pio
pio, to approach with sacred rites, appease, propitiate
Frieze-Dennison Vergil
piō, āvī, ātus, 1, a.: to atone for, expiate, 2.184; appease, 6.379; avenge, punish, 2.140. (pius)
pĭo, āvi, ātum, 1, v. a. [pius].
- To seek to appease, to appease, propitiate by sacrifice (syn. place).—
- B Lit.: Silvanum lacte piabant, Hor. Ep. 2, 1, 143: ossa, Verg. A. 6, 379: busta (i.e. Manes), Ov. M. 13, 515: Janus Agonali luce piandus erit, id. F. 1, 318.—
- II Transf.
- A To honor with religious rites, to celebrate: ubi piem Pietatem, Plaut. As. 3, 1, 3 (506): aras ture, Prop. 3, 10 (4, 9), 19: in magicis astra piare focis, to perform sacred rites, id. 1, 1, 20.—
- B To purify with sacred rites (syn.: procuro, lustro): si quid tibi piandum fuisset, Cic. Dom. 51.—
- C To make or seek to make good, to atone for, expiate: damna, Ov. A. A. 3, 160: mors morte pianda est, id. M. 8, 483: fulmen, to avert by sacrifice the misfortune portended by lightning, id. F. 3, 291: nefas triste, to atone for, avert the penalty, Verg. A. 2, 184; Ov. H. 19, 194: cometes terrificum sidus, ac non leviter piatum, Plin. 2, 25, 23, § 92.—
- D To punish, avenge: culpam morte, Verg. A. 2, 140: grande nefas et morte piandum, Juv. 13, 54.—
- E To free from madness, Fest. p. 213 Müll.: jube te piari de meā pecuniā: nam ego quidem insanum te esse certo scio, Plaut. Men. 2, 2, 17 (289); so id. ib. 3, 2, 51 (516).
pio, āvī, ātum, āre (pius), I) durch ein Opfer zu versöhnen suchen, besänftigen, sühnen, Silvanum lacte, Hor.: ossa, Verg.: busta, die Manen, Ov. – II) übtr.: A) religiös verehren, -ausüben, -verrichten, pietatem, Plaut.: sacra, Prop. – B) auf religiöse Art reinigen, entsündigen, Plaut. u. Cic. – C) etw. wieder gutmachen, etw. sühnen, damna, ersetzen, Ov. – fulmen, Ov., sidus (= cometen), das Unglück, das er verkündigt, abzuwenden suchen, Plin.: prodigia, Tac.: imaginem noctis (= somnium triste), Ov. – nefas triste, sühnen, Verg. – culpam morte, bestrafen, rächen, Verg.
See: piare
pĭō, (11) āvī, ātum, āre (pius), tr., ¶ 1 offrir des sacrifices expiatoires, apaiser par des sacrifices, rendre propice : Virg. En. 6, 379 ; Hor. Ep. 2, 1, 143 ; Ov. F. 1, 318 ¶ 2 honorer : Pl. As. 506 ; Prop. 3, 10, 19 ¶ 3 purifier expier : Cic. Domo 132 || fulmen Ov. F. 3, 291, conjurer les présages donnés par la foudre || effacer, venger, punir : Virg. En. 2, 140 ; Juv. 13, 54 ¶ 4 [fig.] purifier qqn, le rendre sain, le ramener au bon sens : Pl. Men. 281 ; 517.
- 1. (poët.) door een offer kalmeren, genoegdoening geven, verzoenen [Silvanum lacte; ossa];
- 2. (poët.) (ver)eren; uitoefenen [pietatem]; verrichten [sacra];
- 3. reinigen, van schuld, zonde bevrijden;
- 4. (poët.; postklass.) (weer) goedmaken, boeten (voor), wreken [nefas triste; culpam morte; prodigia].
piō āvī, ātus, āre
- pius, to approach with sacred rites, appease, propitiate: Silvanum lacte, H.: ossa, V.: Ianus piandus erit, O.—To purify with sacred rites: si quid tibi piandum fuisset.—To make good, atone for, expiate: mors morte pianda est, O.: fulmen, avert the omen of lightning, O.: prodigia, Ta.: culpam morte, atone for, V.: nefas morte piandum, i. e. to be punished, Iu.