passagium

passagium [ML; cf. ME, OF passage < *passaticum < 2 passare, passus] 1 pass, passage: a (on land) way, path, pass. b (commune ~ium) right of way, path open to all. c (on water) fairway, navigable channel, leat. a1261 districta ~ia (v. 2 distringere 2b); 1502 vie sive ~ia illa se extendunt et ducunt ultra desuper predictas cc acras pasture Entries 69b; 1558 ~io tendente a via regia, venella fratrum nuncupata Scot. Grey Friars II 111.  b 1364 quedam alta via que vocatur Snakesbuskegates est inter fossata predicta et est commune ~ium in villa predicta et extra (CoramR) Pub. Works II 93; 1378 cum commune ~ium et cariagium sit in vico Mem. York I 27; 1399 semitam et ~ium commune Pat 352 m. 9d..  c s1164 concessi ‥ unam acram prati ubi incipiunt primo vertere fossam versus molendinum suum ‥ et ‥ omnes percapturas quas fratres inceperunt versus me in faciendo ~ium suum Ambrosden I 166; 1362 habet terras suas adjacentes super aquam de Ouse, ad quas quidem terras clamat aquam usque ad filum ejusdem aque, salvo ibidem suciente ~io pro navibus (Coram R) Pub. Works II 290. 2 place of passage across river, ferry. b (in place name, in quots., of Queensferry); c (right or duty to operate) ferry-service. ibi ‥ piscina et ~ium aquae (Derbs) DB I 273ra; 1178 concessi batellum ~ii mei Munros cum terra ad predictum batellum pertinente Reg. Aberbr. I 5; 1232 mandatum ut P de R. quod ‥ faciat habere R. capellano de W. ij quercus ad quondam batellum faciendum ad ~ium subtus Wilton’ Cl 174; 1276 regiam viam ducentem versus ~ium de Wyltone Reg. Heref. 76; 1306 ~ium de S. presto habeatur omnibus et singulis burgensibus ‥ sine naulo conferendo preter communem collectam garbarum quam custos dicti ~ii faciet ‥ tempore messionis (Swansea) BBC 268; 1334 Barton’ ‥ est eciam ibidem quoddam ~ium ultra Humbr’ cum tolnetis del haven que vocantur haventol que valent per annum x li. IPM 40/5 m. 7; 1353 ad custodiendum ‥ ~ium nostrum apud aquam de Redyngg Lit. Cant. II 318; c1394 quoddam ~ium est ultra aquam de Ayre ‥ cum quodam batello vocatobarge ad cariandum diversos homines et equos (AncIndict) Pub. Works II 308; 1483 sol’ pro construccione medietatis cimbe communis ~ii apud B. cij s. iiij d. Ac. Durh. 648; a1511 per omnes vias omniaque ~ia que ducunt ad eundem portum Ch. Edinburgh 200.  b 1189 ~ii S. Margarete regine Reg. Dunferm. 239; 1329 computat in solucione facta batellariis ~ii domine regine, ex certo debito episcopi Sancti Andree ‥ de uno termino ExchScot 217; 1489 fratribus Carmalitis de ~io Sancte Margarete regine ‥ percipientibus annuatim vj martas Ib. 96.  c 1307 sunt in eadem villa v molendina aquatica ‥ . et dicunt quod pasagium aque ejusdem ville valet per annum iiij li. IPM 127/33; 1326 sustinebit ~ium ad insulam ‥ et de insula tam de averiis quam de omnibus aliis cariandis pro stipendio consueto BB St. Davids 62; 1388 ~ium ibidem cum ij batellis valet per annum vj li. xiij s. iiij d. IMisc 240/11; 1391 soluti domino J. de C. capellano, habenti pro salario suo ~ium aque de Forth juxta Strivelyn ExchScot 258; 1430 pro j tenemento et ~io batelle de Norham, per annum, vj d. Feod. Durh. 83; 1444 allocate eidem pro feodo ~iorum inter Bute et Cowale de dictis quattuor terminis, ij bolle ordei Ib. 167. 3 right to pass through or across. 1428 proviso ‥ quod predictus R. ‥ et assignati sui, habeant ~ium subtus pontem ‥ cum parva batella pro piscacione Rec. Leic. II 238; 1440 mittimus ‥ Ricardum Chester ‥ versus sedem apostolicam, quem valde desideramus securum salvumque eundo et redeundo ~ium habiturum Bekynton I 136; 1511 cum communi et libero ~io eundo ad ‥ portum ‥ et redeundo ab eodem Ch. Edinburgh 200; 1555 cum libero ~io, introitu, et exitu Melrose 605. 4 duty on passage (of people or goods), passage-fee. b right to collect passage-fee; c (w. ref. to funeral offerings). 1111 concedo quod omnes res predictorum monachorum et homines sui proprii de domo sua sint quieti ab omni theloneo, consuetudine, et passuagio per totam Angliam Cart. Colne f. 1v; a1136 proprius victus et vestitus ‥ monachorum ‥ et quicquid homines sui poterunt adare esse ad proprium usum ipsorum sit quietum ab omni theloneo et consuetudine et ~io Chr. Rams. 283; concessit ut omne dominium ejus a ~io liberum esset in illo loco Ord. Vit. V 20 p. 470; 1276 apropriavit sibi potestate propria tollonium et ~ium transeuncium pontem qui vocatur Donnebruge Hund. I 61b; concedimus quod ‥ burgenses ‥ per totum regnum et potestatem nostram de thelonio, pontagio, ~io ‥ et omnibus mercandisis suis ‥ prestandis imperpetuum sint quieti RScot 428b; 15‥ per hoc verbum ~ium clamant quod ipsi sint quieti de omnibus ~iis pro aliquibus mercandisis et aliis rebus suis per ipsos emptis seu venditis in aliquibus nundinis Gild Merch. II 413.  