fabricant monetam ‥ . licet denarios monetant, sui non sunt denarii sed mittuntur ad cambium
nummŭlārĭus, (14) a, um (nummulus), de changeur, de banquier : Scæv. Dig. 14, 3, 20 || subst. m. , changeur, banquier : Suet. Aug. 4 ; Ulp. Dig. 16, 3, 7 ; Mart. 12, 57, 8 || vérificateur des monnaies : CIL 6, 298.