pandere

1 pandere [CL =to cause to bend] , to cause to err, to pollute morally. ~it, inquinat GlC P 31.

2 pandere [CL] 1 to spread out, extend, splay (also intr.); b (part of body); c (cloth or sim.); d (sound); e (condition). f (p. ppl. as adj., of topographical feature). pansis, extensis GlC P 53; panso, i. extenso, aþenedon GlP 1004. b pansis digitorum radiis Gosc. Transl. Mild. 21 p. 184; viscera panduntur, cruor effluit L. Durh. Dial. II 361. c opansum velum in scena ‥ quod undique ~at GlC O 220; cum totos laxando sinus et suppara veli / pandens summa, Notum nauta rudente legit L. Durh. Dial. III 80. d argutum vocis crepitum cito pando per orbem Aldh. Aen. 2 (Ventus) 2. e eo amplius interna fructuum illius suavitas ~eretur Bede Cant. 1150; continuam infirmis pande benignus opem Alcuin Carm. 113. 2. 8; contra subjectum pudor esset pandere luctum Dietarium 57; iste borialis de Northumbria oriundus satis manifestavit vera esse que de partibus illis dicuntur, quia ab Aquilone ~it omne malum Flor. Hist. II 150; ad suas aquilonares Wallie partes unde ~itur omne malum Wallie Ad. Usk 84. f Britannia ‥ campos late pansos habet G. Mon. I 2. 2 to spread out in order to dry: a (skin). b (fruit; p. ppl. as sb. f.) raisin. c (p. ppl. as sb. n.) raisin wine. a 1421 pro ix balis cum ixm pellium agninarum passarum EEC 456; cum viijc pellibus agninis passis Ib. 462; pro v balis j barello cum iiijm iiijc xxv pellibus passis, ij lectis de sargia Ib. 487. b a rasyn, passa, racemus CathA. c passum, fort vin Teaching Latin II 52; passum, vin de Auucerne Ib. 56. 3 to open (up), make accessible or available (also transf. or fig.); b (part of body); c (door, building, or sim.); d (road, entrance, or sim.). ~it, aperit GlC P 38; pansum, apertum Ib. 101. b vocibus orantum nunc aures pande benignas Aldh. CE 1. 16; dum pia fructiferis pandit praecordia verbis Id. VirgV 1396; infernale aperit guttur faucesque voraces / pandit Alcuin Carm. 49. 21; tu dare ne claudas palmas et prendere pandas Ib. 62. 16; 799 desine incassum ~ere labra quae contra Dei misterium latrant Alcuin Ep. 182 p. 302; plurima nostratim patravit signa stupenda / ejus et eloquio multi precordia Christo / credula pandentes vasta glomerante caterva Mir. Nin. 23. c urbs Agripina tibi pandit, scio, tecta benigne Alcuin Carm. 4. 17; pando domus clausas, iterum recludo patentes (Vers.) Ps.-Bede Collect. 239; ut viam aeternae lucis et januam vobis ~amus regni coelestis Gosc. Aug. Maj. 62A; ~itur ut arca testamenti virginalis apoteca Id. Transl. Mild. 14; hortati sunt ut Turci redderentur pro ereptione Christianorum, ut Damascenis ~eretur Montis Regalis oppidum Ord. Vit. XIII 33 p. 98; dicitur ‥ Janus quod anni januam ~at Alb. Lond. DG 4. 9. d sacerdotes habet Britannia ‥ ad ‥ ineptas saecularium hominum fabulas ac si iter vitae quae mortis ~unt, strenuos et intentos Gildas EB 66; navigeros calles ut pandam classibus index Aldh. Aen. 92 (Farus) 4; lucida perpetuae qui pandit limina vitae Id. VirgV 571; velut late pansae viae indicium Felix Guthl. prol. p. 64; nemo mortalium potest ‥ beatus fieri prius quam tu moralis effectus iter verae beatitudinis ad caelestia ~as Bede Cant. 1205; apertio caeli ‥ ipsum regni caelestis ~endum designat introitum Id. Retract. 1018; qui clavem caeli manibus deportat honestis / clementem nobis pandat ad astra viam Alcuin Carm. 90. 13. 4. 4 to make known, reveal, explain; b (w. indir. qu.). passus est ‥ Dominus noster Jesus Christus et ~it nobis salutare et pretiosum lignum crucis in quo sibi conjuncxit ecclesiam Theod. Laterc. 25; cujus praeclaram pandens ab origine vitam / Gregorius praesul cartis descripserat olim Aldh. VirgV 874; si ‥ hunc videris prioris amici ~entem secreta, hunc velut perfidum cave Bede Prov. 997; Hebreas Latio pandit in orbe gazas (Id.) Epigr. Milredi 802; Brettones qui nolebant Anglis eam quam habebant fidei Christianae notitiam ~ere Id. HE V 22 p. 347; illas [partes] rogo ut ~as mihi, magister, exemplisque confirmes per singulas, me tacente et probante Alcuin Rhet. 11; Lanfrancus ‥ regis et suam voluntatem omnibus ~it V. Gund. 16; ~ere, dicere, referre, revelare Osb. Glouc. Deriv. 478. b primum quidem, karissimi, beatitudinis vestrae dilectioni, unde hujus fomenta quod sequitur medicaminis congessi, satis esse dignum ~ere putavi Theod. Pen. pref.; vir Dei ‥ ~ere quae ventura essent sibi coepit Felix Guthl. 49 (v. interpres 2b); quod quantum valeat ipso judicii tempore ~etur Bede Ep. Cath. 18; exemplo pandens cogitet quid spiritus ardens Frith. 228; coepit supremus filius Dei paulatim ~ere quis esset Byrht. V. Ecgwini 351; que ‥ sit figura sillogismo accommoda ~it J. Sal. Met. 921A; 1389 figura numeralis ~ens quotus sit liber ille in ordine gradus sui (v. dictio 3b). 5 to compose (song); cf. pangere 6. tempus enim perdit qui carmen inutile pandit (Vers.) Ord. Vit. XI prol. p. 160. 6 (in gl., assoc. w. 2 pendere and understood as) to weigh,consider. ~is vel pendis, peyses Teaching Latin I 158. 7 (p. ppl. as sb. m. or f.) splay-footed person. pansa, scaffoot GlC P 145.

pandere

Saved

Recent