b a1000 volo ut G. Dunelmensis ‥ in pace teneat terras et consuetudines et homines et ~ios et omnes res quas modo de me tenet Regesta I 137; 1157 concessi ‥ unam feriam per annum ad festum Sancti Michaelis cum ~io, que tribus diebus ante festum incipiat et post festum tribus diebus duret Act. Hen. II I 137; 1224 injuste ei deforciat medietatem ~ii de pagula, que ad eum pertinet racione liberi tenementi CurR XI 556.  c 1350 passag’ pro quodam corpore DCExon. Obit. Ac.. 5 transportation: a (of people); b (of goods). a 1195 in ~io Walensium apud Fiscanum ix li. RScacNorm I 138; s1228 obligavit ‥ se imperator ‥ quinquaginta galeas ducendas ultra mare ‥ etc. quod insuper duobus milibus militum ~ium certis terminis largiretur (Lit. Papae) M. Par. Maj. III 148; 1260 W‥ . qui in brevi venturus est ad partes illas [i. e. Dover] pro ~io militum transfretaturorum in Franciam acquietando Cl 42; 1303 pro ~io eorundem [garcionum] ultra aquam de Forth ad passagium comitis vj s. viij d. KR Ac 363/18 f. 14d.; 1310 de parte decime per papam imposite clero Anglie et Hibernie solvenda regi, et pro ~io et vadiis militum proficiscentium ex Hibernia contra Scotos pendenda RScot 866; 1365 pons qui ‥ debet ‥ manuteneri pro ~io gencium (CoramR) Pub. Works II 94.  b 1338 proviso quod alique naves que pro lanarum ‥ versus partes transmarinas ordinate existunt RScot 544a; 1346 quod ipsi talem custodiam super ~io lanarum ibidem facient quod lane alique in Anglia crescentes in eodem portu non transient Ib. 668b.. 6 crossing of water, passage: a (of river); b (of sea). c duty to cross sea in king’s service. a 1282 quidam trans flumen Tamisie ‥ homines et tenentes nostros ‥ super ~io injuriose ‥ gravant ‥ Peckham Ep. 226.  b 1242 eas regi mittant ad primum ~ium [sc. in Wasconiam] circa festum omnium sanctorum RGasc I 21a; 1259 mandatum est vicecomiti Kanc’ quod contra ~ium regis provideat de pontibus et cleis ita quod pontes illi et cleie prompti sint et parati apud Dovor’ Cl 454; 1265 permittat ‥ W. de C. ‥ quem prior ‥ mittit ad Terram Sanctam ‥ per portum Dovor’ ‥ transfretare et ‥ festinum ~ium ‥ habere Ib. 31; 1338 de victualibus pro ~io nostro versus partes transmarinas RScot 540a; s1340 navibus quas ‥ paratas habuit pro ~io suo in Flandriam Avesb. f. 89; s1297 exercitus quem post se in Vasconia reliquerat, cum per unum strictum ~ium transire deberet, exploratorem qui exercitum procederet emisit Meaux II 265.  c 1203 summonitus fuit transfretandi in servicium domini regis ita quod finem fecit pro ~io suo CurR II 259; 1203 marcas argenti quas pacavit pro ejus defectu domino regi de fine suo quem fecit pro ~io suo Ib. 290. 7 expedition, journey; b (w. ref. to crusade, also spec. ~ium Terre Sancte, ~ium Sancte Crucis, or sim.). c (generale ~ium) general crusade. s1352 in magno illo ~io quod factum est in Francia Capgr. Hen. 162.  b s1218 venerunt ad ~ium Sancte Crucis quod tunc instabat de diversis mundi partibus peregrini multi Wend. II 235; s1228 ad suum stipendium pro subsidio Terre Sancte, centum milia unciarum auri, in quinque ~iis tunc proximo futuris, illuc destinaret M. Par. Maj. III 148; s1229 venit Acon ‥ cum autem ~ium instaret Ib. 181; 1294 nimis sollicitat festinare ~ium Terre Sancte et ‥ in propria persona proponit ipse transfretare Reg. Carl. I 31; s1340 ~ium nostrum festinum versus Terram Sanctam ad eripiendam eam de manibus inimicorum Christi ‥ speramus fieri posse W. Guisb. Cont. 339; s1340 regnum nostrum Anglie invadens hostiliter cum navigio quod sub colore sancti ~ii transmarini parare se finxerat (Lit. Regis) Ib. 352; 1416 lego cuidam militi assignato per discrecionem executorum meorum pro passegio versus Sanctam Terram, si aliquod fuerit sive speciale sive generale, c li. Reg. Cant. II 124; s1285 viagium sive ~ium Sancte Terre hac vice impeditum fuit Plusc. VII 32.  c 1269 A. quod est ultra mare Grecorum in generali ~io Cristianorum in Terram Sanctam versus B. ‥ CBaron 82; 1279 si vobis placuerit quod v m’ marcarum ‥ usque ad generale ~ium mutuentur Peckham Ep. 15 p. 20; 1331 ad tractandum ‥ super generali ~io Foed. IV 502. 8 passage (of time), course (in quots., in ~io w. gen.) in the course of. s1228 juravit quod inde ad biennium, id est in ~io Augusti nunc proximo transacto ‥ transfretaret M. Par. Maj. III 148; proponit ‥ papa mittere Fratres Minores electos in instanti ~io veris ad gentes que destruxerunt ‥ Terram Sanctam Ad. Marsh Ep. 213.