pilus
pilus, hair
pilus2, a maniple of the triarii, company of veteran reserves
Could not find pilus2 in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
- I Lit.: capra pilos ministrat ad usum nauticum, Varr. R. R. 2, 11: munitae sunt palpebrae vallo pilorum, Cic. N. D. 2, 57, 143: caudae pilos equinae vellere, Hor. Ep. 2, 1, 45: duris aspera crura pilis, Ov. A. A. 3, 194: contra pilum equum fricare, Pelag. Vet. 26: in capite homini plurimus pilus, Plin. 11, 37, 47, § 130.—Prov.: non minus molestum est calvis quam comatis pilos velli, Sen. Tranq. An. 8, 2, 3: propius quidem est a sole mons quam campus aut valles, sed sic, quomodo est pilus pilo crassior, Sen. Q. N. 4, 11, 4.—
- II Transf.
- A Collect., hair, the hair: fruticante pilo neglecta et squalida crura, Juv. 9, 15.—
- B As a designation of insignificance, a hair, a trifle; usually joined with a negative, not a hair, not a bit, not a whit (class.): ego ne pilo quidem minus me amabo, Cic. Q. Fr. 2, 16, 5: interea e Cappadociā ne pilum quidem, id. Att. 5, 20, 6: ne ullum pilum viri boni habere dicatur, has not a hair of a good man about him, id. Rosc. Com. 7, 20: non facit pili cohortem, does not value it a straw, Cat. 10, 13; cf.: nec pili facit uni, cares not a pin about it, id. 17, 16.—In plur., a garment or fabric made of hair: vestitus pilis cameli, Vulg. Marc. 1, 6.
- primus: primus pilus (in the gen. written also as one word, primipili), the division of the triarii in the Roman army: P. Sextius Baculus, primi pili centurio, Caes. B. G. 3, 5; id. B. C. 1, 13: T. Balventius, qui superiore anno primum pilum duxerat, had been leader, captain of the triarii, id. B. G. 5, 35; Liv. 42, 34, 11: aliquem ad primum pilum transducere, to transfer, advance to the triarii, Caes. B. C. 3, 53, 5: primos pilos ademit, took the command of the triarii, of the primipili, Suet. Calig. 44: vetus consuetudo tenuit, ut ex primo principe legionis promeretur centurio primi pili, qui non solum aquilae praeerat, verum etiam quatuor centurias in primā acie gubernabat, Veg. Mil. 2, 8.—Without primus: referes pili praemia, Mart. 6, 58, 10; 1, 32, 3.—
- II Transf.: primipilus (in inscrr. also written PRIMOPIL, and abbrev. P. P.), the chief centurion of the triarii (the transf. arose from the circumstance that the chief centurion of this division was originally designated by the term primi pili, with the omission of the easily supplied centurio, as is shown by the following citation from Liv. 7, 41, 5; soon, however, from primi pili, a new word, primipilus or primopilus, was formed): primus centurio erat, quem nunc primi pili appellant, Liv. 7, 41, 5; 8, 8, 16: primipilo P. Sext. Baculo vulneribus confecto, Caes. B. G. 2, 25: aquilarum altera vix convelli a primipilo potuit, Val. Max. 1, 6, 11; Inscr. (of the time of Trajan) Orell. 799: SEX. AVLIENO SEX. F. PRIMOPIL. II., Inscr. (of the time of Tiberius or Caligula) Orell. 3426 M. P.; cf. Becker, Antiq. 3, 3, p. 264.
figurate ~is cameli e quibus cilicium fit paenitentia vel continentia
preter ~os caprinos rusticitatis
ex ~is camelorum fit cilicium, quod est habitus penitentium
cur cecidere ~i?
obviavit J. P. forestario equiti et C. de G. forestario pediti ‥ qui perceperunt super eum ~um bestialem
de precio et colore ~i cujuslibet eorum [equorum ] regi respondere possit
pasnagia ‥ dominus rex percipit ‥ de quolibet porco habente ~um furcatum j den. Turonensem
in decem capistris de ~o averis faciendis ij d.
in lx petris ~i emptis ad cordas ingeniorum ‥ in ‥ ~o filando et cordis inde faciendis, pro petra iiij d.
in xxij libris de ~o emptis pro cordis springaldorum predictorum faciendis
in j lib’ ~i porcorum empt’ pro brucis pictorum inde fac’
in vij petr’ ~i empt’ pro sellis cariagii etcolers , xviij d.
pro factura nova letrowes pro molend’ ‥, cum pice, bitumine, et ~is pro eisdem
magis vultus ~is quam corporum pudenda ‥ vestibus tegentes
capillos qui capitis sunt ~i
non michi tolle pĭlum, ne te tollat tibi pīlum
videndi perspicue rediit acumen, ut utroque oculo res minutissimas, utpote ~os et capillos ‥ discerneret
ut non solum capillos capitis, sed etiam ~os possit radere carnis
male tractaverunt ‥ servientem per ~os
eunuchi quando castrantur ante pollutionem in somno, non oritur in corpore eorum post hec ~us
barbas suas radere devitant ne ~i suas in osculis amicas precisi pungant
palpebre. ~i instar valli oculos munientes pro oculis positi sunt
omnes filii Adam pilosi ‥ propter peccata ‥ . non habebat istos ~os Filius Dei. ‥ nisi iste assumeret similitudinem pellis nostre, similitudinem ~orum nostorum, numquam nos possemus liberari a ~is nostris
meu, i. sister vel ~o †cerumo [l. cervino ]
tormentilla ~os pentafilon non habet ullos
sic nominare poterit in appello suo plures res diversi generis, dum tamen certum precium apponat et certam rei designet qualitatem, quantitatem, precium, et pondus, numerum, mensuram, valorem, et ~um
per ostensionem carte de fretto dicte navis ac eciam demonstracionem signorum et metarum fardellorum et ~arum in quibus coria illa sunt involuta
pro ‥ iij unciis de ribbanys, ij ulnis cordarum cericarum, iij ulnis ‥ tele late, ij griseis pilleis, j ulna ‥ rubei cerici ‥, xij ~is, iiij ulnis de le tartar ‥
- 1. een haar;
- 2. (metaf.) iets heel onbetekenends, kleinigheid; ➤ ne -o quidem minus geen haar minder; non -i facit unius trekt zich er niets van aan.
