pacificare

pacificare [CL] 1 to pacify, make peaceful, restore to peace (usu. people or realm). nationibus ‥ versus regni sui gentes ~atis ‥ Ælnoth Cnut 18; ut ‥ ipse [sc. Stephanus] ‥ ad regnum ~andum ‥ toto sese conatu accingeret G. Steph. 2; quanta ‥ gratia ‥ discordantia regna ‥ pacis amator et auctor ~averis Gir. TH III 48; multo sudore et labore ~avit [sc. Willelmus rex] omnia Silgrave 79; post guerram ‥ ~ato regno Meaux I 78; s1342 regno Scocie ~ato et in pacifica prosperitate reducto Plusc. IX 39. 2 to make peace between, to reconcile: a (two conflicting parties); b (pass. w. dat.); c (act. w. acc. & dat.); d (w. cum & abl.); e (w. adinvicem). 1122 ut ‥ iterum ~arentur abbas Reinaldus atque Baldewinus Chr. Rams. 248; proceres inierunt consilium qualiter ~arent patrem et filium Ord. Vit. V 10 p. 388; rege mediante, ~ati sunt ‥ episcopus et prior Graystanes 23; s1161 dissentio inter ipsum et regem, sed mox ~ati sunt Feudal Man. 89.  b liber abit quasi regi ~atus Nig. Laur. 539; rex junior patri [sc. Henrico II] ~atus Flor. Hist. II 84; quam cito beatus Petrus postquam Deum negaverat ~atus est ei [ME: wes wið him isahtnet] AncrR 129; cumque hec Androgeo pervenissent, ait ‥ “nunc orat me dominus meus ‥ ~ari Cesari” Eul. Hist. II 255.  c rex ‥ regem Francie sibi volens ~are, petiit a ‥ rege ‥ filiam ‥ regis Meaux I 240.  d ad reconciliandos Deo mortales, ad ~andum cum angelis genus humanum Bede Prov. 952; et me ~abo cum ipso G. Mon. VIII 20; s1091 Eadgarum cum rege ‥ comes ~avit Fl. Worc. II 28; Arnulfus petiit Ricardum ducem ut ~aret illum cum rege Francorum Diceto Abbr. Norm. 253; caro ‥ potest ~ari cum spiritu T. Chobham Serm. 20. 97rb; mandavit Androgeo [sc. Cassibalaunus] ut sese cum Julio ~aret ‥ proinde debuerat ‥ [me] honorare ‥ tamen ~abo eum si potero Eul. Hist. II 255; reddidit eis castrum ‥ sub ‥ conditione, quod ipsum cum ‥ magnatibus ~arent Meaux II 327.  e 1182 sciatis quod in presentia mea ~ati sunt ad invicem A. episcopus ‥ et H. abbas ‥ super querela ‥ de prioratu Act. Hen. II II 226. 3 to assuage, calm. assuager, mulcere, mitescere, ~are, mitigare, moderare Gl. AN Ox. f. 153v; voluerunt eum interficere ‥. Philimon autem ~avit eos Bacon V 165; ventum est ad verbera ita ut sanguis plurimorum ‥ flueret. tandem, ~ato populo ‥ processerunt ad missam Capgr. Hen. 27. 4 to ease, settle (dispute). 1200 contentio ‥ hoc modo ~ata est, sc. quod ‥ Ch. Chester 318; istas ‥ discordias numquam ~abit ratio T. Chobham Serm. 20. 97rb; 1222 nisi forte dominus R. comes Cestrie et Lincolnie prece vel pecunia possit illorum calumpniam ~are Ch. Chester 411; ~ata est dissensio inter dominum regem et barones suos Leg. Ant. Lond. 49. 5 to satisfy, give satisfaction to, appease. fabulator ‥ hoc modo regem longas audire fabulas gestientem ~avit Petrus DC 12; s1169 Resus ‥ castellum Buellt destruxit, et cum justitia regis ~atus letus et victor domum rediit Ann. Cambr. 52; 1223 si infra terminum illum nos sibi non ~averit, extunc percellatur ea sentencia quam in ipsum ‥ ferre tenemini Pat 389. 6 to keep in peace, protect. omnes Dei rectitudines ~entur sedulo (Leg. Ed.) GAS 131; convenit Sanctuaria et ordines et Deo dicata loca ‥ tota devotione ~are, custodire, venerari (Quad.) Ib. 284; et omnibus amicis Dei recte pertinet, ut sanctam ecclesiam diligant ‥ et Dei ministros ~are et custodire gaudeant (Ib.) Ib. 467; vir qui vult ideo pacem componere mundo / pacificet primo jura tenenda Deo Gower Carm. 354. 321 (= Pol. Poems I 356).