Palus, Gall.
Pile, intelligas. Computus. ann. 1202. apud D.
Brussettom. 2. de Usu feud. pag.
Pro septem quadrigis quæ adduxerunt Pilos et uncinos et alium harnesium apud Vernonem,proxi. l. etxii. den. Pilx
Pieuusurpat MS. :
Ibidem :Lors voissiez haster vilains Pilx et machues en lors mains.
Et o les arz traient archiers, Et o les Pilz vilains lour donnent.
Unum lectum munitum de una culcitra virgata, uno pulvinari, quatuor drapis Pili lini.... Item plus unam mappam cum uno manutergio Pili lini, etc.
un filo, un pelo, un briciolo (di solito in prop. neg.); ● aliquem pili non facĕre, non stimare un pelo (non tenere in nessun conto) qualcuno.
- a hair: munitae sunt palpebrae vallo pilorum: caudae pilos equinae vellere, H.: duris aspera crura pilis, O.: ego ne pilo quidem minus me amabo, not a hair: e Cappadociā ne pilum quidem (accepi), nothing whatever: ne ullum pilum viri boni habere dicatur, has no hair of a good man: non facit pili cohortem, Ct.—Singcollect.: fruticante pilo, Iu.
- PIS-, a maniple of the triarii, company of veteran reserves: primi pili centurio, Cs.: primum pilum ducere, Cs.: primus centurio erat, quem nunc primi pili appellant, L.—In the phrase, primus pilus, the first centurion of the triarii, chief centurion of a legion, L.
-
…et fossas complere coepissent, resque esset iam ad extremum perducta casum, P. ; Sextius Baculus, primi pili centurio, quem Nervico proelio compluribus confectum vulneribus diximus, et item C. ; Volusenus, tribunus militum ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…pars militum domum discedit ; reliqui ad Caesarem perveniunt, atque una cum iis deprensus L. Pupius, primi pili centurio, adducitur, qui hunc eundem ordinem in exercitu Cn. Pompei antea duxerat. at Caesar milites Attianos…
Julius Caesar, Civil War
-
…, ex fraude, fallaciis, mendaciis constare totus videtur qui idcirco capite et superciliis semper est rasis ne ullum pilum viri boni habere dicatur ; cuius personam praeclare Roscius in scaena tractare consuevit, neque tamen pro beneficio ei par…
Cicero, pro Q. Roscio comoedo
-
…irrumpit. Ne Vorenus quidem tum sese vallo continet, sed omnium veritus existimationem subsequitur. Mediocri spatio relicto Pullo pilum in hostes immittit atque unum ex multitudine procurrentem traicit ; quo percusso et exanimato hunc scutis protegunt, in hostem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…dic mihi verum, num aut res eum aut χαρακτὴρ non delectat NihIl est quod vereare ; ego enim ne pilo quidem minus me amabo. hac de re φιλαληθῶς et, ut soles scribere, fraterne. LIBER TERTIVS Scr…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…incideret et ad aperiendas, idque providit ut identidem fieri posset cum maxima celeritate. munitaeque sunt palpebrae tamquam vallo pilorum, quibus et apertis oculis si quid incideret repelleretur et somno coniventibus, cum oculis ad cernendum non egeremus ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…imperi subito in Hispania, Cn. et P. Scipiones, exstincti occidissent, L. Marcius, primi pili centurio, cum Gaditanis foedus fecisse dicitur. quod cum magis fide illius populi, iustitia nostra, vetustate denique…
Cicero, pro Balbo
-
…mei defendissem. atque idem hic myrmillo Asiaticus, latro Italiae, conlega Lentonis et Nuculae, cum Aquilae primi pili nummos aureos daret, de meis bonis se dare dixit si enim de suis dixisset, ne aquilam quidem ipsam…
Cicero, Philippicae
-
…quaestionem habuit pecuniae publicae, idque per biduum. post cervicibus fractis caput abscidit, idque adfixum gestari iussit in pilo ; reliquum corpus tractum atque laniatum abiecit in mare. cum hoc hoste bellandum est cuius taeterrima crudelitate omnis barbaria…
Cicero, Philippicae
-
…. Magna admiratio, ut si esset recitatum DOLABELLA IMPERATOR’ ; a quo quidem venerant tabellarii, sed nemo Pili similis qui proferre litteras auderet aut magistratibus reddere. tuae recitantur breves illae quidem sed in Antonium admodum lenes .…
Cicero, Epistulae ad Brutum